સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદી અને રશિયન રાષ્ટ્રપ્રમુખ વ્લાદિમીર પુતિન વચ્ચે યોજાનારી આગામી નવી દિલ્હી બેઠક પૂર્વે રશિયાએ ભારત સમક્ષ એક મોટો અને વ્યૂહાત્મક સૈન્ય પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો છે. ભારતીય વાયુસેનાની વધતી સુરક્ષા જરૂરિયાતો અને ઘટતી સ્ક્વોડ્રન ક્ષમતાને ધ્યાને રાખીને મોસ્કોએ તેના બે અત્યાધુનિક હથિયારો—S-500 પ્રોમિથિયસ એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને Su-57 'ફેલોન' 5th જનરેશન સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ ભારતને સપ્લાય કરવાની ઓફર કરી છે.

અગાઉ ભારતીય સેનામાં સામેલ થયેલી S-400 સિસ્ટમે સરહદ પર ઉત્કૃષ્ટ કામગીરીનું પ્રદર્શન કર્યું છે, જેમાં તેણે રેકોર્ડ અંતરે દુશ્મન એરક્રાફ્ટને તોડી પાડ્યું હતું. આ સફળતાને આધારે રશિયાએ વધારાની 5 S-400 સ્ક્વોડ્રન સાથે આગામી પેઢીની S-500 સિસ્ટમ આપવાની તૈયારી દર્શાવી છે. જોકે ભારતે પોતાના સ્વદેશી 'પ્રોજેક્ટ કુશ' અને બેલિસ્ટિક મિસાઇલ ડિફેન્સ પ્રોગ્રામમાં મોટું રોકાણ કરેલું હોવાથી રક્ષા મંત્રાલય આ પ્રસ્તાવનું ગહન મૂલ્યાંકન કરી રહ્યું છે.

ચીન પાસે 500 થી વધુ J-20 સ્ટીલ્થ જેટની ઉપસ્થિતિ અને પાકિસ્તાન દ્વારા ચીની J-35 વિમાનો મેળવવાની તૈયારીઓ વચ્ચે ભારતીય વાયુસેના સ્ટીલ્થ ક્ષમતા વધારવા માંગે છે. રશિયાએ Su-57 વિમાનો સંપૂર્ણ ટેકનોલોજી ટ્રાન્સફર (ToT) સાથે ભારતમાં જ સ્થાનિક સ્તરે ઉત્પાદન કરવાની શરત સાથે ઓફર કર્યા છે. ભારત પોતાના સ્વદેશી AMCA ફાઇટર પ્રોજેક્ટ કાર્યરત ન થાય ત્યાં સુધી આ ઓફરને કામચલાઉ ઉકેલ તરીકે પણ ચકાસી રહ્યું છે.

આ મુખ્ય હથિયારો ઉપરાંત રશિયા વોરોનેઝ સ્ટ્રેટેજિક અર્લી-વોર્નિંગ રડાર સિસ્ટમ, Su-30MKI લડાકુ વિમાનોના અપગ્રેડેશન અને કિલો-ક્લાસ સબમરીન માટે પણ સહયોગ આપવા ઉત્સુક છે. સાથોસાથ ભારતે અમેરિકા પાસેથી જેવલિન મિસાઇલ અને ફ્રાન્સ પાસેથી 114 રાફેલ ફાઇટરની ખરીદી પ્રક્રિયા આગળ વધારીને પોતાના શસ્ત્રાગારમાં સંતુલન જાળવ્યું છે.

આગામી સમયમાં નવી દિલ્હી ખાતે વડાપ્રધાન મોદી અને પુતિન વચ્ચે યોજાનારી દ્વિપક્ષીય શિખર વાર્તા ભારતની આગામી બે દાયકાની સૈન્ય વ્યૂહરચના અને આત્મનિર્ભરતાના સમન્વય માટે અત્યંત નિર્ણાયક સાબિત થશે.

રશિયાની ભારતને અત્યાધુનિક હથિયારોની ઓફર

રશિયાએ ભારતને S-500 એર ડિફેન્સ સિસ્ટમ અને Su-57 સ્ટીલ્થ ફાઇટર જેટ સ્થાનિક ઉત્પાદન સાથે આપવાની ઓફર કરી છે. ચીન અને પાકિસ્તાનના પડકારો સામે ભારતીય વાયુસેનાની ક્ષમતા વધારવા આ પ્રસ્તાવ મુકાયો છે. ભારત સ્વદેશી પ્રોજેક્ટ કુશ અને AMCA પ્રોગ્રામને ધ્યાનમાં રાખીને વડાપ્રધાન મોદી અને પુતિન વચ્ચેની નવી દિલ્હી બેઠકમાં આ અંગે વ્યૂહાત્મક વિચારણા કરશે.