સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

વૈશ્વિક સ્તરે ચાલી રહેલા ભીષણ સૈન્ય સંઘર્ષો અને તેના કારણે સર્જાયેલી આંતરરાષ્ટ્રીય ઓઇલ કટોકટી વચ્ચે ભારત માટે ખૂબ જ રાહતના અને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકાએ રશિયન ઓઇલની ખરીદી પર લાદવામાં આવેલા કડક આર્થિક પ્રતિબંધોમાં વધુ એક વખત અસ્થાયી છૂટ આપવાની સત્તાવાર જાહેરાત કરી છે. અમેરિકન નાણા મંત્રાલય દ્વારા રશિયન ક્રૂડ ઓઇલના કાર્ગો માટે 30 દિવસની વિશેષ મહોલત આપવામાં આવી છે, જેનો સીધો મોટો ફાયદો ભારતીય અર્થતંત્ર અને સ્થાનિક ઓઇલ રિફાઇનરીઓને મળી શકે તેમ છે. આ વૈશ્વિક નિર્ણયથી આંતરરાષ્ટ્રીય બજારમાં ઓઇલના સપ્લાય અને આકાશે આંબતી કિંમતો પર ચાલી રહેલું પ્રચંડ દબાણ થોડું હળવું થવાની આશા સેવાઈ રહી છે.

અમેરિકાના નવા નાણા મંત્રી સ્કોટ બેસેન્ટ દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પ્લેટફોર્મ X પર આ અંગેની સત્તાવાર જાહેરાત કરીને નીતિ વિષયક શરતો સ્પષ્ટ કરવામાં આવી છે. તેમણે જણાવ્યું છે કે આ વિશેષ છૂટ માત્ર એવા જ રશિયન ઓઇલ કાર્ગો પર લાગુ થશે જે ઓઇલ કંપનીઓ દ્વારા પહેલાથી જ મોટા જહાજો પર લોડ થઈ ચૂક્યા છે અને આંતરરાષ્ટ્રીય સમુદ્રમાં અધવચ્ચે અટવાયા છે. આ વ્યવસ્થા હેઠળ રશિયા સાથે ઓઇલના કોઈ પણ નવા સોદા કે નવા કમર્શિયલ એક્સપોર્ટને મંજૂરી આપવામાં આવશે નહીં. અમેરિકાના આ પગલાં પાછળની મુખ્ય વ્યૂહનીતિ એ છે કે ચીન આ વૈશ્વિક કટોકટીનો ગેરફાયદો ઉઠાવીને રશિયા પાસેથી ભારે ડિસ્કાઉન્ટ પર ઓઇલનો મોટો સ્ટોક જમા ન કરી લે.

ભારત પોતાની કુલ જરૂરિયાતનું 85% થી વધુ ક્રૂડ ઓઇલ વિદેશથી આયાત કરે છે. ચાલુ વર્ષે ફેબ્રુઆરી મહિનામાં અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે શરૂ થયેલા યુદ્ધના કારણે વૈશ્વિક સપ્લાય ચેન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ ગઈ છે. ઓઇલ અને ગેસની સપ્લાય માટે વિશ્વના સૌથી મહત્ત્વના ગણાતા દરિયાઈ માર્ગ 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' પરથી જહાજોની અવરજવર બંધ હોવાના કારણે ભારતમાં ઓઇલ અને એલપીજી (LPG) જેવા ઇંધણનો પુરવઠો ખરાબ રીતે પ્રભાવિત થયો છે. આવા કપરા અને કટોકટીના સમયમાં અમેરિકા તરફથી મળેલી 30 દિવસની આ મહોલત ભારતીય રિફાઇનરીઓ માટે આશીર્વાદરૂપ સાબિત થશે, કારણ કે તેઓ કોઈપણ અમેરિકન દંડના ડર વગર સમુદ્રમાં ફસાયેલા રશિયન જહાજોમાંથી સસ્તું ઓઇલ આયાત કરી શકશે.

દુનિયાનો ત્રીજો સૌથી મોટો ક્રૂડ ઓઇલ આયાતકાર દેશ ભારત, પહેલાથી જ સસ્તા ભાવો અને ભારે ડિસ્કાઉન્ટનો લાભ લેવા રશિયા પાસેથી મોટા પ્રમાણમાં ઓઇલ ખરીદી રહ્યો છે. સત્તાવાર આંકડા મુજબ માર્ચ 2026 માં ભારતે રશિયા પાસેથી રેકોર્ડબ્રેક 22.5 લાખ બેરલ પ્રતિ દિન ક્રૂડ ઓઇલની ઐતિહાસિક આયાત કરી હતી. આ અમેરિકન પ્રતિબંધો વચ્ચે પણ ભારતે સોમવારે આંતરરાષ્ટ્રીય મંચ પર પોતાનું સાર્વભૌમ વલણ એકદમ સ્પષ્ટ કરી દીધું છે. ભારતે સત્તાવાર રીતે જણાવ્યું છે કે અમેરિકા તરફથી પ્રતિબંધોમાં છૂટ મળે કે ન મળે, ભારત પોતાના રાષ્ટ્રીય હિતોને સર્વોપરી રાખીને રશિયા પાસેથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાનું ભવિષ્યમાં પણ ચાલુ જ રાખશે.

વ્યાવસાયિક દ્રષ્ટિકોણ અને પુરવઠાની ઉપલબ્ધતા પર ભારત અડગ

પેટ્રોલિયમ મંત્રાલયના સંયુક્ત સચિવ સુજાતા શર્માએ નવી દિલ્હી ખાતે પત્રકારો સમક્ષ એક મહત્વપૂર્ણ નિવેદન આપતા સ્પષ્ટ કર્યું છે કે ભારત અમેરિકન છૂટ પહેલા પણ, છૂટ દરમિયાન પણ અને હવે પછી પણ રશિયા પાસેથી ઓઇલ ખરીદવાનું ચાલુ રાખશે. તેમણે ઉમેર્યું કે ભારત દ્વારા વિદેશોમાંથી ક્રૂડ ઓઇલ ખરીદવાનો આર્થિક નિર્ણય મુખ્યત્વે દેશના વ્યાવસાયિક દ્રષ્ટિકોણ અને જનતા માટે પુરવઠાની આસાનીથી ઉપલબ્ધતા પર જ આધારિત હોય છે. હાલમાં દેશના ઘરેલું બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલ કે પેટ્રોલિયમ પેદાશોની કોઈ અછત નથી અને વિવિધ લાંબા ગાળાના કરારો હેઠળ પૂરતો દેશી સપ્લાય સુનિશ્ચિત કરવામાં આવ્યો છે.