સિટી ન્યુઝ @ ઓસ્લો

ભારત અને ઉત્તરીય યુરોપિયન (નોર્ડિક) દેશો વચ્ચે આર્થિક, તકનીકી અને રાજદ્વારી સંબંધોને એક નવી વૈશ્વિક ઊંચાઈ પર લઈ જવાના ભાગરૂપે વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી નોર્વેની રાજધાની ઓસ્લોમાં આયોજિત ત્રીજી ઐતિહાસિક 'ઇન્ડિયા-નોર્ડિક સમિટ' માં સત્તાવાર ભાગ લેવા પહોંચ્યા છે. આ આંતરરાષ્ટ્રીય સમિટ ભારત અને ઉત્તરીય યુરોપના પાંચ પ્રભાવશાળી દેશો વચ્ચે વ્યૂહાત્મક સહયોગ વધારવાની દ્રષ્ટિએ અત્યંત મહત્વપૂર્ણ માનવામાં આવી રહી છે. સમિટ દરમિયાન પીએમ મોદી નોર્વે, સ્વીડન, ડેનમાર્ક, ફિનલેન્ડ અને આઇસલેન્ડના વડાપ્રધાનો સાથે સામૂહિક તેમજ વન-ટુ-વન ઉચ્ચ સ્તરીય બેઠકો યોજી વૈશ્વિક સુરક્ષા પર ચર્ચા કરશે.

આ હાઈ-પ્રોફાઈલ મુલાકાતમાં મુખ્યત્વે ગ્રીન એનર્જી (હરિત ઊર્જા), દરિયાઈ અર્થતંત્ર (બ્લુ ઇકોનોમી), ગ્રીન શિપિંગ અને ક્લાઇમેટ ટેકનોલોજી જેવા પર્યાવરણીય પ્રોજેક્ટ્સ પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવ્યું છે. આ ઉપરાંત, ભારતની અગ્રણી સ્પેસ એજન્સી ઇસરો (ISRO) અને નોર્વેની સ્પેસ એજન્સી વચ્ચે સેટેલાઇટ ટેકનોલોજી તથા આર્કટિક સંશોધનના ક્ષેત્રમાં ભાગીદારી મજબૂત કરવાના મહત્વના કરારો પર હસ્તાક્ષર થવાની સંભાવના છે. આ દ્વિપક્ષીય યાત્રા દરમિયાન નોર્વેના રાજા દ્વારા પીએમ મોદીને તેમના દેશનું સર્વોચ્ચ સન્માન ‘ગ્રાન્ડ ક્રોસ ઓફ ધ રોયલ નોર્વેજીયન ઓર્ડર ઓફ મેરિટ’ એનાયત કરીને ભારતનું ગૌરવ વધારવામાં આવ્યું છે.

ઓસ્લોમાં આયોજિત ઇન્ડિયા-નોર્વે બિઝનેસ એન્ડ રિસર્ચ સમિટને સંબોધિત કરતા પીએમ મોદીએ વૈશ્વિક શાંતિનો સંદેશ આપતા સ્પષ્ટ કર્યું કે દુનિયાની કોઈપણ મોટી સમસ્યા કે ભૌગોલિક તણાવનો આખરી ઉકેલ ક્યારેય યુદ્ધથી આવી શકતો નથી. તેમણે નોર્વેના વડાપ્રધાન યોનાસ ગાર સ્ટોરે સાથેની સંયુક્ત પ્રેસ કોન્ફરન્સમાં જણાવ્યું કે ભારત અને નોર્વે બંને લોકશાહી દેશો હંમેશા સાર્વભૌમ સંવાદ અને કૂટનીતિ (ડિપ્લોમસી) માં જ દ્રઢ વિશ્વાસ ધરાવે છે. ભલે તે યુક્રેનનું ભીષણ યુદ્ધ હોય કે પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) નું વર્તમાન મોટું સંકટ હોય, ભારત હંમેશા વૈશ્વિક મંચ પર શાંતિના તમામ વાજબી પ્રયાસોને ખુલ્લું સમર્થન આપશે.

આર્થિક મોરચે બંને દેશોએ પોતાના વ્યાપારી સંબંધોને 'ગ્રીન સ્ટ્રેટેજિક પાર્ટનરશિપ' (હરિત વ્યૂહાત્મક ભાગીદારી) સુધી લંબાવવાનો ઐતિહાસિક નિર્ણય કર્યો છે. આ અંતર્ગત બંને પ્રજાતાંત્રિક દેશોએ વર્ષ 2030 સુધીમાં પરસ્પર દ્વિપક્ષીય વેપારને સીધો બમણો કરવાનો મહત્વકાંક્ષી લક્ષ્યાંક રાખ્યો છે. આ બિઝનેસ સમિટમાં અંદાજે $200 અબજની માર્કેટ વેલ્યુ ધરાવતી નોર્વેની ટોચની કંપનીઓના સીઇઓ હાજર રહ્યા હતા. પીએમ મોદીએ ભારતીય બજારમાં રહેલી અદભુત આર્થિક તકો રજૂ કરતા આગામી વર્ષોમાં ભારતમાં $100 અબજના જંગી વિદેશી રોકાણ લાવવા અને દેશના આશરે 10 લાખ કુશળ યુવાનો માટે નવી નોકરીઓ ઊભી કરવાના રોડમેપ પર વ્યાપારી સંમતિ સાધી છે.

આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ અને સાયબર સુરક્ષામાં ભારત-નોર્વે સાથે લડશે

સમિટ દરમિયાન રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા સલાહકાર (NSA) અજીત ડોભાલ અને વિદેશ મંત્રી એસ. જયશંકરની ઉપસ્થિતિમાં આધુનિક તકનીકી સુરક્ષા અંગે પણ ગંભીર મંથન કરવામાં આવ્યું હતું. બંને દેશોના વડાપ્રધાનોએ સ્પેસ રિસર્ચ ઉપરાંત આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI), સાયબર સુરક્ષા, મત્સ્યપાલન, દરિયાઈ સીમા સુરક્ષા અને નેક્સ્ટ જનરેશન ડિજિટલ ટેકનોલોજીમાં પરસ્પર સહયોગ વધારવા પર મજબૂત સહમતિ દર્શાવી છે. પીએમ મોદીએ વૈશ્વિક સંગઠનોમાં આતંકવાદને મૂળમાંથી ખતમ કરવા અને બદલાતા સમય સાથે આંતરરાષ્ટ્રીય સંસ્થાઓ (UN) ના માળખામાં તાત્કાલિક સુધારા કરવાની જરૂરિયાત પર પણ વિશેષ ભાર મૂક્યો હતો.