સિટી ન્યુઝ @ જીનીવા 

દુનિયાભરમાં તબીબો તથા આરોગ્ય કર્મચારીઓની વધતી અછતને લઈને વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠન (WHO) દ્વારા એક અત્યંત ગંભીર ચેતવણી જારી કરવામાં આવી છે. સંસ્થાના જણાવ્યા અનુસાર, જો સમયસર યોગ્ય પગલાં લેવામાં નહીં આવે તો વર્ષ 2030 સુધીમાં વિશ્વભરમાં અંદાજે 1.1 કરોડ આરોગ્ય કર્મચારીઓની ગંભીર અછત સર્જાઈ શકે છે.

વિશ્વ સ્વાસ્થ્ય સંગઠનના તાજા રિપોર્ટ મુજબ, દુનિયાભરમાં દર ચારમાંથી એક ડૉક્ટર હાલ નિવૃત્તિની ઉંમરના આરે છે અને આગામી દાયકામાં તેઓ રિટાયર થઈ જશે. 'નેશનલ હેલ્થ વર્કફોર્સ એકાઉન્ટસ 2026' ના આ અહેવાલ પ્રમાણે ભારત સહિત દુનિયાના 122 દેશોમાં સરેરાશ 25 ટકા ડૉક્ટરોની ઉંમર 55 વર્ષથી વધુ છે.

સમૃદ્ધ અને ઊંચી આવક ધરાવતા દેશોની સ્થિતિ તો વધુ ચિંતાજનક છે, જ્યાં આશરે 30 ટકા ડૉક્ટરો નિવૃત્તિની નજીક છે. WHO એ આ ગંભીર પરિસ્થિતિને 'ગુપ્ત વર્કફોર્સ સંકટ' તરીકે ગણાવી છે. છેલ્લા બે દાયકામાં વૈશ્વિક સ્તરે આરોગ્ય કર્મચારીઓની સંખ્યામાં 52 ટકાનો વધારો થયો હોવા છતાં, અસમાન વિતરણના કારણે મુશ્કેલી યથાવત છે.

રિપોર્ટમાં ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે દુનિયાના 67 દેશો એવા હશે કે જેમને 2030 સુધીમાં પોતાની વસ્તીને પાયાની આરોગ્ય સુવિધાઓ પૂરી પાડવામાં પણ મોટી મુશ્કેલીઓનો સામનો કરવો પડશે. ખાસ કરીને ઓછી કે મધ્યમ આવક ધરાવતા રાષ્ટ્રોમાં આ સંકટ વધુ ગંભીર સ્વરૂપ ધારણ કરી શકે છે, જ્યાં 10 જેટલા દેશોને 11 ટકા સુધીના આરોગ્ય વર્કફોર્સની અછત રહેશે.

WHO ના અધિકારી ડૉ. ખાસૌમ ડીયાલોએ ભારપૂર્વક જણાવ્યું છે કે આરોગ્ય કર્મચારીઓની વધતી વય એક મોટો પડકાર છે. આ વૈશ્વિક સમસ્યાને પહોંચી વળવા માટે તમામ દેશે શિક્ષણ, રોજગાર, નવા આરોગ્ય કર્મીઓની સમયસર ભરતી અને તેમને ટાઢા પાડવા કે જાળવી રાખવા માટે વધુ અસરકારક નીતિઓ ઘડવી પડશે.

વૈશ્વિક સ્વાસ્થ્ય સંકટ: નિવૃત્ત થતા ડૉક્ટરો અને ભવિષ્યની આહવાન

આજના સમયમાં જ્યારે વિશ્વ અનેક પ્રકારની સ્વાસ્થ્ય સંબંધિત જટિલતાઓનો સામનો કરી રહ્યું છે, ત્યારે તબીબી ક્ષેત્રે ઊભી થઈ રહેલી આ માનવશક્તિની અછત એ સમગ્ર માનવજાત માટે એક મોટી લાલબતી સમાન છે. એક તરફ વસ્તી વધી રહી છે અને બીજી તરફ અનુભવી ડૉક્ટરો નિવૃત્ત થઈ રહ્યા છે, ત્યારે જો સરકારો દ્વારા સમયસર નવી પેઢીના તબીબો અને આરોગ્ય કર્મચારીઓની તાલીમ તથા ભરતી માટે નક્કર આયોજન નહીં કરવામાં આવે, તો ભવિષ્યમાં સ્વાસ્થ્ય સેવાઓનું માળખું ગંભીર જોખમમાં મુકાઈ શકે છે.