સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

દેશભરમાં 'SIR' (સ્પેશિયલ ઇન્ટેન્સિવ રિવિઝન) પ્રક્રિયાને લઈને ચાલી રહેલા વિવાદ વચ્ચે હવે દેશના ન્યાયતંત્રમાંથી પણ ગંભીર સવાલો ઉઠવા લાગ્યા છે. હૈદરાબાદ સ્થિત નાલસર યુનિવર્સિટી ઓફ લો ખાતે આયોજિત 19મી જસ્ટિસ બોધરાજ મેમોરિયલ મોટ કોર્ટ સ્પર્ધાને સંબોધતા સર્વોચ્ચ અદાલતના ન્યાયમૂર્તિ જસ્ટિસ ઉજ્જવલ ભુઈયાએ એસઆઈઆર પ્રક્રિયા સામે ઉઠેલા પ્રશ્નોને અત્યંત ગંભીર ગણાવ્યા છે અને કડક નારાજગી વ્યક્ત કરી છે.

જસ્ટિસ ઉજ્જવલ ભુઈયાએ સ્પષ્ટ શબ્દોમાં જણાવ્યું હતું કે એક વખત કોઈ નાગરિકનું નામ અધિકૃત રીતે મતદાર યાદીમાં સામેલ થઈ જાય ત્યારબાદ જો તે વ્યક્તિનું મૃત્યુ થાય તો જ તેનું નામ યાદીમાંથી દૂર કરી શકાય છે. અન્યથા કોઈપણ પ્રકારની નોટિસ કે સુનાવણી વગર મનમાની રીતે કોઈપણનું નામ યાદીમાંથી રદ કરી શકાતું નથી. તેમણે દાવો કર્યો હતો કે મતદાર યાદીમાં સામેલ થવાના અધિકારથી ભારતીય નાગરિકની મૂળભૂત ઓળખને ક્યારેય અલગ કરી શકાતી નથી.

આ અગાઉ ગત સપ્તાહે રાજકોટની પ્રખ્યાત રાજકુમાર કોલેજ ખાતે યોજાયેલા એક પરિસંવાદમાં સર્વોચ્ચ અદાલતના પૂર્વ ન્યાયમૂર્તિ રોહિંટન ફલી નરીમાને પણ આ જ ગંભીર મુદ્દો ઉઠાવ્યો હતો. તેમણે ચૂંટણી પંચના કામકાજ પર ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરતા જણાવ્યું હતું કે દેશ એવી સંસ્થા ચલાવી શકે નહીં જે યોગ્ય રીતે કામ ન કરતી હોય. તેમણે એસઆઈઆર પ્રક્રિયા દ્વારા મોટી સંખ્યામાં મતદારોના નામ કપાયા હોવાની ઘટનાને લોકશાહી માટે ખતરો ગણાવ્યો હતો.

પૂર્વ ન્યાયમૂર્તિ નરીમાને મુખ્ય ચૂંટણી કમિશનર અને અન્ય બે ચૂંટણી કમિશનરો વચ્ચેના મતભેદોને નજરઅંદાજ કરીને લેવાયેલા નિર્ણયો સામે પણ સવાલો ઉઠાવ્યા હતા. તેમણે ઉદાહરણ આપતા જણાવ્યું કે પશ્ચિમ બંગાળમાં 90 લાખ મતો મતદાર યાદીમાંથી કપાયા હોવા છતાં સુપ્રીમ કોર્ટે આ પ્રક્રિયા રોકવા માટે કોઈ મજબૂત પગલાં લીધા નથી. મત આપવાનો અધિકાર અત્યારે જોખમમાં મૂકાયો હોવાનું કહીને તેમણે ચૂંટણી કમિશનરોની નિયુક્તિના મુદ્દે કોર્ટે જલ્દી નિર્ણય લેવો જોઈએ તેવી માંગ કરી હતી.

લોકશાહીના પાયા સમાન મતદાનના અધિકાર સાથે ચેડાં થતા અટકાવવા માટે ન્યાયતંત્રની આ પ્રકારની સક્રિયતા અત્યંત આવશ્યક છે. ચૂંટણી પંચ જેવી સ્વતંત્ર સંસ્થાઓએ પારદર્શિતા અને નાગરિકોના અધિકારોની રક્ષાને સર્વોપરી રાખીને જ પોતાની કાર્યપદ્ધતિ અપનાવવી જોઈએ, જેથી જનતાનો વિશ્વાસ અકબંધ રહી શકે.

લોકશાહી અને મતદાનનો અધિકાર

દેશની લોકશાહી વ્યવસ્થામાં દરેક નાગરિકનો મતાધિકાર પવિત્ર અને અબાધિત છે. ચૂંટણી પ્રક્રિયામાં સંપૂર્ણ પારદર્શિતા જાળવવી એ મજબૂત રાષ્ટ્ર નિર્માણની મૂળભૂત શરત છે.