સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

વૈશ્વિક રાજનીતિ અને પશ્ચિમ એશિયા (મિડલ ઈસ્ટ) ના યુદ્ધગ્રસ્ત વાતાવરણ વચ્ચે એક અત્યંત સનસનાટીભર્યા અને મોટા સમાચાર સામે આવ્યા છે. અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે જાતે સત્તાવાર આંતરરાષ્ટ્રીય જાહેરાત કરતા જણાવ્યું છે કે, મંગળવારે ઈરાન પર અમેરિકન સેના દ્વારા એક બહુ મોટો લશ્કરી હુમલો (એર સ્ટ્રાઈક) થવાનો હતો, જેને તેમણે છેલ્લી ઘડીએ પર્સનલ ઓર્ડર આપીને રોકી દીધો છે. આ હાઈ-વોલ્ટેજ ડ્રામા બાદ સમગ્ર વિશ્વના શેરબજારો અને વૈશ્વિક બજારમાં તેલના ભાવો પર ચાલી રહેલું પ્રચંડ દબાણ થોડું હળવું થવાની આશા છે. આ વળાંક દરેક ભારતીય માટે જાણવો ખૂબ જ જરૂરી છે, કારણ કે દેશની આર્થિક સ્થિતિ સીધી રીતે ક્રૂડ ઓઈલની કિંમતો પર જ ટકેલી છે.

પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે વ્હાઇટ હાઉસ ખાતેથી આ અંગેની આશ્ચર્યજનક વિગતો જાહેર કરતા જણાવ્યું કે, મંગળવારે ઈરાન પર લશ્કરી ઓપરેશન કરવા માટે અમેરિકાની એરફોર્સ અને નેવી સંપૂર્ણ સજ્જ હતી. પરંતુ હુમલાની બરાબર પહેલાં ઈરાન સરકાર તરફથી અચાનક વોશિંગ્ટનને એક નવી, અત્યંત ગોપનીય શાંતિ દરખાસ્ત મોકલવામાં આવી હતી. આ ગુપ્ત શાંતિ પત્રની સમીક્ષા કર્યા બાદ ટ્રમ્પે સેનાને તાત્કાલિક અસરથી ઓપરેશન હોલ્ડ પર રાખવાનો આદેશ આપ્યો હતો. ટ્રમ્પના મતે, હવે ઈરાન સાથે ન્યુક્લિયર (પરમાણુ) મુદ્દે એક મજબૂત અને કાયમી વૈશ્વિક ડીલ થવાની ખૂબ જ સારી તકો દેખાઈ રહી છે.

જોકે, આ રાહતના સમાચારની સાથે-સાથે ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે પોતાની આક્રમક શૈલીમાં અમેરિકી સૈન્યના કમાન્ડરોને એવી કડક સૂચના પણ આપી દીધી છે કે, જો ઈરાન સાથે શરૂ થનારી આ શાંતિ વાટાઘાટોમાં અમેરિકા માટે કોઈ સ્વીકાર્ય કરાર નહીં થાય, તો સેનાએ માત્ર એક સેકન્ડના ઈશારે ઈરાન પર અત્યાર સુધીનો સૌથી મોટો સૈન્ય હુમલો કરવા માટે બોર્ડર પર તૈયાર રહેવું પડશે. અમેરિકા આ શાંતિ કરારથી ત્યારે જ સંપૂર્ણ સંતુષ્ટ થશે, જ્યારે ઈરાન ભવિષ્યમાં ક્યારેય પણ પરમાણુ હથિયાર (એટોમિક બોમ્બ) બનાવવાનો પોતાનો જીદ અને આગ્રહ કાયમી ધોરણે છોડી દેશે.

આ આંતરરાષ્ટ્રીય રાજદ્વારી ઘટનાક્રમ પાછળ માત્ર અમેરિકા કે ઈરાન નથી, પરંતુ પડદા પાછળ મિડલ ઈસ્ટના ત્રણ પાવરફુલ ગલ્ફ દેશો ખૂબ જ સક્રિય ભૂમિકા ભજવી રહ્યા છે. ટ્રમ્પના સત્તાવાર નિવેદન અનુસાર, કતાર, સાઉદી અરેબિયા અને સંયુક્ત આરબ અમીરાત (UAE) ના સર્વોચ્ચ નેતાઓએ તેમને આ વિનાશક હુમલો રોકવા માટે અંગત રીતે ફોન કરીને વિનંતી કરી હતી. આ ત્રણેય ઈસ્લામિક દેશો હાલ અમેરિકા અને ઈરાન વચ્ચે એક મધ્યસ્થ (મીડિએટર) તરીકે કામ કરી રહ્યા છે, જેથી કરીને પશ્ચિમ એશિયામાં લાંબા ગાળાની શાંતિ સ્થાપી શકાય.

‘સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ’ નો દરિયાઈ માર્ગ ખોલાવવા ટ્રમ્પ પર ભારે આર્થિક દબાણ

વૈશ્વિક સંશોધકોના મતે, ચાલુ વર્ષે ફેબ્રુઆરી મહિનાથી મિડલ ઈસ્ટમાં ચાલી રહેલા ભીષણ યુદ્ધના કારણે આખી દુનિયા હાલ પ્રચંડ આર્થિક મંદી અને મોંઘવારીના દબાણ હેઠળ જીવી રહી છે. આ આર્થિક સંકટનું મુખ્ય કારણ એ છે કે યુદ્ધની સ્થિતિને લીધે વિશ્વનો સૌથી વ્યસ્ત દરિયાઈ વેપાર માર્ગ 'સ્ટ્રેટ ઓફ હોર્મુઝ' સંપૂર્ણ બંધ છે, જ્યાંથી ભારત સહિત દુનિયાભરના દેશોને ક્રૂડ ઓઈલ અને એલપીજી ગેસનો સપ્લાય કરવામાં આવે છે. ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ પર આ વૈશ્વિક એનર્જી રૂટ ગમે તેમ કરીને વહેલી તકે ખોલાવવાનું ભારે આંતરરાષ્ટ્રીય દબાણ છે, જેના ભાગરૂપે આ હુમલો ટાળીને શાંતિનો મોકો આપવામાં આવ્યો છે.