આજના ડિજિટલ યુગમાં સ્ક્રીન ટાઈમ વધવાને કારણે આંખો પર પહેલેથી જ બોજ હોય છે, જે ગરમીમાં બમણો થઈ જાય છે. આંખોની સુરક્ષા માટે '20-20-20'નો નિયમ અચૂક પાળવો જોઈએ; એટલે કે દર 20 મિનિટે 20 સેકન્ડ માટે 20 ફૂટ દૂર જોવાની આદત પાડવી જોઈએ. આ ઉપરાંત, લેપટોપ કે મોબાઈલનો ઉપયોગ કરતી વખતે આંખોને વારંવાર ઝબકાવવી જરૂરી છે જેથી આંખમાં રહેલી ડ્રાયનેસ ઓછી કરી શકાય. દિવસ દરમિયાન ઓછામાં ઓછી બે થી ત્રણ વખત ઠંડા પાણીની છાલક મારી આંખો સાફ કરવાથી ગરમીના કણો અને ધૂળથી રાહત મળે છે.

ગરમીના દિવસોમાં જે લોકો કોન્ટેક્ટ લેન્સ પહેરે છે તેમણે વિશેષ સાવધાની રાખવાની જરૂર છે. વધુ પડતા તાપમાં લેન્સના કારણે આંખમાં ઇન્ફેક્શનનું જોખમ વધી જાય છે, તેથી શક્ય હોય તો લેન્સનો ઉપયોગ ટાળવો અથવા તેના હાઈજીનનું પૂરતું ધ્યાન રાખવું. જ્યારે પણ ઘરની બહાર નીકળો ત્યારે સારી ક્વોલિટીના સન ગ્લાસિસ (ચશ્મા) પહેરવા જોઈએ. આનાથી આંખને સીધી ગરમ હવા લાગતી નથી અને સૂર્યના પારજાંબલી કિરણોથી પણ રક્ષણ મળે છે. શરીરમાં પાણીની ઉણપ ન સર્જાય તે માટે પુષ્કળ પ્રવાહી પીવું પણ આંખોના ભેજ માટે એટલું જ જરૂરી છે.

કેટલાક લક્ષણો એવા હોય છે જેને ક્યારેય નજરઅંદાજ ન કરવા જોઈએ. જો અચાનક થોડી સેકન્ડ માટે ધૂંધળું દેખાય, આંખમાં અસહ્ય બળતરા થાય, સતત પાણી નીકળ્યા કરે કે આંખ લાલ થઈ જાય, તો તે ગંભીર ઇન્ફેક્શન હોઈ શકે છે. આ સિવાય પ્રકાશ સામે જોવામાં તકલીફ પડવી કે આંખની પાંપણ પર સોજો આવવો એ પણ ચેતવણી સમાન લક્ષણો છે. આવા સંજોગોમાં ઘરેલું ઉપચારો પર નિર્ભર રહેવાને બદલે તુરંત જ નેત્ર નિષ્ણાત (ઓપ્થેલ્મોલોજિસ્ટ) નો સંપર્ક કરી યોગ્ય નિદાન કરાવવું હિતાવહ છે.

આંખો એ શરીરનું અત્યંત નાજુક અને અમૂલ્ય અંગ છે. ઉનાળાની આ ઋતુમાં માત્ર થોડીક સાવચેતી અને જીવનશૈલીમાં સામાન્ય ફેરફાર કરીને આપણે આંખોની રોશની અને સ્વાસ્થ્યને સુરક્ષિત રાખી શકીએ છીએ. ગરમી સામે રક્ષણ મેળવવા સનસ્ક્રીન કે ટોપીની સાથે સનગ્લાસને પણ તમારા જીવનનો અનિવાર્ય હિસ્સો બનાવો. યાદ રાખો, આંખની બાબતમાં કરેલી નાનકડી બેદરકારી લાંબા ગાળે દ્રષ્ટિને નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, માટે સાવધાન રહો અને સુરક્ષિત રહો.