સિટી ન્યુઝ @ રાજકોટ

મોટાભાગના ભારતીય પરિવારોમાં ભોજન પૂરું થતાં જ કઈંક ગળ્યું ખાવાની તીવ્ર ઈચ્છા કે ક્રેવિંગ થતી જોવા મળે છે. કેટલાક લોકો જમ્યા બાદ ગોળ, ચોકલેટ કે મીઠાઈનો નાનો ટુકડો લેવાનું પસંદ કરે છે, જ્યારે અમુક લોકો ભોજનની શરૂઆત જ ગળ્યા પદાર્થોથી કરતા હોય છે. જોકે, ફિટનેસ, બ્લડ સુગર અને વજન પ્રત્યે સભાન લોકો માટે મીઠાઈ ખાવાનો સમય તેમજ તેની માત્રા સ્વાસ્થ્ય પર અત્યંત મહત્વપૂર્ણ અને ઊંડી અસર કરે છે.

આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, ખાલી પેટે અથવા ભોજનની બરાબર પહેલાં મીઠાઈ ખાવાથી શરીરમાં ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ અચાનક ઊંચું જાય છે. ચોકલેટ, રિફાઈન્ડ સુગર કે ખાંડયુક્ત પીણાં શરીરમાં અત્યંત ઝડપથી પચી જાય છે, જેના લીધે બ્લડ સુગરમાં તીવ્ર ઉછાળો આવે છે. આ ઉપરાંત કેલરીથી પેટ ભરાઈ જતાં શરીરને મુખ્ય ભોજનમાંથી મળતાં જરૂરી પ્રોટીન, વિટામિન્સ અને ફાઈબર જેવા પોષક તત્વો મળતા નથી અને થોડી જ વારમાં ફરી ભૂખ લાગે છે.

બીજી તરફ, ભોજન પછી મીઠાઈ ખાવાનો મોટો વ્યવહારુ ફાયદો એ છે કે તે એકલા ખાવાને બદલે સંપૂર્ણ ભોજનના ઘટક તરીકે શરીરમાં જાય છે. મુખ્ય આહારમાં રહેલા કઠોળ, લીલા શાકભાજી, અનાજ અને ફાઈબરના કારણે મીઠાઈનું પાચન ધીમી ગતિએ થાય છે. પરિણામે રક્તમાં ગ્લુકોઝનું પ્રમાણ એકાએક વધતું નથી, જે એકલા સ્વીટ્સ ખાવાની સરખામણીએ પ્રમાણમાં ઓછું નુકસાનકારક સાબિત થાય છે.

જોકે, તેનો અર્થ એવો બિલકુલ નથી કે જમ્યા પછી અમર્યાદિત માત્રામાં ગળપણ ખાઈ શકાય. ભરપેટ ભોજન બાદ સતત ભારે મીઠાઈઓ, પેસ્ટ્રી કે આઈસ્ક્રીમ આરોગવાથી શરીરમાં વધારાની બિનજરૂરી કેલરી અને ફેટ જમા થાય છે, જેનાથી મેદસ્વીતા અને હૃદયરોગનું જોખમ વધે છે. તેથી ખોરાક ખાવાના ચોક્કસ સમય કરતાં પણ મીઠાઈની ગુણવત્તા, પોષક તત્વો અને તેની મર્યાદિત માત્રા સ્વાસ્થ્ય માટે સૌથી નિર્ણાયક પરિબળ છે.

ડાયાબિટીસ, ઇન્સ્યુલિન રેઝિસ્ટન્સ અથવા વજન ઘટાડવાની પ્રક્રિયામાં રહેલા લોકોએ મીઠાઈના સેવન બાબતે અત્યંત કાળજી રાખવી જરૂરી છે. આવા વ્યક્તિઓએ ભોજન બાદ ગમે તેટલી મીઠાઈ ખાઈ શકાય તેવા ભ્રમમાં રહ્યા વિના પોતાના કાર્બોહાઇડ્રેટ્સનું સંતુલન જાળવવું જોઈએ. મીઠાઈની તીવ્ર ઈચ્છા થાય ત્યારે પ્રોસેસ્ડ શુગરને બદલે તાજાં ફળો, ખજૂર અથવા ઘરે બનાવેલી ખાંડ વિનાની વાનગીઓનો મર્યાદિત ઉપયોગ કરવો શ્રેષ્ઠ રહે છે.

મીઠાઈ ખાવાનો યોગ્ય સમય અને સ્વાસ્થ્ય

ભોજન પહેલાં મીઠાઈ ખાવાથી બ્લડ સુગર ઝડપથી વધી શકે છે અને પોષક તત્વો ઘટવાની શક્યતા રહે છે. ભોજન પછી ફાઈબર અને પ્રોટીન સાથે મીઠાઈ પચવામાં સરળ રહે છે, પરંતુ વધુ માત્રા વજન વધારે છે. સમય કરતાં માત્રા વધુ મહત્વની હોવાથી ડાયાબિટીસ ધરાવતા દર્દીઓએ તબીબી સલાહ મુજબ ઓછી ખાંડવાળા વિકલ્પો પસંદ કરવા જોઈએ.