સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી 

મોદી સરકારે દેશના હવામાન આગાહી તંત્રને સંપૂર્ણપણે હાઇટેક અને આધુનિક બનાવવા માટે ₹10,000 કરોડના જંગી રોકાણની મહત્વપૂર્ણ યોજના બનાવી છે. આ પ્રસ્તાવ હેઠળ દેશભરમાં નવા અત્યાધુનિક વેધર રડાર, સેટેલાઇટ્સ અને ખાસ પ્રશિક્ષિત મેનપાવર તૈનાત કરવામાં આવશે, જેનાથી હાલમાં કાર્યરત 'મિશન મૌસમ' યોજનાનો મોટા પાયે વિસ્તાર થશે અને દેશમાં સચોટ 'અર્લી-વોર્નિંગ સિસ્ટમ' સ્થાપિત કરી શકાશે.

હાલ નાણાં મંત્રાલય દ્વારા આ પ્રસ્તાવની નાણાકીય સમીક્ષા કરવામાં આવી રહી છે, જેથી અનિશ્ચિત હવામાન પેટર્ન અને કુદરતી આફતોને કારણે વધી રહેલા સામાજિક તેમજ આર્થિક નુકસાનને ઘટાડી શકાય. આ ઇકોસિસ્ટમથી એવિએશન, લેન્ડ લોજિસ્ટિક્સ, વીમા ક્ષેત્ર અને ગ્રીન એનર્જી જેવા વ્યવસાયિક ક્ષેત્રોને હવામાનની સચોટ આગાહીઓનો મોટો લાભ મળી રહેશે.

જાન્યુઆરી 2025 માં દેશને આકરી હવામાન આપત્તિઓ સામે સજ્જ કરવા માટે શરૂ કરાયેલા 'મિશન મૌસમ' પાછળ અત્યાર સુધી સરકારે ₹1,346 કરોડનો ખર્ચ કર્યો છે, જ્યારે નાણાકીય વર્ષ 2026-27 માટે વધુ ₹1,342 કરોડ ફાળવવામાં આવ્યા છે. અચાનક થતો ભારે વરસાદ અને અતિશય ગરમીને લીધે સામાન્ય જનજીવન ખોરવાઈ રહ્યું હોવાથી નિષ્ણાતો આ આધુનિકીકરણ પર ભાર મૂકી રહ્યા છે.

પુણે સ્થિત ઇન્ડિયન ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ઓફ ટ્રોપિકલ મીટીયરોલોજી (IITM) ના પૂર્વ ડિરેક્ટર બી.એਨ. ગોસ્વામીએ જણાવ્યું છે કે આગાહીની ચોકસાઈ વધારવા માટે ઓબ્ઝર્વેશન નેટવર્કને ઘન બનાવવું, કમ્પ્યુટિંગ પાવરમાં સુધારો કરવો અને હાઇ-રિઝોલ્યુશન મોડલ્સ અપનાવવા અનિવાર્ય છે, જેથી વધુ ચોક્કસ અનુમાનો મેળવી શકાય.

ભારતને 'વેધર-રેડી અને ક્લાઇમેટ-સ્માર્ટ' બનાવવાના સંકલ્પ સાથે શરૂ કરાયેલા આ મિશન દ્વારા ચોમાસાના સંશોધન, ક્લાઇમેટ ચેન્જ, ગંભીર હવામાન પરિસ્થિતિઓ અને હવાની ગુણવત્તા પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરીને તમામ સ્તરે નાગરિકોને અગાઉથી જ સચેત કરવામાં આવશે.

હવામાન ક્ષેત્રે ટેકનોલોજીકલ ક્રાંતિ

સરકારનું આ ભગીરથ પગલું દેશને કુદરતી આફતો સામે વધુ સુરક્ષિત અને સક્ષમ બનાવવામાં એક સીમાચિહ્ન રૂપ સાબિત થશે.