સિટી ન્યુઝ @ ઉજ્જૈન

સનાતન ધર્મ અને શાક્ત-શૈવ પરંપરામાં ભગવાન શિવના રૌદ્ર અને સંહારક સ્વરૂપ કાલ ભૈરવની ઉપાસના અત્યંત ફળદાયી માનવામાં આવે છે. કાલ ભૈરવને સમય, ન્યાય અને રક્ષણના દેવ તરીકે પૂજવામાં આવે છે. શાસ્ત્રો અનુસાર તેમની પૂજા કરવાથી ભય, શત્રુબાધા અને નકારાત્મક ઊર્જાથી મુક્તિ મળે છે. જોકે તેમની પ્રકૃતિ અત્યંત ઉગ્ર હોવાના કારણે તેમની સાધના અને પૂજા માટે અત્યંત કડક શાસ્ત્રોક્ત નિયમો નિર્ધારિત કરવામાં આવ્યા છે.

શાસ્ત્રોક્ત માન્યતાઓ અનુસાર જે લોકો પોતાના જીવનમાં અશુદ્ધિ, અનૈતિક કાર્યો કે કપટપૂર્ણ આચરણ રાખે છે તેમણે કાલ ભૈરવની વિશેષ તાંત્રિક સાધનાથી દૂર રહેવું જોઈએ. કાલ ભૈરવ દંડનાયક એટલે કે ન્યાયના દેવતા છે, તેથી ખોટા હેતુ સાથે કે બીજાનું અહિત કરવાની ભાવનાથી તેમની પૂજા કરનારને વિપરીત અને અનિચ્છનીય પરિણામ ભોગવવા પડી શકે છે.

આ ઉપરાંત અત્યંત નબળા મનોબળ ધરાવતા, અસ્થિર માનસિકતાવાળા કે વધારે પડતા ડરપોક લોકોએ કાલ ભૈરવની ઉગ્ર સાધના કરવાથી બચવું જોઈએ. ભગવાન ભૈરવના સ્વરૂપનું ધ્યાન ધરવા માટે આંતરિક સાહસ અને માનસિક દ્રઢતાની જરૂર પડે છે. જો માનસિક એકાગ્રતા અને નિર્ભયતા ન હોય તો સાધક માટે તે હાનિકારક સાબિત થઈ શકે છે.

ગૃહસ્થ જીવન જીવતા સામાન્ય પરિવારોએ કાલ ભૈરવની તાંત્રિક વિધિઓ કરવાને બદલે સાત્વિક અને સરળ ભાવે સ્મરણ કરવું જોઈએ. રાત્રિકાળ દરમિયાન કરવામાં આવતી સ્મશાન સાધના કે તામસિક અનુષ્ઠાનો માત્ર ગુરુના માર્ગદર્શન હેઠળ જ થઈ શકે છે, અન્યથા સામાન્ય ભક્તોએ મંદિરમાં જઈને માત્ર તેલનો દીવો, કાળા અડદ કે પ્રસાદ અર્પણ કરીને સાત્વિક પૂજા કરવી હિતાવહ છે.

શાસ્ત્રોમાં સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે નિયમોનું ઉલ્લંઘન કરીને કે ક્રોધાવસ્થામાં કરવામાં આવતી અપૂર્ણ પૂજાથી સાધકને લાભના બદલે માનસિક અશાંતિનો સામનો કરવો પડે છે. આથી યોગ્ય જ્ઞાન અને પૂર્ણ શ્રદ્ધા સાથે જ તેમનું પૂજન કરવું યોગ્ય ગણાય છે.

કાલ ભૈરવ પૂજાના શાસ્ત્રોક્ત નિયમો

કાલ ભૈરવ રૌદ્ર અને ન્યાયના દેવ હોવાથી અશુદ્ધ મન, અનૈતિક આચરણ કે નબળા મનોબળ ધરાવતા લોકોએ તેમની ઉગ્ર સાધના ન કરવી જોઈએ. ગૃહસ્થોએ તંત્ર વિધિઓ કરવાને બદલે મંદિરમાં સાત્વિક પૂજા કરવી જોઈએ. નિયમો વગર કે ખોટા હેતુથી કરવામાં આવેલી ઉપાસના માનસિક અશાંતિ અને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે.