સિટી ન્યુઝ @ રાજકોટ

ઉનાળાની કાળઝાળ ગરમી, તીવ્ર તડકો અને અસહ્ય પરસેવાથી તાત્કાલિક રાહત મેળવવા માટે સામાન્ય જનતા ઇન્સ્ટન્ટ કૂલિંગ આપતી ચીજવસ્તુઓ તરફ આંધળી દોટ મૂકે છે, જે વાસ્તવમાં સ્વાસ્થ્ય માટે બહુ મોટી કટોકટી સર્જી શકે છે. લખનઉની ડૉ. રામ મનોહર લોહિયા આયુર્વિજ્ઞાન સંસ્થાનના સિનિયર ડાયટિશિયન ડૉ. પૂનમ તિવારીના વૈજ્ઞાનિક ડેટાબેઝ રિપોર્ટ અનુસાર, આઈસ્ક્રીમ, બરફના ગોળા અને કાર્બોરેટેડ સોડા ડ્રિંક્સ શરીરને બિલકુલ ઠંડક આપતા નથી, ઊલટાનું આંતરિક સિસ્ટમને વધુ ગરમ કરે છે. આપણે જેને પરમ સુખ માનીએ છીએ તે માત્ર ‘ટેમ્પરરી કૂલિંગ‘ નો ભ્રમ છે, જે લાંબા ગાળે બોડી ટેમ્પરેચર ઇમ્બેલેન્સ, સખત ડિહાઇડ્રેશન, એકાએક શુગર સ્પાઇક અને ગંભીર પાચન સંબંધી મેટાબોલિક ડિસઓર્ડરને સરેઆમ આમંત્રણ આપે છે.

આ નુકસાનકારક અસરોના જૈવિક વિજ્ઞાન અને લોજિસ્ટિક્સ પર નજર કરીએ તો, એનર્જી ડ્રિંક્સ અને સોફ્ટ ડ્રિંક્સ પીવાથી બ્લડ શુગર સ્તર તીવ્ર ગતિએ વધે છે અને તેને બેલેન્સ કરવા ઇન્સ્યુલિન ઝડપથી રિલીઝ થાય છે. આ અણધારી પ્રક્રિયાના લીધે થોડી જ વારમાં શરીરમાં ભારે એનર્જી ક્રેશ થાય છે અને માણસ વધુ થાક અનુભવે છે. તેમાં રહેલા કેફીન (Caffeine) ના તોતિંગ પ્રમાણથી શરીરમાં પાણીની કમી થઈ જાય છે અને તે આપણી તરસ છીપાવવાના બદલે ઇલેક્ટ્રોલાઇટ સંતુલનને બગાડે છે. ફ્લેવર્ડ મિલ્ક અને પેકેજ્ડ જ્યુસ જેવા પ્રોસેસ્ડ ડ્રિંક્સમાં કેમિકલ લોડ વધુ હોવાથી લિવર પર વધારાનું દબાણ આવે છે, જે લાંબા ગાળે ચરબીનો સંગ્રહ વધારીને લોકોને ફેટી લિવર તરફ ધકેલે છે.

આ જ રીતે, જે લોકોને એવો ભ્રમ છે કે સોડા પીવાથી પેટ હળવું થાય છે અને ડાયજેશન સારું થાય છે, તેઓ વાસ્તવમાં પોતાની પાચન એન્ઝાઇમ્સ સિસ્ટમ સાથે છેડાં કરી રહ્યા છે. સોડામાં રહેલો કાર્બન ડાયોક્સાઇડ ગેસ પેટમાં બ્લોટિંગ, વારંવાર ખાટા ઓડકાર અને ગંભીર એસિડિટી રિફ્લક્સ વધારે છે તેમજ હાડકાં માટે જરૂરી કેલ્શિયમ જેવા મિનરલ એબ્સોર્પ્શનને પણ અટકાવે છે. બજારમાં મળતા આઈસ્ક્રીમ અને બરફના ગોળામાં સેચ્યુરેટેડ ફેટ તેમજ આર્ટિફિશિયલ કલર્સનો ગેરકાયદેસર સંગ્રહ હોય છે, જે ગળાની અંદરની પ્રોટેક્ટિવ મ્યુકોસલ લાઇનિંગને નુકસાન પહોંચાડી ઇન્ફેક્શન પેદા કરે છે. તેમજ બરફ બનાવવા માટે અસ્વચ્છ પાણીનો ઉપયોગ થતો હોવાથી આઇટી ટ્રેકિંગ વિના પેટમાં કમળો અને ટાઇફોઇડ જેવા ઇન્ફેક્શન લાઈવ ફેલાય છે.

ડાયેટિશિયને ખૂબ ઠંડા પાણી પીવાના ક્રેઝ સામે પણ સખત કાનૂની અને તબીબી ચેતવણી આપતાં આંકડા જાહેર કર્યા છે કે ફ્રિજના અતિશય ઠંડા પાણીથી આપણું કોર બોડી ટેમ્પરેચર પ્રભાવિત થાય છે, જેને નોર્મલ કરવા માટે શરીરની ઊર્જા નકામી વેડફાય છે. ઠંડુ પાણી પીવાથી પેટની ઝીણી બ્લડ વેસલ્સ (રક્તવાહિનીઓ) અચાનક સંકોચાઈ જાય છે, જેના કારણે આંતરડાની વહન ક્ષમતા અને પાચન પ્રક્રિયા સરેઆમ ધીમી પડી જાય છે. હેલ્થ ઓર્ગેનાઇઝેશનના ડેટા રિપોર્ટ મુજબ, ફ્લેવર્ડ દહીં પણ હેલ્ધી નથી કારણ કે તેની પ્રોસેસિંગ પદ્ધતિ પ્રોબાયોટિક બેક્ટેરિયાના બેલેન્સને નષ્ટ કરી નાખે છે અને એડેડ સુગરના કારણે વજન કંટ્રોલ કરવાના બદલે તોતિંગ વધારે છે, જેથી નાગરિકોએ સાવચેત થવું અનિવાર્ય છે.

સમર કૂલિંગના નામે ચાલતી આ વ્યાપારી બજારૂ દંભનીતિ સામે કલેક્ટર કચેરીના ફૂડ એન્ડ ડ્રગ્સ વિભાગે પણ લાઈવ ચેકિંગ હાથ ધર્યું છે. તબીબી પ્રશાસને લોકોને ગૂગલ પરથી ખોટી માહિતી લેવાના બદલે ઉનાળાની ઋતુમાં કુદરતી હાઇડ્રેશન જાળવવા માટે માટલાનું સાદું પાણી, ઘરની તાજી છાશ, લીંબુ પાણી, નાળિયેર પાણી અને ઓર્ગેનિક ફુદીનાના શરબત જેવા પરંપરાગત 11 હેલ્ધી સોર્સ અપનાવવાની ખાસ સત્તાવાર સલાહ આપી છે. આ દેશી અને આયુર્વેદિક ઉપાયો શરીરને અંદરથી ખરેખર શીતળતા પ્રદાન કરે છે અને કોઈપણ આડઅસર વિના રોગપ્રતિકારક શક્તિને મજબૂત રાખે છે, જેથી બાળકો અને વડીલોને ગરમીની સિઝનમાં લૂ લાગવાનો ખતરો 100% ટકા ટળી જાય છે.

સમર હેલ્થ અને ફૂડ સેફ્ટી અંગે નવી તબીબી માર્ગદર્શિકા

ઉનાળાની ઋતુમાં આર્ટિફિશિયલ કૂલિંગ પ્રોડક્ટ્સના કારણે નાગરિકોમાં વધતી બીમારીઓ અટકાવવા અને ફૂડ સેફ્ટી સુનિશ્ચિત કરવા માટે આરોગ્ય મંત્રાલય અને આપત્તિ વ્યવસ્થાપન બોર્ડ દ્વારા એક નવી સત્તાવાર ગાઇડલાઇન જાહેર કરવામાં આવી છે. આ નવા વહીવટી નિયમ મુજબ તમામ આઈસ્ક્રીમ પાર્લરો અને સોફ્ટ ડ્રિંક્સ ઉત્પાદક એજન્સીઓએ પોતાની પ્રોડક્ટ્સમાં વપરાતી ખાંડ અને ફેટનો સાયન્ટિફિક ડેટાબેઝ પેકેજિંગ પર ઓનલાઇન ક્યૂઆર (QR) કોડ સાથે લાઈવ ડિસ્પ્લે કરવો ફરજિયાત રહેશે જેથી ગ્રાહકો જાગૃત બને. પ્રશાસને આદેશ આપ્યો છે કે કેમિકલ કલરવાળી સિરપ અને પ્રતિબંધિત બરફ વેચતા વેપારીઓ સામે ફૂડ સેફ્ટી એક્ટ હેઠળ કડક એફઆઈઆર (FIR) નોંધી તોતિંગ દંડ ફટકારવો અને તમામ વ્યાપારી લાયસન્સ તાત્કાલિક અસરથી સીઝ કરવામાં આવશે.