સિટી ન્યૂઝ @ શિમલા

દેશના સંરક્ષણ મંત્રાલય, રાષ્ટ્રીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન ઓથોરિટીના સત્તાવાર આપત્તિજનક સોર્સ અને વાયુસેના કમાન્ડના સેન્ટ્રલ કંટ્રોલ રૂમમાંથી હિમાલયની ભૌગોલિક સુરક્ષાને હચમચાવી મૂકે તેવા એક અત્યંત ચોંકાવનારા, હાઇપ્રોફાઇલ અને સનસનાટીભર્યા કુદરતી અકસ્માતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. હિમાચલ પ્રદેશમાં પડી રહેલી ભયંકર કાળઝાળ ગરમી વચ્ચે જંગલોમાં એકાએક તોતિંગ અને વિકરાળ આગ ભભૂકી ઉઠતા પહાડી વિસ્તારોમાં ભારે ગભરાટ અને અફડાતફડીનો માહોલ સર્જાયો છે. સત્તાવાર ડેટાબેઝ રિપોર્ટ અનુસાર, આ આગની ભયાનક જ્વાળાઓ અને ધુમાડો પહાડોમાં સરેઆમ ફેલાઈ જતાં હિમાલયના પવિત્ર ગ્લેશિયરો ઓગળવાનો મોટો ખતરો ઊભો થયો છે, જે વિષય ગૂગલ પર વૈશ્વિક પર્યાવરણનો મોટો સર્ચ ટ્રેન્ડ બન્યો છે Thread.

આ ભયાનક કુદરતી આપત્તિના સત્તાવાર લોજિસ્ટિક્સ અને સૈન્ય ઓપરેશન પર નજર કરીએ તો, રાજ્યના વિશ્વવિખ્યાત પર્યટન સ્થળ સોલાન વેલીના (Solan Valley) કંડા ઘાટના જંગલોમાં લાગેલી આગ અતિ ભયાનક સ્તરે પહોંચી ગઈ છે. આસપાસના રહેણાંક વિસ્તારોને પ્રશાસન દ્વારા કલમો હેઠળ તાત્કાલિક અસરથી ખાલી કરાવી સુરક્ષિત સ્થળે ખસેડવામાં આવ્યા છે. સૈન્ય અધિકારીઓ દ્વારા આપવામાં આવેલી સત્તાવાર માહિતી મુજબ, કસોલીના (Kasauli) જંગલમાં લાગેલી આ આગ વાયુસેના સ્ટેશનની પર્સનલ પ્રોફાઇલ સરહદની બિલકુલ નજીક પહોંચી ગઈ હોવાથી દેશની સુરક્ષા કાજે વાયુસેનાના તોતિંગ ફાયર ફાઇટર હેલીકોપ્ટરોને તાત્કાલિક ધોરણે લાઈવ એક્શનમાં ઉતારવામાં આવ્યા છે.

પર્યાવરણીય આંકડાકીય ઓડિટ રિપોર્ટ દર્શાવે છે કે, વાયુસેનાના શક્તિશાળી ચિનૂક (Chinook) અને એમઆઇ-17 (Mi-17) હેલીકોપ્ટરો મારફત પહાડી નદીઓમાંથી પાણી ભરીને આકાશમાંથી સતત છંટકાવ કરીને આગ બુઝાવવાના સક્ષમ પ્રયાસો કરવામાં આવી રહ્યા છે. પહાડોમાં રાત્રિના સમયે ઓપરેશન ઓપરેટ કરવું અત્યંત જોખમી હોવા છતાં, પ્રશાસને વિશેષ આદેશ જારી કરીને 'નાઇટ વિઝન ગોગલ્સ' (Night Vision Googles) ટેક્નોલોજી મારફત રાત્રે પણ આ બુઝાવવાનું મિશન જારી રાખવાની ખાસ કાનૂની મંજૂરી મેળવી લીધી છે. જંગલોની આ તોતિંગ આગ પહાડોમાં આશરે 6000 છ હજાર ફૂટની ઉંચાઇ સુધી પહોંચી ગઈ છે, જેના લીધે તાપમાન વધતાં ગ્લેશિયરો પર જોખમ ૧૦0% ટકા વધી ગયું છે.

ભૌગોલિક લોજિસ્ટિક્સના આંકડા દર્શાવે છે કે, હિમાચલની આ ભીષણ આગ હવે પડોશી રાજ્ય ઉત્તરાખંડના જંગલોમાં પણ આભાસી રીતે ફેલાઈ ગઈ છે, જેના કારણે પ્રાદેશિક સુરક્ષા ચિંતાઓ તોતિંગ સ્તરે વધી છે. ઉત્તરાખંડના મુખ્ય આપત્તિજનક નકશા સમાન રુદ્રપ્રયાગ (Rudraprayag), પીથોરાગઢ (Pithoragarh) અને ચમોલી (Chamoli) જિલ્લાના પર્વતીય વિસ્તારોમાં પણ ભયાનક જ્વાળાઓ ફાટી નીકળી છે. વન વિભાગના સેન્ટ્રલ કંટ્રોલ રૂમ દ્વારા સેટેલાઇટ મોનિટરિંગ આઈટી સેલ હેઠળ નજર રાખવામાં આવી રહી છે. સોશિયલ મીડિયા પર આ પર્વતો સળગવાના લાઈવ વીડિયો વાયરલ થતાં જ દેશભરના પર્યાવરણવાદીઓએ હિમાલયની ઇકોલોજી બચાવવા માટે કાનૂની ઓડિટ કરવાની માંગ કરી છે.

બીજી તરફ, આ હાઇપ્રોફાઇલ પર્વતીય કટોકટીના પગલે રાજકોટ સહિત દેશની તમામ કલેક્ટર કચેરીઓ અને પ્રાદેશિક આપત્તિ વ્યવસ્થાપન સેલ દ્વારા જંગલ વિસ્તારોમાં પ્રવાસીઓની એન્ટ્રી પર ચુસ્ત પ્રોટોકોલ લાવી દેવાયો છે. પ્રશાસને સત્તાવાર આદેશ આપ્યો છે કે સક્ષમ વહીવટી મંજૂરી વિના આ આપત્તિના નકશા, નુકસાનીના ખોટા આંકડા કે દેશની સુરક્ષા એજન્સીઓ વિરૂદ્ધ કોઈ પણ ભ્રામક પોસ્ટ કે અફવાઓ સોશિયલ media પર સપ્લાય કરવી નહીં. જો કોઈ ખાનગી વ્યાપારી પેઢી કે સાયબર હેન્ડલ કલમોનું ઉલ્લંઘન કરશે, તો ડિઝાસ્ટર મેનેજમેન્ટ એક્ટ હેઠળ કડક એફઆઈઆર (FIR) નોંધી તોતિંગ આર્થિક દંડ ફટકારવા સાથે વ્યાપારી લાઇસન્સ તાત્કાલિક અસરથી સીઝ કરાશે Thread.

રાષ્ટ્રીય વન્યજીવ સંરક્ષણ અને પર્વતીય આપત્તિ વ્યવસ્થાપન વહીવટી માર્ગદર્શિકા

દેશના પર્વતીય જંગલોની સુરક્ષા અને હિમાલયના ગ્લેશિયરોની પવિત્રતા સુનિશ્ચિત કરવા, જંગલની આગ નિયંત્રણ માટે મંજૂર થતી સરકારી ભંડોળ ગ્રાન્ટોના નાણાકીય ઓડિટમાં પારદર્શિતા લાવવા તેમજ પર્યાવરણીય સંસાધનોના સક્ષમ સંચાલનની સુરક્ષા જાળવવા માટે પર્યાવરણ, વન અને આબોહવા પરિવર્તન મંત્રાલય તેમજ રાષ્ટ્રીય આપત્તિ પ્રતિભાવ દળ (NDRF) દ્વારા એક નવી સત્તાવાર ગાઇડલાઇન જાહેર કરવામાં આવી છે. આ નવા વહીવટી નિયમ મુજબ પ્રત્યેક પ્રાદેશિક વન વિભાગ ઓથોરિટી, ફાયર એવિએશન વ્યાપારી એજન્સી લોજિસ્ટિક્સ અને સક્ષમ કલેક્ટર કચેરી સંસ્થાએ પોતાના દૈનિક સેટેલાઇટ આગ આંકડા, એર રેસ્ક્યુ પ્રગતિ અને સેન્ટ્રલ ડેટાબેઝનો સંપૂર્ણ રિપોર્ટ દર અઠવાડિયે ઓનલાઇન કંટ્રોલ રૂમ સમક્ષ સબમિટ કરવો કાનૂની એક્ટ હેઠળ ફરજિયાત રહેશે જેથી ભ્રષ્ટાચાર અને વહીવટી શિથિલતા અટકે. પ્રશાસને આદેશ આપ્યો છે કે સક્ષમ વહીવટી મંજૂરી વિના પર્યાવરણીય સેફ્ટી કલમોનું ઉલ્લંઘન કરી વન્ય સંપત્તિને નુકસાન પહોંચાડનારા એકમો સામે ફોરેસ્ટ પ્રોટેક્શન એક્ટ હેઠળ કડક એફઆઈઆર (FIR) નોંધી તોતિંગ આર્થિક દંડ સાથે તમામ વ્યાપારી લાયસન્સ તાત્કાલિક અસરથી સીઝ કરવામાં આવશે.