સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને આંતરરાષ્ટ્રીય સરહદો પર ઉચ્ચ શિક્ષણ તેમજ રોજગાર મેળવવાની રેસમાં અત્યાર સુધી મોખરે રહેતા ભારતીય નાગરિકોમાં હવે પશ્ચિમી દેશો પ્રત્યે ભારે મોહભંગ થતો હોવાનો એક નવો અને ચોંકાવનારો અવળો ટ્રેન્ડ સત્તાવાર રીતે સામે આવ્યો છે. સુપર પાવર અમેરિકા બાદ હવે બ્રિટન (UK) માં પણ ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને પ્રોફેશનલ્સ ભારે આર્થિક અને માનસિક તણાવ અનુભવી રહ્યા છે. બ્રિટનના ગૃહ મંત્રાલય (UK Home Office) દ્વારા જાહેર કરવામાં આવેલા સત્તાવાર આંકડાઓ મુજબ, યુકે પ્રશાસનની અત્યંત આકરી અને કડક વિઝા નીતિઓના કારણે માત્ર 1 એક જ વર્ષના ટૂંકા ગાળામાં રેકોર્ડબ્રેક 75,000 ભારતીયોએ બ્રિટન છોડી દીધું છે, જેના કારણે વૈશ્વિક ઇમિગ્રેશન માર્કેટના સમીકરણો લાઈવ બદલાઈ ગયા છે.

બ્રિટન સરકારના ઓફિશિયલ ડેટા રિપોર્ટ અને આંકડાઓ પર નજર કરીએ તો, વર્ષ 2025 દરમિયાન કુલ 1,70,000 વિદેશી નાગરિકોએ બ્રિટન છોડવાનું સત્તાવાર પસંદ કર્યું હતું, જેમાં સૌથી તોતિંગ સંખ્યા ભારતીય જનતાની નોંધાઈ છે. આ સરકારી લોજિસ્ટિક્સ યાદી મુજબ, સ્ટુડન્ટ વિઝા (Student Visa) પર યુકે આવેલા 51,000 ભારતીય વિદ્યાર્થીઓએ અભ્યાસ પૂર્ણ થતાં કે અધવચ્ચેથી જ બ્રિટન છોડીને સ્વદેશ પરત ફરવાનું અથવા કેનેડા-ઓસ્ટ્રેલિયા જેવા અન્ય વૈકલ્પિક દેશોમાં જવાનું વહીવટી રીતે મુનાસિબ માન્યું હતું. આ ઉપરાંત, રોજગાર (Work Visa) માટે યુકે ગયેલા કુશળ આઇટી અને કોમર્શિયલ ભારતીયોમાંથી 21,000 લોકોએ બ્રિટનને અલવિદા કહી દીધું છે, જ્યારે અન્ય જુદા જુદા કાનૂની કારણોસર સ્થાયી થયેલા વધુ 3,000 ભારતીયોએ પણ પોતાનો ડેટાબેઝ ત્યાંથી હટાવી લીધો છે.

આ વૈશ્વિક આંકડાકીય ઘટસ્ફોટમાં ભારત પછી 46,000 નાગરિકો સાથે ચીન વિશ્વમાં બીજા ક્રમે રહ્યું છે, જ્યારે 19,000 નાગરિકો સાથે પાકિસ્તાન અને નાઈજીરિયા સંયુક્ત રીતે ત્રીજા ક્રમે છે. બ્રિટનની આંતરિક વહીવટી સમીક્ષા દર્શાવે છે કે, છેલ્લાં થોડા વર્ષોમાં કામકાજ આધારિત વિઝા મેળવીને બ્રિટન આવતા ભારતીયોની વાર્ષિક સંખ્યામાં સરેઆમ 47% ટકાનો બહુ મોટો નોંધપાત્ર ઘટાડો નોંધાયો છે. વર્ષ 2021 માં કોવિડ મહામારીની કટોકટી બાદ બ્રિટને નેશનલ સિક્યુરિટી અને સ્થાનિક રોજગાર બચાવવાના નામે નવી અને આકરી વિઝા પૉલિસીઓ એક્ટ હેઠળ લાગુ કરી હતી, જેના લીધે વિદેશીઓ માટે સર્વાઇવલ અત્યંત મુશ્કેલ બની ગયું છે.

આ ચકચારી ઇમિગ્રેશન મુદ્દે લંડનમાં દેશની વર્તમાન શાસક લેબર પાર્ટીની સરકારના ગૃહમંત્રી શબાના મહેમૂદે સંસદમાં સત્તાવાર બચાવ કરતા જણાવ્યું હતું કે, આ ચિંતાજનક આંકડો વાસ્તવમાં અગાઉની કન્ઝર્વેટિવ પાર્ટીની સરકારના સમયનો છે અને વર્તમાન પ્રશાસને સ્થિતિ ઘણી નિયંત્રણમાં લીધી છે. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે કન્ઝર્વેટિવ શાસન વખતે તોતિંગ 9,44,000 વિદેશી નાગરિકોએ બ્રિટન છોડવું પડ્યું હતું. જો કે, આ કડક ઇમિગ્રેશન નિયમો વચ્ચે પણ બ્રિટન દ્વારા સ્કેલ્ડ વર્કર્સ (Skilled Workers) અને હેલ્થ કેર સેક્ટરમાં ભારતીય ડોક્ટરો અને નર્સોને આકર્ષવાના વ્યાપારી પ્રયાસો ચાલુ રખાયા છે, જે અંતર્ગત આ વર્ષે 1,07,000 ભારતીયોને હેલ્થ વિઝાના સોર્સ દ્વારા આવકારવામાં આવ્યા છે.

ગૂગલ અને એજ્યુકેશન પોર્ટલના આંકડા મુજબ, સ્કેલ્ડ બેઝ્ડ પ્રીમિયમ વિઝા મેળવવામાં પણ ભારતીય આઇટી એન્જિનિયરો સમગ્ર દુનિયામાં પહેલા ક્રમે છે, જેમાં બ્રિટને એક જ વર્ષમાં 89,851 ભારતીયોને કાનૂની વિઝા આપ્યા છે, જ્યારે 16,607 નાગરિકો સાથે પાકિસ્તાન બીજા ક્રમે ઘણું પાછળ છે. આ ઉપરાંત યુકે યુનિવર્સિટીઓમાંથી ગ્રેજ્યુએશન પૂર્ણ કર્યા બાદ આપવામાં આવતા પોસ્ટ-સ્ટડી વર્ક વિઝા મેળવવામાં પણ 70,000 ભારતીયો મોખરે રહ્યા છે. વિદેશ મંત્રાલયે નવી દિલ્હી અને તમામ કલેક્ટર કચેરીઓ હેઠળના પાસપોર્ટ સેન્ટરોને લાઈવ એલર્ટ આપ્યું છે કે વિદેશ જતાં વિદ્યાર્થીઓ પર્સનલ આઇડી અને સ્પોન્સર્ડ દસ્તાવેજો ઓનલાઇન સાયબર પોર્ટલ પર સત્તાવાર ક્રોસ-ચેક કરીને જ ફી ભરે જેથી કોઈપણ નાણાકીય છેતરપિંડી કે એજન્ટોના ફ્રોડથી બચી શકાય.

વિદેશી શિક્ષણ અને વિઝા અંગે નવી સરકારી માર્ગદર્શિકા

આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરે વિવિધ દેશોની બદલાતી ઇમિગ્રેશન નીતિઓના કારણે ભારતીય વિદ્યાર્થીઓ અને વાલીઓ સાથે થતી આર્થિક છેતરપિંડી અને વિઝા ફ્રોડ અટકાવવા માટે વિદેશ મંત્રાલય અને માનવ સંસાધન વિકાસ બોર્ડ દ્વારા એક નવી સત્તાવાર ગાઇડલાઇન જાહેર કરવામાં આવી છે. આ નવા કાનૂની નિયમ મુજબ કોઈપણ વિદેશી યુનિવર્સિટીમાં એડમિશન લેતા પહેલાં વિદ્યાર્થીઓએ તે દેશના વાણિજ્ય દૂતાવાસ (Embassy) ના સત્તાવાર ડિજિટલ પોર્ટલ પરથી વિઝા સ્પોન્સરશિપ અને કાનૂની કલમોનો ડેટાબેઝ લાઈવ વેરિફાઈ કરવો 100% ફરજિયાત રહેશે. પ્રશાસને આદેશ આપ્યો છે કે નકલી વર્ક પરમિટ અને બોગસ એજન્ટ પ્રોફાઇલ દ્વારા વિદ્યાર્થીઓને ગેરમાર્ગે દોરતી કન્સલ્ટન્સી સંસ્થાઓ સામે ઇન્ફોર્મેશન ટેક્નોલોજી એક્ટ હેઠળ ગુનો નોંધી તોતિંગ દંડ ફટકારવો અને તેમના વ્યાપારી લાયસન્સ તાત્કાલિક અસરથી સીઝ કરવામાં આવશે.