સિટી ન્યુઝ @ વાશિંગ્ટન / તેહરાન
ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલા ભયાનક યુદ્ધમાં યુનાઈટેડ સ્ટેટ્સ (US) ને અકલ્પનીય સૈન્ય અને નાણાકીય ફટકો પડ્યો છે. યુએસ સૈન્યના અત્યાધુનિક પ્લેન અને ડ્રોન ઈરાની સંરક્ષણ પ્રણાલી અને જવાબી કાર્યવાહીનો ભોગ બન્યા છે. યુએસ સંસદની સ્વાયત્ત સંસ્થા 'કાંગ્રેસનલ રિસર્ચ સર્વિસ' (CRS) ના તાજેતરના અપડેટેડ રિપોર્ટ અનુસાર, ઈરાન સાથેના સંઘર્ષમાં અત્યાર સુધીમાં ઓછામાં ઓછા 81 અમેરિકન સૈન્ય વિમાનો અને ડ્રોન કાં તો સંપૂર્ણ રીતે નષ્ટ થઈ ગયા છે અથવા તો ગંભીર રીતે ક્ષતિગ્રસ્ત થયા છે.
અમેરિકન સૈન્ય દ્વારા યુદ્ધમાં થયેલા નુકસાનની સત્તાવાર માહિતી છુપાવવામાં આવી રહી હતી, પરંતુ કાંગ્રેસનલ રિપોર્ટમાં તબાહ થયેલા હથિયારોનું સંપૂર્ણ લિસ્ટ જાહેર કરવામાં આવ્યું છે. આ 81 વિમાનોના આંકડામાં MQ-9 રીપર ડ્રોન (45 અતિઆધુનિક કિલર ડ્રોન), F-15E સ્ટ્રાઈક ઈગલ જેટ (12 આક્રમક લડાયક વિમાનો), KC-135 સ્ટ્રેટોટેંકર (7 હવાઈ રિફ્યુઅલિંગ જહાજો) તેમજ F-35A લાઈટનિંગ II (1 અત્યાધુનિક પાંચમી પેઢીનું સ્ટીલ્થ ફાઈટર જેટ) જેવા શસ્ત્રો સામેલ છે. ઉલ્લેખનીય છે કે ઈરાનમાં કટોકટી વખતે પાયલટોને રેસ્ક્યૂ કરવા મોકલેલા ખાસ મિશન દરમિયાન પણ કેટલાક વિમાનો નષ્ટ થયા હતા.
આટલા મોટા સૈન્ય નુકસાન અને દેશમાં સતત વધી રહેલા રાજકીય દબાણ વચ્ચે અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે એક મોટો રાજકીય નિર્ણય લીધો છે. ટ્રમ્પે ગુરુવારે સોશિયલ મીડિયા પર જાહેરાત કરી હતી કે, અમેરિકામાં આગામી 3 નવેમ્બરે યોજાનારી મિડ-ટર્મ (મધ્યાવધિ) ચૂંટણીઓ પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી તેઓ ઈરાન પર કોઈ નવા સૈન્ય હુમલાનો આદેશ આપશે નહીં. રિપબ્લિકન પાર્ટીના પ્રચાર દરમિયાન ટ્રમ્પે અગાઉ મોટા હુમલાના સંકેત આપ્યા હતા, પરંતુ સતત તબાહ થઈ રહેલા યુએસ એરફોર્સના પ્લેનો અને ડ્રોનોના કારણે હાલ પૂરતી તેમણે યુદ્ધવિરામ જેવી સ્થિતિ પસંદ કરી છે.
વૈશ્વિક સ્તરે મહાસત્તા ગણાતા અમેરિકાને આ પ્રકારના સૈન્ય નુકસાનનો સામનો કરવો પડ્યો છે તે સમગ્ર વિશ્વમાં ચર્ચાનો વિષય બન્યો છે. સંરક્ષણ વિશ્લેષકોના મતે આ સંઘર્ષ માત્ર મધ્ય પૂર્વ જ નહીં પરંતુ વૈશ્વિક અર્થતંત્ર અને રાજકારણ પર પણ લાંબા સમય સુધી ગંભીર પ્રભાવ છોડશે. સૈન્ય સાધનોના બદલાવ પાછળ અબજો રૂપિયાનો ખર્ચ થવાનો અંદાજ છે, જે યુએસ બજેટ પર ભારે ભારરૂપ સાબિત થઈ રહ્યો છે.
આગામી સમયમાં ચૂંટણીના પરિણામો અને રાજકીય સમીકરણો નક્કી કરશે કે અમેરિકાની ઈરાન સામેની નીતિમાં શું બદલાવ આવે છે. હાલ તો રાષ્ટ્રપતિ ટ્રમ્પે ચૂંટણી સુધી સૈન્ય કાર્યવાહી સ્થગિત કરીને રાજકીય રણનીતિ અપનાવી છે, જેનાથી યુદ્ધના મોરચે થોડી રાહત જોવા મળી રહી છે.
આંતરરાષ્ટ્રીય યુદ્ધ અને સૈન્ય નુકસાન
યુદ્ધના મેદાનમાં અતિઆધુનિક શસ્ત્રો અને વિમાનોની તબાહી દેશની સુરક્ષા અને અર્થવ્યવસ્થા બંને માટે મોટો પડકાર બની રહે છે.
