=> વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે દેશનું પહેલું અલગ મંત્રાલય !

સિટી ન્યૂઝ@કેરળ

કેરળ હવે એવા ભારતનું પ્રતિબિંબ બની રહ્યું છે જેની કલ્પના પણ દેશના બાકીના લોકોએ કરી નથી. અહીં, વૃદ્ધો હવે ફક્ત "પરિવારિક જવાબદારી" નથી, પરંતુ સરકારી નીતિ અને રાજકારણનું કેન્દ્ર બની ગયા છે. રાજ્યની કોંગ્રેસ સરકારે વરિષ્ઠ નાગરિકો માટે એક અલગ મંત્રાલય બનાવવાની શરૂઆત કરી છે. આ દેશમાં આવી પહેલી પહેલ માનવામાં આવી રહી છે. હાલમાં, વરિષ્ઠ નાગરિક કલ્યાણ કાર્ય રાજ્યના સમાજ કલ્યાણ વિભાગ હેઠળ આવે છે. અલગ મંત્રાલય માટે સરકારનો તર્ક સ્પષ્ટ છે: જ્યારે વસ્તી ઝડપથી વૃદ્ધ થઈ રહી છે, ત્યારે વૃદ્ધોના સ્વાસ્થ્ય, એકલતા, આર્થિક સુરક્ષા અને સામાજિક સન્માનને સંબોધિત કરવાને ફક્ત "કલ્યાણ યોજના" ગણી શકાય નહીં. ચાલો આ પહેલ વિશે વધુ જાણીએ અને કેરળની બદલાતી વસ્તી વિષયક પરિસ્થિતિએ સરકારને આ પગલું ભરવા માટે કેવી રીતે પ્રેરિત કરી છે. કેરળ ભારતમાં સૌથી ઝડપથી વૃદ્ધ વસ્તી ધરાવતું રાજ્ય બન્યું છે. ૨૦૨૧ના ભારતમાં વૃદ્ધો" અહેવાલ મુજબ રાજ્યની વસ્તીના આશરે ૧૬.૫ટકા લોકો ૬૦ વર્ષથી વધુ ઉંમરના છે, અને ૨૦૩૧ સુધીમાં કુલ વસ્તીના ૨૦.૯ ટકા થવાનો અંદાજ છે, જે રાષ્ટ્રીય સરેરાશ ૧૩.૧ ટકા છે. વૃદ્ધાવસ્થા નિર્ભરતા ગુણોત્તર (ODA), એટલે કે ૧૦૦ કાર્યકારી વયના લોકો દીઠ વૃદ્ધોની સંખ્યા, ૨૦૧૧માં ૧૯.૬ ટકા હતી અને ૨૦૨૧માં વધીને ૨૬.૧ ટકા થઈ ગઈ.

વૃદ્ધો માટેની યોજનાઓ

દિલ્હી, મહારાષ્ટ્ર, તમિલનાડુ અને કેરળ જેવા રાજ્યોમાં ખાનગી અને સરકારી વૃદ્ધાશ્રમોની સંખ્યામાં ઝડપથી વધારો થયો છે. કેરળમાં, "વયોમિત્ર" અને "વયો અમૃત" જેવી યોજનાઓ વૃદ્ધોને આરોગ્યસંભાળ અને સમુદાય સહાય પૂરી પાડે છે. તમિલનાડુમાં વરિષ્ઠ નાગરિક હેલ્પલાઇન અને કેર સેન્ટરો કાર્યરત છે. રાજસ્થાન અને દિલ્હીમાં પેન્શન યોજનાઓનો વિસ્તાર થયો છે. આંધ્રપ્રદેશ અને તેલંગાણાએ સામાજિક સુરક્ષા પેન્શનને રાજકીય રીતે મહત્વપૂર્ણ મુદ્દો બનાવ્યો છે.

કેરળ સરકારની નવી પહેલ

કેરળ સરકારે તાજેતરના વર્ષોમાં વૃદ્ધો માટે ઘણી નવી પહેલ શરૂ કરી છે. રાજ્યએ દેશમાં પહેલું વૃદ્ધ બજેટ રજૂ કર્યું. તેમાં વૃદ્ધો માટે અલગ નાણાકીય જોગવાઈઓ, આરોગ્યસંભાળ સેવાઓ, ટેલિમેડિસિન, પેન્શન પર ભાર મૂકવામાં આવ્યો હતો. રાજ્ય સરકારે વરિષ્ઠ નાગરિક નીતિ ૨૦૨૬ને પણ મંજૂરી આપી, જેનો ઉદ્દેશ્ય એવો સમાજ બનાવવાનો છે જ્યાં કોઈ વૃદ્ધ વ્યક્તિને એકલો કે ઉપેક્ષિત ન રાખવામાં આવે.