સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

મિડલ ઇસ્ટ (પશ્ચિમ એશિયા) ક્ષેત્રમાં ચાલી રહેલી ભયાનક અને વિનાશક સૈન્ય કટોકટી તેમજ હોર્મુઝની ખાડીમાં સર્જાયેલી દરિયાઈ નાકાબંધીના લીધે ભારત દેશ પર તોતિંગ ઊર્જા સંકટ તોળાઈ રહ્યું હતું. આ વૈશ્વિક તણાવની વચ્ચે નવી દિલ્હી માટે આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરેથી એક અત્યંત મોટી રાહત સમાન અને સનસનાટીભર્યા સમાચાર સત્તાવાર રીતે સામે આવ્યા છે. પોતાના ચાર દિવસીય ઓફિશિયલ ભારત પ્રવાસ પર આવતા પહેલા અમેરિકાના નવનિયુક્ત વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ ભારતને અનલિમિટેડ એટલે કે અસીમિત એનર્જી (ક્રૂડ ઓઇલ અને નેચરલ ગેસ) નો પુરવઠો પૂરો પાડવાની તોતિંગ આર્થિક જાહેરાત કરી છે, જેણે વૈશ્વિક તેલ બજારના સમીકરણો લાઈવ બદલી નાખ્યા છે.

આ હાઇપ્રોફાઇલ રાજદ્વારી ઘટનાક્રમના લોજિસ્ટિક્સ પર નજર કરીએ તો, વિદેશ મંત્રી માર્કો રુબિયોએ પોતાના સત્તાવાર ભારત પ્રવાસના બરાબર 1 એક દિવસ પહેલાં મિયામી ખાતે પત્રકારો સાથે વાતચીત કરતી વખતે આ આક્રમક નિવેદન આપ્યું હતું. તેમણે ભારત સાથેના વ્યૂહાત્મક સંબંધોને વહીવટી સ્તરે સર્વોચ્ચ ગણાવતા કીધું કે, વોશિંગ્ટન પ્રશાસન ભારતને એટલી ઊર્જા વેચવા માટે 100% ટકા તૈયાર છે, જેટલી નવી દિલ્હી અમારી પાસેથી ખરીદવાની ઇચ્છા રાખે છે. અમેરિકી વિદેશ મંત્રાલયે ભારતને તેમનો એક બહેતરીન, અતિ મહત્વનો અને અત્યંત મજબૂત ગ્લોબલ ભાગીદાર ગણાવીને મુશ્કેલ સમયમાં ઊર્જા સુરક્ષાની સત્તાવાર ખાતરી આપી છે.

આ સાથે જ, ભારતના ઉર્જા હિતોની રક્ષા માટે વધુ એક સકારાત્મક સમાચાર એ છે કે વેનેઝુએલાના અંતરિમ રાષ્ટ્રપતિ ડેલ્સી રોડ્રિગેઝ પણ આગામી સપ્તાહે નવી દિલ્હીના પ્રવાસે આવી રહ્યા છે, જ્યાં સસ્તું કાચું તેલ વેચવાના કાનૂની મુદ્દે આખરી મહોર વાગશે. ઉલ્લેખનીય છે કે ચાલુ વર્ષે 2026 માં ફેબ્રુઆરીની શરૂઆતમાં જ અમેરિકન રાષ્ટ્રપ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ભારત દ્વારા વેનેઝુએલાથી સસ્તું ક્રૂડ તેલ ખરીદવાની પ્રક્રિયાને ગ્રીન સિગ્નલ આપ્યું હતું. આ વ્યાપારી એક્ટ હેઠળ અમેરિકાએ ભારત માટે ટેરિફ રેટ તોતિંગ 25% ટકાથી ઘટાડીને માત્ર 18% ટકા કરવાનો ઐતિહાસિક વેપાર કરાર કર્યો છે, જેનાથી દેશમાં પેટ્રોલ-ડીઝલની અછતનો મોટો ખતરો કાયમી ટળી જશે.

રાજદ્વારી શિડ્યુલ ડેટાબેઝ અનુસાર, અમેરિકાના વિદેશ મંત્રી 23 મે થી 26 મે સુધી ભારતના પ્રવાસે રહેશે અને આ 4 ચાર દિવસ દરમિયાન તેઓ નવી દિલ્હી ઉપરાંત કોલકાતા, આગ્રા અને જયપુરની સત્તાવાર મુલાકાત લેશે. છેલ્લા 14 ચૌદ વર્ષના ઇતિહાસમાં પશ્ચિમ બંગાળના કોલકાતા શહેરની મુલાકાત લેનારા માર્કો રુબિયો પ્રથમ અમેરિકી વિદેશ મંત્રી બનશે, જે પૂર્વે વર્ષ 2012 માં તત્કાલીન વિદેશ મંત્રી હિલેરી ક્લિન્ટને ત્યાંની યાત્રા કરી હતી. કોલકાતામાં આવેલું અમેરિકન વાણિજ્ય દૂતાવાસ (US Consulate General) એ વિશ્વભરમાં યુનાઇટેડ સ્ટેટ્સનું બીજા નંબરનું સૌથી જૂનું ઐતિહાસિક વાણિજ્ય દૂતાવાસ હોવાનો ગૌરવપૂર્ણ રેકોર્ડ ધરાવે છે.

આ વીઆઈપી (VIP) પ્રવાસના અંતિમ દિવસે એટલે કે 26 મે ના રોજ ભારતમાં 'ક્વાડ' (Quad) દેશોના વિદેશ મંત્રીઓની હાઈ-લેવલ શિખર બેઠક ઓનલાઇન બ્લુપ્રિન્ટ મુજબ યોજાશે. આ વૈશ્વિક બેઠકની મુખ્ય અધ્યક્ષતા ભારતના વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકર કરશે અને તેમાં અમેરિકાના માર્કો રુબિયો ઉપરાંત ઓસ્ટ્રેલિયાના વિદેશ મંત્રી પેની વોન્ગ અને જાપાનના વિદેશ મંત્રી મોતેગી તોશિમિત્સુ ખાસ હાજર રહેશે. આંતરરાષ્ટ્રીય સોર્સના જણાવ્યા અનુસાર, આ બેઠકમાં ઇન્ડો-પેસિફિક દરિયાઈ ક્ષેત્રમાં ચીનની વધી રહેલી લશ્કરી આક્રમકતાને રોકવા, સાયબર સેક્યુરિટી મજબૂત કરવા અને વૈશ્વિક ઉર્જા કટોકટીના કાયમી વહીવટી ઉકેલ માટે તોતિંગ આર્થિક અને કાનૂની નિર્ણયો લેવામાં આવે તેવી પૂરેપૂરી સંભાવના છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય ઉર્જા કરારો અને આયાત અંગે નવી વહીવટી માર્ગદર્શિકા

વૈશ્વિક યુદ્ધની સ્થિતિમાં દેશના ઇંધણ ભંડારને સુરક્ષિત રાખવા અને વિદેશી તેલ આયાતના લોજિસ્ટિક્સ સંચાલન માટે પેટ્રોલિયમ મંત્રાલય અને વિદેશ વ્યાપાર બોર્ડ દ્વારા તમામ રિફાઇનરીઓ માટે એક નવી સત્તાવાર ગાઇડલાઇન જાહેર કરવામાં આવી છે. આ નવા વહીવટી નિયમ મુજબ અમેરિકા અને વેનેઝુએલા પાસેથી આયાત થનારા ક્રૂડ ઓઇલના જથ્થાના કાનૂની ડેટા અને કિંમતોનું લાઈવ મોનિટરિંગ કંટ્રોલ રૂમ દ્વારા કરવામાં આવશે જેથી સ્થાનિક બજારમાં કાળાબજારી અટકાવી શકાય. પ્રશાસને આદેશ આપ્યો છે કે સસ્તા તેલની આયાતનો આર્થિક લાભ સીધો સામાન્ય ગ્રાહકો સુધી પહોંચાડવા માટે કલેક્ટર કચેરીઓ દ્વારા નવો ભાવ ડેટાબેઝ ઓનલાઇન પોર્ટલ પર લાઈવ ક્રોસ-ચેક કરવો અને કોઈપણ પેટ્રોલ પંપ દ્વારા કૃત્રિમ અછત ઊભી કરાશે તો એસેન્શિયલ કોમોડિટીઝ એક્ટ હેઠળ કડક ફોજદારી કેસ નોંધી સીઝ કરવામાં આવશે.