સિટી ન્યુઝ @ અયોધ્યા

ઈ-કોમર્સ ક્ષેત્રની અગ્રણી કંપની એમેઝોન પર અયોધ્યા સ્થિત શ્રીરામ જન્મભૂમિ મંદિરના પ્રસાદ તરીકે સામાન્ય મીઠાઈઓ વેચવાના મામલે કેન્દ્રીય ગ્રાહક સુરક્ષા પ્રાધિકરણ (CCPA) દ્વારા ₹1 લાખનો દંડ ફટકારવામાં આવ્યો છે. નિયમનકારી સત્તામંડળે આ કૃત્યને ગ્રાહકો સાથેની ગંભીર છેતરપિંડી અને ભ્રામક પ્રથા ગણાવીને કંપનીને 15 દિવસની અંદર આ દંડની રકમ જમા કરાવવાનો આદેશ આપ્યો છે. પ્રાધિકરણે સ્પષ્ટ શબ્દોમાં નોંધ્યું હતું કે સામાન્ય મીઠાઈઓને રામ મંદિરના પ્રસાદ તરીકે પ્રમોટ કરીને વેચવાથી કરોડો ભક્તોની ધાર્મિક આસ્થાને ભારે ઠેસ પહોંચે છે.

આ સમગ્ર વિવાદ January 2024 માં સામે આવ્યો હતો, જ્યારે 'બિહાર બ્રધર્સ' નામની બ્રાન્ડે એમેઝોન પ્લેટફોર્મ પર ઘીના લાડુ, ખોયા લાડુ, બુંદીના લાડુ અને પેંડા સહિત 4 પ્રકારની મીઠાઈઓ લિસ્ટ કરી હતી. આ પ્રોડક્ટ્સની સાથે રામ મંદિર અને ધાર્મિક ચિહ્નોનો ઉપયોગ કરીને દાવો કરવામાં આવ્યો હતો કે આ મીઠાઈઓ પર મંદિરના વિશેષ આશીર્વાદ છે. શ્રીરામ જન્મભૂમિ તીર્થ ક્ષેત્ર ટ્રસ્ટની કોઈપણ પૂર્વ મંજૂરી વિના 22 January 2024 ની પ્રાણ પ્રતિષ્ઠા પૂર્વે આ વેચાણ શરૂ કરાતાં કોન્ફેડરેશન ઓફ ઓલ ઇન્ડિયા ટ્રેડર્સ (CAIT) દ્વારા આ મામલે સત્તાવાર ફરિયાદ દાખલ કરવામાં આવી હતી.

સુનાવણી દરમિયાન એમેઝોને એવી દલીલ કરી હતી કે તે માત્ર એક ઓનલાઇન માર્કેટપ્લેસ મધ્યસ્થી છે અને IT એક્ટની કલમ 79 હેઠળ તેને સેફ હાર્બર પ્રોટેક્શન મળે છે. જોકે, CCPA ના ચીફ કમિશનર નિધિ ખરે અને કમિશનર અનુપમ મિશ્રાની બેન્ચે આ દલીલ સદંતર ફગાવી દીધી હતી. સત્તામંડળે સ્પષ્ટ કર્યું કે જે પ્લેટફોર્મ વ્યવહારોમાંથી કમિશન કે સર્વિસ ફી કમાતું હોય તે ગ્રાહક સંરક્ષણ કાયદા હેઠળ પોતાની જવાબદારીઓમાંથી છટકી શકે નહીં. કંપનીએ વિવાદિત લિસ્ટિંગથી ₹39,802 નું વેચાણ થયું હોવાનું અને ₹15,165 ફી પેટે મેળવ્યાનું સ્વીકાર્યું હતું.

આ ગંભીર બેદરકારી સામે પગલાં લેતાં CCPA એ ભવિષ્ય માટે કડક માર્ગદર્શિકા જારી કરી છે. હવેથી એમેઝોન કે અન્ય પ્લેટફોર્મ પર 'પ્રસાદ', 'મહાપ્રસાદ', 'ભોગ' કે 'પ્રસાદમ' નામે કોઈપણ પ્રોડક્ટ લિસ્ટ કરતાં પહેલાં સંબંધિત ધાર્મિક સંસ્થા કે ટ્રસ્ટનું અધિકૃત એનઓસી અથવા મંજૂરી પ્રમાણપત્ર મેળવવું ફરજિયાત રહેશે. આ નવો નિયમ દેશના 10 અગ્રણી ધાર્મિક સ્થળો જેમાં રામ મંદિર, તિરુપતિ બાલાજી, માતા વૈષ્ણોદેવી શ્રાઈન, કાશી વિશ્વનાથ અને જગન્નાથ પુરી મંદિરનો સમાવેશ થાય છે તેના પર લાગુ થશે.

બીજી તરફ, રામ મંદિર ધાર્મિક સમિતિના સભ્ય સ્વામી રાજકુમાર દાસે આ મામલે આકરો રોષ વ્યક્ત કર્યો છે. તેમણે જણાવ્યું હતું કે કરોડો શ્રદ્ધાળુઓની લાગણી સાથે રમત કરનારી કંપનીઓ સામે કાયદેસરની એવી દાખલારૂપ કાર્યવાહી થવી જોઈએ જેથી ભવિષ્યમાં કોઈ સંસ્થા ધર્મના નામે વેપાર ન કરી શકે. તેઓ ટૂંક સમયમાં અયોધ્યા પહોંચીને રામ મંદિર ટ્રસ્ટ સમક્ષ આ મુદ્દે વધુ કડક કાનૂની પગલાં ભરવાની રજૂઆત કરશે.

રામ મંદિર પ્રસાદ વિવાદમાં એમેઝોનને દંડ

એમેઝોન પર રામ મંદિરના નામે અનધિકૃત રીતે મીઠાઈઓ વેચવા બદલ CCPA એ ₹1 લાખનો દંડ ફટકાર્યો છે. ગ્રાહક સત્તામંડળે જણાવ્યું કે મંદિર ટ્રસ્ટની મંજૂરી વિના પ્રસાદ વેચવો ગેરકાયદેસર છે. ભવિષ્યમાં દેશના 10 મોટા મંદિરોના પ્રસાદ વેચવા માટે ટ્રસ્ટની પૂર્વ પરવાનગી ફરજિયાત કરાઈ છે અને સેલર્સની વિગતો દર્શાવવા આદેશ અપાયો છે.