રિલેશનશિપમાં વારંવાર દુઃખ અને તકલીફ મળતી હોવા છતાં તે સંબંધને છોડી ન શકવો એ એક ગંભીર માનસિક સ્થિતિ છે, જેને સાયકોલોજીની ભાષામાં 'ટ્રોમા બોન્ડિંગ' કહેવામાં આવે છે. આજકાલ ઘણા યુગલો, ખાસ કરીને યુવતીઓમાં આ પેટર્ન વધુ જોવા મળે છે. સંબંધોમાં પ્રેમ અને દર્દનું મિશ્રણ એટલું ઘેરાયેલું હોય છે કે વ્યક્તિને પોતાની સાથે થઈ રહેલું ઇમોશનલ એબ્યુઝ પણ નોર્મલ લાગવા માંડે છે. જ્યારે પાર્ટનર થોડીક અટેન્શન કે કેર આપે, ત્યારે જૂની બધી તકલીફો ભૂલી જઈને ફરી એ જ વ્યક્તિ પાસે પાછા જવું એ આ બોન્ડિંગનું મુખ્ય લક્ષણ છે.

ટ્રોમા બોન્ડિંગની સ્થિતિમાં વ્યક્તિનું મન સતત પરેશાન રહે છે. સંબંધમાં સામેવાળા પાર્ટનરની ભૂલો માટે પણ છોકરીઓ પોતાની જાતને જ જવાબદાર માનવા લાગે છે અને સતત ગિલ્ટમાં જીવે છે. આ સ્થિતિ ધીમે-ધીમે તેમના આત્મસન્માન (Self-Respect) ને ખોખલું કરી નાખે છે. સતત માનસિક દબાણ અને કન્ફ્યુઝન વચ્ચે તેઓ પોતાની સાચી કિંમત ભૂલી જાય છે અને સંપૂર્ણપણે પાર્ટનર પર માનસિક રીતે નિર્ભર થઈ જાય છે, જે લાંબા ગાળે ગંભીર ડિપ્રેશનનું કારણ બની શકે છે.

આ ખતરનાક ચક્રમાંથી બહાર નીકળવા માટે કેટલીક બાબતો સમજવી અનિવાર્ય છે. સૌથી પહેલા એ સ્વીકારવું જરૂરી છે કે જે સંબંધ માત્ર દર્દ આપે છે તે તમારા માટે યોગ્ય નથી. એક્સપર્ટ્સના મતે, આમાંથી બહાર આવવા માટે પાર્ટનર સાથેનો સંપર્ક સંપૂર્ણપણે તોડવો જોઈએ અને સોશિયલ મીડિયા પરથી પણ અંતર જાળવવું જોઈએ. આ પ્રક્રિયામાં પોતાની જાતને બીજી રચનાત્મક પ્રવૃત્તિઓમાં વ્યસ્ત રાખવી અને જરૂર પડ્યે કોઈ માનસિક સ્વાસ્થ્ય નિષ્ણાત (Expert) ની સલાહ લેવી એ સ્વસ્થ જીવન તરફનું પ્રથમ કદમ હોઈ શકે છે.

ટ્રોમા બોન્ડિંગની ઓળખ

ટ્રોમા બોન્ડિંગ એક ભાવનાત્મક ફાંસો છે જેમાં વ્યક્તિ પ્રેમની શોધમાં સતત પીડા સહન કરતી રહે છે. આ સ્થિતિ વ્યક્તિના મનોબળને તોડી નાખે છે. 'આ વખતે બધું ઠીક થઈ જશે' તેવી ખોટી આશા રાખવાને બદલે વાસ્તવિકતાનો સ્વીકાર કરવો એ આ બોન્ડિંગમાંથી મુક્તિ મેળવવાનો એકમાત્ર માર્ગ છે. યાદ રાખો, તમારી ખુશી અને માનસિક શાંતિ એ કોઈ પણ સંબંધ કરતા ઘણી વધારે કિંમતી છે.