સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

નવી દિલ્હીથી પ્રાપ્ત વિગતો અનુસાર કેન્દ્ર સરકારે તમામ નોન શિડયુલ્ડ કેન્સર વિરોધી દવાઓ જેમાં બ્રાન્ડેડ અને જેનેરિક, ઘરેલુ અને આયાતિત તેમજ પેટન્ટવાળી અને પેટન્ટ વગરની તમામ દવાઓનો સમાવેશ થાય છે, તેના માટે ટ્રેડ માર્જિનને એમઆરપીનાં 30 ટકા સુધી મર્યાદિત કરવાનો એક મોટો અને મહત્વપૂર્ણ નિર્ણય લીધો છે. સરકારના આ પગલાનો મુખ્ય હેતુ કેન્સર જેવી ગંભીર બીમારીઓની દવાઓનાં વેચાણ પર વચેટિયાઓ દ્વારા લેવામાં આવતો અતિશય અને ગેરવાજબી નફો મર્યાદિત કરવાનો છે, જેથી આ જીવનરક્ષક દવાઓ સામાન્ય જનતાને વધુ પરવડે તેવી બની રહે અને તેની સતત ઉપલબ્ધતા પણ સુનિશ્ચિત થઈ શકે.

આ મહિનાના અંત સુધીમાં આ નવા નિર્ણયનો સત્તાવાર અમલ થવાની પૂરી શક્યતા છે, જેના કારણે આશરે 35 પેટન્ટ દવાઓ સહિત કુલ 110 કેન્સર વિરોધી દવાઓના ભાવમાં સીધો ઘટાડો જોવા મળશે. સત્તાવાર સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર ટ્રેડ માર્જિન રેશનલાઇઝેશન (ટીએમઆર) નો મુખ્ય ઉદ્દેશ દવાઓના વેચાણ સાથે સંકળાયેલી તમામ પ્રકારની વ્યાપારી ગેરરીતિઓને અટકાવવાનો છે. હાલની બજાર વ્યવસ્થામાં વધુ માર્જિનવાળી દવાઓ વેચવાનું ચલણ ખૂબ વધી ગયું છે, જે દર્દીઓની આર્થિક સ્થિતિ પર મોટો બોજો લાવે છે.

કેન્સર વિરોધી દવાઓ સામાન્ય દવાઓની સરખામણીમાં પહેલેથી જ ઘણી મોંઘી હોય છે, ત્યારે સરકારના આ નિર્ણયથી દેશના કેન્સરગ્રસ્ત દર્દીઓને વાર્ષિક આશરે 2500 કરોડ રૂપિયા જેટલી માતબર રકમની સીધી બચત થશે. ઉલ્લેખનીય છે કે ગત 29 સપ્ટેમ્બરના રોજ સુપ્રીમ કોર્ટે પણ કેન્સર વિરોધી દવાઓની આકાશને આંબતી કિંમતો અંગે ગંભીર ચિંતા વ્યક્ત કરી હતી. અદાલતે ફાર્માસ્યુટિકલ સેક્ટરની આ લૂંટ પર સવાલો ઉઠાવતા તમામ દવાઓ પર એક સમાન 16 ટકા માર્જિનની ભલામણ પણ કરી હતી.

સુપ્રીમ કોર્ટની સુનાવણી દરમિયાન જસ્ટિસ વિક્રમ નાથ અને જસ્ટિસ સંદીપ મહેતાની બેન્ચે કેન્દ્ર સરકાર તરફથી હાજર રહેલા સોલિસિટર જનરલ તુષાર મહેતાને ટાંકીને આકરી ટીકા કરી હતી કે આ તો ખુલ્લી લૂંટ સમાન છે. કોર્ટમાં એવા ચોંકાવનારા ઉદાહરણો પણ રજૂ થયા હતા કે જે કેન્સરની દવાની મૂળ કિંમત કે એમઆરપી માત્ર 2700 રૂપિયા હોય છે, તે જ દવા જરૂરિયાતમંદ રિટેલ વે્રેતા કે દર્દીઓને છેક 27000 રૂપિયા સુધીના ઊંચા ભાવે વેચવામાં આવે છે, જે અત્યંત અસહ્ય છે.

સરકારના આ નવા નિયંત્રણોથી ફાર્મા માર્કેટમાં દલાલો અને કાળાબજારી કરનારાઓ પર લગામ કસાશે. જોકે, આ કાયદાકીય અને વહીવટી મર્યાદાઓનો કડક અમલ જમીની સ્તરે થાય તે સુનિશ્ચિત કરવું પણ એટલું જ અનિવાર્ય છે, જેથી આર્થિક રીતે નબળા દર્દીઓને સાચી રાહત મળી શકે અને તેઓ સમયસર યોગ્ય સારવાર મેળવી શકે.

સ્વાસ્થ્ય અને ઔષધિ નિયંત્રણ

જીવનરક્ષક દવાઓના વધતા જતા ભાવો પર અંકુશ લાવવો અને સામાન્ય નાગરિકોને સસ્તા દરે દવાઓ ઉપલબ્ધ કરાવવી એ કલ્યાણકારી રાજ્યની પ્રાથમિક ફરજ છે.