સિટી ન્યુઝ @ રાજકોટ

માનવજીવનમાં આવતા ઉતાર-ચઢાવ અને અણધાર્યા પડકારો વચ્ચે મુશ્કેલીઓનો મક્કમતાથી સામનો કરવાની ક્ષમતા સૌથી મૂલ્યવાન કૌશલ્ય સાબિત થાય છે. જો બાળકોમાં નાનપણથી જ આવા જીવનઉપયોગી ગુણો વિકસાવવા પર વિશેષ ધ્યાન કેન્દ્રિત કરવામાં આવે, તો ભવિષ્યમાં તેમનો સફળતાનો માર્ગ અત્યંત સરળ અને સુગમ બની શકે છે. બાળકો માત્ર હંમેશા જીત મેળવવા માટે જ નહીં, પરંતુ અનિવાર્ય હાર અને નિષ્ફળતામાંથી પણ યોગ્ય બોધપાઠ ગ્રહણ કરી શકે તેવું વાતાવરણ પૂરું પાડવું આજના સમયની તાતી જરૂરિયાત છે.

બાળકોમાં પડકારો સામે ઝઝૂમવાની સાચી ભાવના ખીલવવાની શ્રેષ્ઠ શરૂઆત વિવિધ રમતો અને મેદાનથી થઈ શકે છે. રમતગમતમાં જીત અને હાર એ એક જ સિક્કાની બે બાજુ સમાન હોય છે. જ્યારે બાળક કોઈ સ્પર્ધા કે રમતમાં પરાજિત થાય, ત્યારે હતાશ કે નિરાશ થવાને બદલે તેને પોતાની ખામીઓ ઓળખવા અને બમણા ઉત્સાહ સાથે ફરી મેદાનમાં ઉતરવા પ્રોત્સાહિત કરવું જોઈએ. વડીલોએ પોતાના સંઘર્ષ અને અગાઉની નિષ્ફળતાઓમાંથી મેળવેલી સફળતાના ઉદાહરણો શેર કરીને બાળકનો આત્મવિશ્વાસ વધારવો હિતાવહ છે.

આ સાથે જ બાળકોમાં બાળપણથી જ વ્યક્તિગત જવાબદારીની ભાવના કેળવવી એટલી જ અનિવાર્ય છે. સંતાનોને તેમની ઉંમર પ્રમાણે નાનાં-મોટાં કાર્યો સોંપવા જોઈએ, જેમ કે પોતાની સ્કૂલ બેગ જાતે પેક કરવી, રમકડાં વ્યવસ્થિત ગોઠવવા કે પુસ્તકોની જાળવણી કરવી. બાળક જો કોઈ નાની ભૂલ કરે, જેમ કે લંચ બોક્સ ભૂલી જવું, તો તરત જ અતિશય બચાવ કરવાને બદલે તેને તે ભૂલનું પરિણામ અને ગંભીરતા જાતે સમજવા દેવી જોઈએ, જેથી તે ભવિષ્યમાં વધુ સતર્ક અને સ્વાવલંબી બને.

આજના આધુનિક સોશિયલ મીડિયા અને હાઇટેક યુગમાં દરેક બાબતમાં ઇન્સ્ટન્ટ કે તાત્કાલિક પરિણામો મેળવવાની માનસિકતા વધતી જાય છે. પરિણામે જ્યારે ધાર્યું પરિણામ ન મળે ત્યારે બાળકો જલ્દીથી ડિપ્રેશન કે નિરાશામાં સરી પડે છે. આવી સ્થિતિ ટાળવા માટે બાળકોને સમજાવવું અત્યંત આવશ્યક છે કે કોઈપણ ક્ષેત્રમાં સખત પરિશ્રમની સાથે અડગ ધીરજ રાખવી પણ અનિવાર્ય શરત છે.

જો બાળકોને બાળપણથી જ માનસિક રીતે સક્ષમ બનાવવામાં આવે, તો તેઓ મોટા થઈને કોઈપણ પ્રકારના પ્રતિકૂળ સંજોગો કે દબાણ હેઠળ તૂટી જવાને બદલે મક્કમતાથી સમસ્યાનો ઉકેલ શોધવા સક્ષમ બનશે. માતા-પિતાએ અતિશય લાડ-પ્યાર અને ઓવરપ્રોટેક્ટિવ વલણ છોડીને સંતાનોને વાસ્તવિક જીવનની કઠણાઈઓ સામે લડવા સજ્જ કરવા જોઈએ.

બાળકોને પડકારો સામે લડવા તૈયાર કરો

બાળકોને મુશ્કેલીઓ સામે લડવા સક્ષમ બનાવવા બાળપણથી જ ધીરજ, જવાબદારી અને રમતગમતની ભાવના કેળવવી જરૂરી છે. હાર કે નિષ્ફળતાથી ડરવાને બદલે તેમાંથી શીખીને આગળ વધવાનું પ્રોત્સાહન આપવું જોઈએ. જાતે કામ કરવાની આદત અને સમસ્યા ઉકેલવાની સ્વતંત્રતા બાળકોને આત્મનિર્ભર બનાવી જીવનના દરેક ક્ષેત્રમાં મજબૂત મનોબળ સાથે સફળ બનાવે છે.