ભારતના ત્રણ નવા સ્થળો યુનેસ્કો અસ્થાયી યાદીમાં!
-
વૈશ્વિક વિશ્વ ધરોહરની રેસમાં ભારતનું ગૌરવ વધ્યું!
-
યુનેસ્કોની અસ્થાયી યાદીમાં કુલ સ્થળોની સંખ્યા 81!
-
દેશના સાંસ્કૃતિક અને ઐતિહાસિક વારસાને મળ્યું સ્થાન!
સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી
ભારતની ઐતિહાસિક અને સાંસ્કૃતિક વિરાસત માટે વધુ એક ગર્વની ક્ષણ સામે આવી છે. દેશના ત્રણ નવા મહત્વપૂર્ણ સ્થળોને યુનેસ્કો (UNESCO) ની અસ્થાયી (ટેન્ટેટિવ) યાદીમાં સ્થાન પ્રાપ્ત થયું છે, જે વૈશ્વિક સ્તરે ભારતની સમૃદ્ધ સંસ્કૃતિ અને વારસાને વધુ એક ઓળખ અપાવશે.
આ ત્રણ નવા સ્થળોના ઉમેરાની સાથે જ યુનેસ્કોની અસ્થાયી યાદીમાં સામેલ ભારતીય સ્થળોની કુલ સંખ્યા હવે વધીને 81 પર પહોંચી ગઈ છે, જે દેશ માટે એક મોટી સિદ્ધિ સમાન છે.
યુનેસ્કોની આ અસ્થાયી યાદી એ કોઈપણ સ્થળને સત્તાવાર વિશ્વ ધરોહર (World Heritage Site) ના દરજ્જા માટે આગળ વધારતા પહેલાનું એક મહત્વપૂર્ણ પગલું ગણવામાં આવે છે. આ યાદીમાં સ્થાન મળવાથી ભવિષ્યમાં આ સ્થળોને મુખ્ય વૈશ્વિક યાદીમાં સામેલ થવાની તકો પ્રબળ બને છે.
ભારત પોતાની પ્રાચીન કલા, સ્થાપત્ય અને પ્રાકૃતિક વિવિધતા માટે સમગ્ર વિશ્વમાં જાણીતું છે. દેશના આ ઐતિહાસિક સ્થળોને વૈશ્વિક સ્તરે માન્યતા મળવાથી દેશમાં પર્યટન ક્ષેત્રને પણ મોટું પ્રોત્સાહન મળશે અને સ્થાનિક રોજગારીની તકોમાં વધારો થશે.
સરકાર અને પુરાતત્વ વિભાગ દ્વારા દેશના વિવિધ સાંસ્કૃતિક અને કુદરતી ધરોહરોને સાચવવા તથા તેને વૈશ્વિક પ્લેટફોર્મ પર પ્રદર્શિત કરવા માટે સતત પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે, જેના હકારાત્મક પરિણામો હવે સામે આવી રહ્યા છે.
સાંસ્કૃતિક વારસો અને વૈશ્વિક ઓળખ: યુનેસ્કોની યાદીનું મહત્વ
કોઈપણ દેશના ઐતિહાસિક અને સ્થાપત્ય કલાના નમૂનાઓને જ્યારે યુનેસ્કો જેવી વૈશ્વિક સંસ્થા દ્વારા માન્યતા મળે છે, ત્યારે તે માત્ર તે સ્થળની સુંદરતા નથી દર્શાવતું, પરંતુ તે સમગ્ર રાષ્ટ્રના ભવ્ય ઇતિહાસની સાક્ષી પૂરે છે. ભારતના ત્રણ નવા સ્થળોનો આ યાદીમાં સમાવેશ થવો એ આપણા સમૃદ્ધ સાંસ્કૃતિક વારસાની જાળવણી અને તેના પ્રત્યેની આપણી પ્રતિબદ્ધતાને વધુ મજબૂત બનાવે છે.
1. બારાટાંગ
ચૂના પથ્થરની ગુફાઓ અને કીચડના જ્વાળામુખી
* ક્યાં આવેલું છે: અંદમાન અને નિકોબાર ટાપુઓ
* વિશેષતા: અહીં ચૂના પથ્થરની અનેક ગુફાઓ અને સક્રિય કીચડના જ્વાળામુખી આવેલા છે.
* પ્રાકૃતિક મહત્ત્વ: ગુફાઓનો દુર્ગમ વિસ્તાર અને ઊબડ-ખાબડ જમીન તેને વૈજ્ઞાનિક સંશોધનની દ્રષ્ટિએ ખાસ બનાવે છે.
* ચટ્ટાનો કેવી રીતે બની: દરિયાઈ જીવોના ખોળ, પરવાળા અને તેના અવશેષો વર્ષો સુધી જમા થઈને ચૂના પથ્થર બન્યા.
2 નારકોન્ડમ અને બેરેન આયલેન્ડ (ટાપુઓ):
જ્વાળામુખીઓની અનોખી દુનિયા
* ક્યાં આવેલું છે: અંદમાન ટાપુ સમૂહ
* વિશેષતા: આ ટાપુઓ બર્મા-અંદમાન-જાવા જ્વાળામુખી ક્ષેત્રની આંતરિક શૃંખલામાં ચતુર્થ કલ્પ ના જ્વાળામુખી છે.
* પ્રાકૃતિક મહત્ત્વ: એકાંત અને અલગ-થલગ રહેવાને કારણે આ ટાપુઓ જ્વાળામુખીની ગતિવિધિઓ અને સ્થાનિક પ્રજાતિઓના અભ્યાસ માટે અત્યંત મહત્ત્વપૂર્ણ છે.
3. સિરપુર: ઇતિહાસ, ધર્મ અને સ્થાપત્યનો સંગમ
* ક્યાં આવેલું છે: મહાસમુંદ જિલ્લો, છત્તીસગઢ
* વિશેષતા: મહાનદીના પૂર્વ તટે આવેલું આ પુરાતત્વ સ્થળ રાયપુરથી ૭૮ કિલોમીટર દૂર છે.
* ઐતિહાસિક મહત્ત્વ: પ્રાચીન સિરપુરને શરભપુરીય વંશના શાસનકાળમાં કોસલ રાજ્યની રાજધાની તરીકે વિકસાવવામાં આવ્યું હતું. ત્યારબાદ પાંડુવંશી વંશ દરમિયાન પણ તેનો વિકાસ થયો હતો.