ઈનસાઈડ સ્ટોરી; લાંગટાંગ લિરુંગ પર્વત પરથી શરૂ થયેલી ઘટનાએ નેપાળ-તિબેટ સરહદી વિસ્તારને ખરાબ રીતે તબાહ કરી દીધુ

નેપાળના ઉત્તરીય પહાડી વિસ્તારોમાં બુધવારે જે દ્રશ્યો સામે આવ્યા, તે માત્ર પૂર કે ભૂસ્ખલન નહોતા. તે એક એવી તબાહી હતી જેને શબ્દોમાં ‘વિનાશકારી’ કહેવું પણ ઓછું લાગે છે. કાઠમંડુ માત્ર ૪૫ કિલોમીટર ઉત્તરમાં સ્થિત ૭,૨૩૪ મીટર ઊંચા એટલે કે ૨૩૭૩૩ ફૂટ લાંગટાંગ લિરુંગ પર્વત પરથી શરૂ થયેલી ઘટનાએ નેપાળ-તિબેટ સરહદી વિસ્તારને ખરાબ રીતે તબાહ કરી દીધી. સેટેલાઈટ તસવીરો અને નિષ્ણાતોના વિશ્લેષણ પરથી જાણવા મળે છે કે આ આફતની શરૂઆત ગ્લેશિયર સાથે સંકળાયેલા એક વિશાળ હિમપ્રપાતથી થઈ હતી. લગભગ ૧૭,૦૦૦ ફૂટની ઊંચાઈએથી લગભગ ૨,૦૦૦ ફૂટ પહોળો ગ્લેશિયરનો ટુકડો તૂટ્યો. એટલે કે અડધા કિલોમીટરથી વધુ મોટો. લગભગ ૪,૦૦૦ ફૂટ નીચે ખીણમાં પડ્યો. આ ટક્કરની તાકાત હિરોશિમા પરમાણુ વિસ્ફોટના લગભગ ૬.૩ ટ્ક જેટલી હોવાનું કહેવાય છે, જેણે ૫.૨ તીવ્રતાનો ભૂકંપ જેવો કંપન પેદા કર્યો.

પડતાની સાથે જ આ બરફ અને ખડકનો ઢગલો પાણી, માટી અને મોજામાં ફેરવાઈ ગયો, જે ત્રિશુલી નદીમાં સમાઈ ગયો. નેપાળની ઊભી અને ખરબચડી ટેકરીઓ આ મોજાને વધુ ઝડપી બનાવીંગ, જેના કારણે વસવાતો માટે તે મોતની દીવાલ બની ગઈ.

GLOF ત્યારે આવે છે, જ્યારે ગ્લેશિયરની પાછળ જમા થયેલું તળાવનું પાણી અચાનક બહાર નીકળી જાય છે. પાણીના વધુ દબાણ અથવા ગ્લેશિયરમાં તિરાડ પડવાથી તળાવનો રસ્તो ખુલી શકી છે. આ પછી તળાવનું પાણી અને કાદમાળ ખૂબ જ ઝડપથી પહાડો પરથી નીચે આવે છે, જેનાથી અચાનક અને ભારે પૂર આવી શકે છે.

તે દિવસે સવારે ૮:૩૭ વાગ્યે નેપાળના સમય મુજબ ચીન સરહદ નજીક ૪.૪ તીવ્રતાનો ભૂકંપ પણ નોંધાયો હતો. વૈજ્ઞાનિકો હજુ પણ આ વાત પર વિભાજિત છે કે બૂકંપે છોળાવાને ધ્વસ્ત કર્યો કે વિશાળ હિમ્સ્ખલને પોતે ભૂકંપീയ ઘટના પેદા કરી. જો ભૂકંપ ટ્ગર હતો, તો તેઓ પહેલાથી જ બરફને હલાવી દીધો. ગ્લોબલ વોર્મિંગને કારણે બરફ અને ગ્લેશિયર પહેલેથી જ નબળા હતા. લાંગટાંગ લિરુંગ સંપૂર્ણપણે નેપાળમાં સ્થિત છે, પરંતુ કાઠમંડુના પ્રવાહે ચીન સરહદ બનાવી લ્હેન્ડે ખોલા નદીને રોકી દીધી. રોકાયેલી નદી તળાવ બની ગઈ. જલ્દી જ તૂટી પણ ગઈ. કાદવ અને મોટા પથ્થરોની દીવાલ ત્રિશુલી નદીમાં નેપાળ તરફ પડી.

નેપાળ-તિબેટ સરહદ પર બુધવારે સવારે અચાનક આવેલા પૂરને કારણે અત્યાર સુધીમાં ૭૫ લોકોના મોત થયા. જ્યારે ૧૪૦૦ થી વધુ લોકો હજુ પણ ગુમ છે. નેપાળમાં ૮૨૯ લોકો ગુમ છે. નેપાળના વિદેશ મંત્રાલય જનાલના જણાવ્યા અનુસાર, તેમાં ૩૦૦થી વધુ ભારતીયો છે.

તિબેતમાં પથ્થરો વધુ લોકોનો કોઈ પત્તો નથી. ચીનની સરકારી વેબસાઈટ CCTVએ આ માહિતી આપી. રાહત અને बचाव टीमो खराब हवामान अने તૂટેલા રસ્તાઓ વચ્ચે કાદમાળ નીચે દટાયેલા લોકોની શોધ કરી રહી છે.