સિટી ન્યુઝ @ ધર્મ 

હિન્દુ ધર્મ અને પંચાંગમાં વર્ષ દરમિયાન આવતી 24 એકાદશીઓનું આધ્યાત્મિક દ્રષ્ટિએ વિશેષ મહત્વ રહેલું છે. જેમાં શ્રાવણ મહિનાના શુક્લ પક્ષમાં આવતી એકાદશીને 'શ્રાવણ પુત્રદા એકાદશી' તરીકે ઓળખવામાં આવે છે. પંચાંગ અનુસાર, શ્રાવણ શુક્લ પક્ષની આ એકાદશી તિથિ 23 August 2026 ના રોજ સવારે 2 વાગ્યે શરૂ થઈને 24 August ના રોજ સવારે 4:18 વાગ્યે પૂર્ણ થશે. ઉદયા તિથિની માન્યતા મુજબ પુત્રદા એકાદશીનું વ્રત 23 August ના રોજ શ્રદ્ધાપૂર્વક રાખવામાં આવશે.

ધાર્મિક શાસ્ત્રો અનુસાર, એકાદશી તિથિએ ચોખા (ભાત) નું સેવન સંપૂર્ણપણે નિષેધ માનવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતાઓ મુજબ જે લોકો ઉપવાસ રાખે છે તેઓ ચોખાથી સંપૂર્ણ દૂર રહે છે, પરંતુ જે લોકો વ્રત નથી રાખતા તેમણે પણ આ દિવસે ભોજનમાં ચોખા ન લેવાની કડક સલાહ આપવામાં આવે છે. આ દિવસે સાત્વિક આહાર ગ્રહણ કરીને શરીર અને મનને પવિત્ર રાખવાનો નિયમ છે.

ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા-અર્ચનામાં તુલસીદલનું અતિ વિશેષ મહત્વ છે, પરંતુ એકાદશીના દિવસે તુલસીના પાન તોડવાની સખત મનાઈ હોય છે. શાસ્ત્રોક્ત પરંપરા અનુસાર જો પૂજા અર્થે તુલસીપત્રની જરૂર હોય, તો તે એક દિવસ અગાઉથી જ તોડીને રાખી લેવા જોઈએ. તુલસી માતા ભગવાન વિષ્ણુને અત્યંત પ્રિય હોવાથી આ દિવસે તેમના છોડ પ્રત્યે વિશેષ આદર અને પૂજ્યભાવ જાળવવામાં આવે છે.

એકાદશીના પાવન દિવસે વાળ તેમજ નખ કાપવા જેવા શારીરિક કાર્યોથી પણ દૂર રહેવું જોઈએ. એકાદશીને તપ, સંયમ, ભક્તિ અને આધ્યાત્મિક ઊર્જા પ્રાપ્ત કરવાનો દિવસ ગણવામાં આવતો હોવાથી શારીરિક સૌંદર્ય કે સફાઈ સંબંધિત આવા કાર્યો એકાદશી પૂર્વે અથવા બીજા દિવસે પારણા પછી કરવાની પરંપરા છે.

આ ઉપરાંત એકાદશીના દિવસે કોઈપણ જીવને શારીરિક કે માનસિક નુકસાન ન પહોંચાડવું જોઈએ. આ પવિત્ર તિથિએ અહિંસા, કરુણા અને દયાભાવનું પાલન કરીને મન, વાણી અને કર્મથી શુદ્ધ રહેવું જોઈએ. ભગવાન વિષ્ણુની આરાધના સાથે સાત્વિક જીવનશૈલી અપનાવવાથી પરિવારમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિની પ્રાપ્તિ થાય છે.

પુત્રદા એકાદશીના નિયમો અને મહત્વ

શ્રાવણ પુત્રદા એકાદશીનું વ્રત 23 August ના રોજ રખાશે. આ પવિત્ર દિવસે ભગવાન વિષ્ણુની પૂજા કરવામાં આવે છે. ધાર્મિક માન્યતા મુજબ એકાદશીએ ચોખા ખાવા, તુલસીના પાન તોડવા તેમજ વાળ-નખ કાપવાનું ટાળવું જોઈએ. આ દિવસે અહિંસા, સંયમ અને દયાભાવ સાથે ઉપવાસ કરવાથી વિશેષ પુણ્યફળ અને માનસિક શાંતિ મળે છે.