સિટી ન્યુઝ @ અમદાવાદ

કલોંજી એ માત્ર રસોઈનો સ્વાદ વધારતો એક સામાન્ય મસાલો નથી, પરંતુ અદભુત ઔષધીય ગુણોથી ભરપૂર એક અત્યંત ગુણકારી કુદરતી ખાદ્ય પદાર્થ પણ છે. સામાન્ય રીતે રસોડામાં કલોંજીનો ઉપયોગ દાળના વઘારથી લઈને વિવિધ પ્રકારના અથાણાંમાં સ્વાદ અને સુગંધ વધારવા માટે કરવામાં આવે છે. તેની આકર્ષક સુગંધ કોઈપણ વાનગીના સ્વાદને બેવડો કરી દે છે, પરંતુ બહુ ઓછા લોકો એ વાતથી પરિચિત છે કે આ નાનો મસાલો માનવ સ્વાસ્થ્ય માટે પણ વરદાનરૂપ સાબિત થાય છે.

પ્રસિદ્ધ ગેસ્ટ્રોએન્ટરોલોજિસ્ટ ડૉ. શુભમ વાત્સ્ય દ્વારા સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવામાં આવેલી વિગતવાર માહિતી મુજબ, કલોંજીના નાના-નાના બીજમાં 'થાઈમોક્વિનોન' (Thymoquinone) નામનું એક અત્યંત શક્તિશાળી બાયોએક્ટિવ કમ્પાઉન્ડ કુદરતી રીતે રહેલું હોય છે. આ ઘટક તેના અદ્ભુત એન્ટી-ઓક્સિડન્ટ, એન્ટી-ઈન્ફ્લેમેટરી (સોજા વિરોધી) અને ઈમ્યુનોમોડ્યુલેટરી ગુણો માટે વૈજ્ઞાનિક સ્તરે પણ જાણીતો છે.

આવી સ્થિતિમાં જો રોજિંદા જીવનમાં કલોંજીનું યોગ્ય માત્રામાં અને સાચી પદ્ધતિથી સેવન કરવામાં આવે, તો તે પાચનતંત્રથી લઈને રોગપ્રતિકારક શક્તિ સુધીના અનેક સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત પ્રશ્નોમાં અત્યંત ઉપયોગી અને ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે. આધુનિક ભાગદોડ ભરેલી જીવનશૈલીમાં કુદરતી ઔષધિઓનું સેવન શરીરને અંદરથી મજબૂત બનાવવામાં મોટી ભૂમિકા ભજવતું હોય છે.

આરોગ્ય નિષ્ણાતોના મતે, કોઈપણ ખાદ્ય પદાર્થ કે મસાલાના ઔષધીય લાભો મેળવવા માટે તેની સેવન પદ્ધતિ અને યોગ્ય માત્રાનું ધ્યાન રાખવું અનિવાર્ય છે. કલોંજીનો નિયમિત અને મર્યાદિત ઉપયોગ શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિને વેગ આપે છે અને અનેક પ્રકારની મોસમી તેમજ આંતરિક બિમારીઓ સામે રક્ષણ પૂરું પાડવામાં મદદરૂપ બને છે.

આપણા પરંપરાગત રસોડામાં રહેલા આવા નાના મસાલાઓ વાસ્તવમાં આયુર્વેદિક ખજાના સમાન છે. જો આપણે સમજદારીપૂર્વક રસોઈમાં તેનો સમાવેશ કરીએ, તો દવાઓ વગર પણ સ્વસ્થ અને નિરોગી જીવનશૈલી જીવી શકીએ છીએ, જે આજના સમયની સૌથી મોટી જરૂરિયાત છે.

આયુર્વેદિક ઔષધ અને સ્વાસ્થ્ય

રસોડામાં રહેલા કુદરતી મસાલાઓ અને ઔષધિઓ શરીરની રોગપ્રતિકારક શક્તિ વધારવામાં અને દીર્ઘાયુષ્ય પ્રદાન કરવામાં મહત્વપૂર્ણ ભૂમિકા ભજવતા હોય છે.