સિટી ન્યુઝ @ હરિદ્વાર 

ઉત્તરાખંડના પવિત્ર તીર્થસ્થળ હરિદ્વારમાં હાલમાં હર કી પૌડી અને અન્ય અગ્રણી ઘાટો પર ગંગાજીની જળસપાટીમાં મોટો ઘટાડો જોવા મળ્યો છે, જેના કારણે દૂર-દૂરથી આવતા શ્રદ્ધાળુઓમાં નિરાશા પ્રવર્તી રહી છે. આગામી કુંભ મેળાની પૂર્વ તૈયારીઓ, નિયમિત સફાઈ અને માળખાકીય સમારકામ માટે અપર ગંગા કેનાલને 20 દિવસ માટે બંધ રાખવામાં આવી છે.

કેનાલ બંધ હોવાને કારણે ગંગાજીના મુખ્ય પ્રવાહમાં પાણીનું વહેણ અચાનક ઘટી ગયું છે, જેના પરિણામે હજારો શ્રદ્ધાળુઓ પરંપરાગત પવિત્ર ડૂબકી લગાવવાથી વંચિત રહ્યા છે. ઘણા શ્રદ્ધાળુઓને ઘાટની સીડીઓ પર બેસીને કળશ કે નાના વાસણોથી સ્નાન કરીને પોતાની આસ્થા સંતોષવી પડી રહી છે.

આ વાર્ષિક જાળવણી (મેન્ટેનન્સ) પ્રક્રિયા હેઠળ હરિદ્વારથી કાનપુર સુધી ફેલાયેલી અપર ગંગા કેનાલની સિલ્ટ (કાંપ) સફાઈ અને કુંભ મેળા સંબંધિત પાયાની કામગીરી ઉત્તર પ્રદેશ સિંચાઈ વિભાગ દ્વારા ઝડપથી હાથ ધરવામાં આવી રહી છે. વિભાગના અધિકારીઓના જણાવ્યા મુજબ કેનાલ નેટવર્કને શ્રેષ્ઠ સ્થિતિમાં લાવવા આ પ્રક્રિયા અનિવાર્ય છે.

ઘટતી જળસપાટી વચ્ચે પણ શ્રદ્ધાળુઓની આસ્થા અડગ જોવા મળી છે. સંજય નામના એક શ્રદ્ધાળુએ જણાવ્યું કે કેનાલ બંધ હોવાની જાણ અહીં આવ્યા બાદ થઈ હતી, પરંતુ ગંગા માતાના દર્શન અને પૂજા-અર્ચના કરવાનો આધ્યાત્મિક અનુભવ એટલો જ વિશેષ રહ્યો છે અને તેમણે ઉપલબ્ધ પાણીથી જ પોતાના ધાર્મિક અનુષ્ઠાનો પૂરા કર્યા છે.

સ્થાનિક વહીવટીતંત્ર અને સિંચાઈ વિભાગે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે 20 દિવસનું આ નિર્ધારિત જાળવણી અભિયાન પૂરું થતાની સાથે જ કેનાલમાં પાણીનો પ્રવાહ પૂરી ક્ષમતા સાથે પુનઃસ્થાપિત કરી દેવામાં આવશે, જેથી શ્રદ્ધાળુઓને પડી રહેલી અસ્થાયી અગવડતા દૂર થઈ શકે.

ધાર્મિક આસ્થા અને વ્યવસ્થાકીય અનિવાર્યતા: મેન્ટેનન્સ અને શ્રદ્ધાળુઓની ભાવના

તીર્થસ્થળો પર ધાર્મિક અનુષ્ઠાનો અને વ્યવસ્થાકીય જાળવણી વચ્ચે સમન્વય સાધવો એ હંમેશા વહીવટીતંત્ર માટે એક પડકાર રહે છે. જ્યારે હરિદ્વાર જેવા પવિત્ર સ્થળે કુંભ મેળા કે વાર્ષિક સફાઈ માટે કેનાલ બંધ રાખવી પડે છે, ત્યારે શ્રદ્ધાળુઓની અપેક્ષાઓ અને વિકાસીય કાર્યો વચ્ચે થોડી અસ્થાયી અગવડ સર્જાય છે. જો કે, શ્રદ્ધાળુઓનો અડગ વિશ્વાસ અને ધાર્મિક ભાવના એ સાબિત કરે છે કે બાહ્ય જળસપાટી ભલે ઘટી હોય, પરંતુ ગંગા પ્રત્યેની આસ્થા અને શ્રદ્ધા ક્યારેય ઓછી નથી થતી.