અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે ફરી એક વખત ઈરાન અંગે મોટું નિવેદન આપતા જણાવ્યું છે કે તેમની સામે ઈરાનના સંદર્ભમાં એક મોટો નિર્ણય લેવાની સ્થિતિ છે. તેઓ ઈરાનને કાં તો સંપૂર્ણ વિનાશ અથવા તો મધ્ય પૂર્વના આ દેશના પુનઃનિર્માણ અને વિશ્વનો મહાન દેશ બનવાની તક આપવી તે બેમાંથી એક વિકલ્પ પસંદ કરવા માંગે છે. સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની વાર્ષિક સામાન્ય સભાને સંબોધન કરતા ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું કે અમેરિકામાં મધ્યસત્ર ચૂંટણી બાદ ઈરાન અંગે કોઈ નક્કર નિર્ણયની સ્થિતિ જોવા મળી શકે છે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે તેમના સંબોધનમાં રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધનો બહુ જલ્દી અંત આવશે તેવો દાવો કર્યો હતો, પરંતુ ઈરાન માટે તેમણે બે સ્પષ્ટ રસ્તાઓ દર્શાવ્યા હતા. પ્રથમ વિકલ્પ સંપૂર્ણ વિનાશનો છે જેમાં તેને નરકમાં ધકેલી દેવાની સ્થિતિ ઊભી કરવી જેથી તે ભવિષ્યમાં અમેરિકા કે સાથી દેશો પર હુમલાનું જોખમ ઊભું કરી શકે નહીં, જ્યારે બીજો વિકલ્પ ઈરાન સાથે એક મોટો કરાર કરીને તેને પુનઃનિર્માણ અને વિકાસની તક આપવાનો છે. જો કે ટ્રમ્પે દાવો કર્યો હતો કે ઈરાનને ક્યારેય પણ અણુ શસ્ત્રો બનાવવાની તક અપાશે નહીં.

અમેરિકી પ્રમુખે જણાવ્યું કે ઈરાન લગભગ ખતમ થઈ ચૂક્યું છે અને આ દેશ પાસે જો કંઈ છે તો તે 300% ફુગાવા છે, જેના કારણે તેનું અર્થતંત્ર પણ સંપૂર્ણપણે પાયમાલ થવા જઈ રહ્યું છે. આ ભાષણ દરમિયાન ટ્રમ્પે અમેરિકા વધુ શક્તિશાળી બન્યું હોવાનો દાવો કરવાની સાથે ગ્રીનલેન્ડ સાથેના કરારનો પણ ઉલ્લેખ કર્યો હતો. ટ્રમ્પે આ રીતે ઈરાન સાથે યુદ્ધનો અંત લાવવા માટે ડિપ્લોમેટીક પ્રયાસો ચાલુ રાખવાની સાથે સતત દબાણ બનાવી રાખવાની રણનીતિ અપનાવી છે.

ખાસ વાત એ રહી કે ઈરાનને નષ્ટ કરવાની ધમકી આપ્યાના કલાકની અંદર જ રાષ્ટ્રસંઘની ઇમારતમાં અમેરિકી તથા ઈરાની પ્રતિનિધિઓ વચ્ચે 3 કલાક સુધી મહત્વપૂર્ણ બેઠક યોજાઈ હતી. આ બેઠકમાં મધ્ય પૂર્વ માટેના અમેરિકી દૂત સ્ટીવ વિટકોફ, ટ્રમ્પના જમાઈ જેરેડ કુશનર અને ઈરાનના વિદેશ મંત્રી અબ્બાસ અરાઘચી પણ સામેલ થયા હતા, જેમાં બંને તરફથી હોર્મુઝ જળમાર્ગ ખુલ્લો રાખવા સહિતના મહત્વના મુદ્દાઓ પર ગંભીર વિચારણા કરવામાં આવી હતી.

ટ્રમ્પે આ ઉપરાંત ગલ્ફના 6 દેશોના વડાઓ સાથે પણ ટેલિફોનિક વાતચીત કરી હતી. સંયુક્ત રાષ્ટ્રસંઘની આ બેઠક હવે ભવિષ્યમાં કેટલી નિર્ણાયક સાબિત થશે તેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ટ્રમ્પે જ્યારે તેમના ભાષણમાં ઈરાનને કડક ધમકી આપી હતી, તે સમયે વિરોધ નોંધાવવા માટે ઈરાનના પ્રતિનિધિમંડળે તાત્કાલિક 'વોકઆઉટ' કર્યું હતું.

આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ અને મધ્ય પૂર્વનું ભવિષ્ય

அમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચેના આ તણાવપૂર્ણ સંબંધો અને કૂટનીતિક બેઠકો વૈશ્વિક સ્તરે ક્રૂડ ઓઈલ માર્કેટ તેમજ મધ્ય પૂર્વની શાંતિ માટે અત્યંત સંવેદનશીલ નિર્ણયો સાબિત થઈ શકે છે.