સિટી ન્યુઝ @ ઉજ્જૈન

મધ્ય પ્રદેશના વિશ્વપ્રસિદ્ધ ઉજ્જૈનમાં સ્થિત બાબા મહાકાલેશ્વર મંદિર પરિસરના ત્રીજા માળે બિરાજમાન ભગવાન નાગચંદ્રેશ્વર મંદિરના દ્વાર નાગ પંચમીના પાવન પર્વ નિમિત્તે 17 ઓગસ્ટની મધ્યરાત્રિએ 12:00 વાગ્યે ભવ્ય આરતી અને પૂજાવિધિ સાથે ખોલવામાં આવ્યા છે. આ અતિ પવિત્ર અને રહસ્યમયી મંદિર આખા વર્ષમાં માત્ર 24 કલાક એટલે કે એક જ દિવસ માટે ખુલ્લું રહે છે. 18 ઓગસ્ટની મધ્યરાત્રિએ બાર વાગ્યે મંદિરના પટ આગામી એક વર્ષ માટે ફરીથી બંધ કરી દેવામાં આવશે, જેના કારણે દેશભરમાંથી લાખો ભક્તો આ દુર્લભ દર્શનનો લાભ લેવા ઉમટી પડ્યા છે.

પૌરાણિક માન્યતા અનુસાર, ભગવાન શિવને પ્રસન્ન કરવા માટે નાગરાજ તક્ષકે અહીં કઠોર તપસ્યા કરી હતી. તેમની ભક્તિથી પ્રસન્ન થઈને મહાદેવે તેમને અમરત્વ અને પોતાના સાન્નિધ્યમાં આ સ્થાન પર નિવાસ કરવાનું વરદાન આપ્યું હતું. પરંપરા મુજબ અહીં 'ત્રિકાળ પૂજન' નું વિશેષ વિધાન છે, જેમાં પ્રથમ પૂજા મહાનિર્વાણી અખાડાના સાધુ-સંતો દ્વારા, બપોરની પૂજા સરકારી વહીવટીતંત્ર દ્વારા અને ત્રીજી સાંજની પૂજા મહાકાલ મંદિરના મુખ્ય પૂજારીઓ દ્વારા વિધિવત રીતે સંપન્ન કરવામાં આવે છે.

નાગચંદ્રેશ્વર મંદિરમાં સ્થાપિત પ્રતિમા 11મી સદીમાં નેપાળથી લાવવામાં આવી હતી અને આ મંદિરનો ઇતિહાસ માલવાના પ્રતાપી રાજા ભોજ સાથે જોડાયેલો છે. આ મૂર્તિમાં ભગવાન શિવ માતા પાર્વતી સાથે સર્પની શૈયા પર વિશ્રામ મુદ્રામાં (શેષ-શૈયા) બિરાજમાન છે, જે સમગ્ર વિશ્વમાં અત્યંત અનોખું સ્વરૂપ માનવામાં આવે છે. મંદિરમાં ભગવાન ગણેશ અને કાર્તિકેયની મૂર્તિઓ પણ સ્થાપિત છે. માન્યતા છે કે અહીં સાચા મનથી દર્શન કરવાથી કુંડળીમાંથી 'કાલસર્પ દોષ' અને સર્પભય દૂર થાય છે તથા પરિવારમાં સુખ, શાંતિ અને સમૃદ્ધિ આવે છે.

વર્ષમાં માત્ર 24 કલાક ખુલતું નાગચંદ્રેશ્વર મંદિર

ઉજ્જૈનના મહાકાલેશ્વર મંદિરના ત્રીજા માળે સ્થિત નાગચંદ્રેશ્વર મંદિર નાગ પંચમીએ માત્ર 24 કલાક માટે ખુલે છે. અહીં 11મી સદીની નેપાળથી લવાયેલી અનોખી પ્રતિમામાં મહાદેવ માતા પાર્વતી સાથે સર્પ શૈયા પર બિરાજમાન છે. નાગરાજ તક્ષકની તપસ્યા ભૂમિ ગણાતા આ મંદિરમાં ત્રિકાળ પૂજા થાય છે. એવી માન્યતા છે કે આ દર્શનથી કાલસર્પ દોષ અને સર્પભયનું નિવારણ થાય છે.