સિટી ન્યુઝ @ વોશિંગ્ટન ડીસી

અમેરિકાના રાષ્ટ્રપતિ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પે બુધવારે ફરી એકવાર નોબેલ શાંતિ પુરસ્કાર પર પોતાનો જોરદાર દાવો રજૂ કર્યો છે. તેમણે આત્મવિશ્વાસ સાથે જણાવ્યું હતું કે જો તેમને આ પ્રતિષ્ઠિત પુરસ્કાર નહીં મળે તો ખૂબ બદનામી થશે, કારણ કે તેમણે પોતાના કાર્યકાળ દરમિયાન આઠ યુદ્ધો બંધ કરાવ્યાં છે અને દુનિયાને ભયંકર વિનાશથી બચાવી છે. ટ્રમ્પે સ્પષ્ટતા કરતા કહ્યું હતું કે તેઓ પોતાની પ્રશંસા નથી કરી રહ્યા પરંતુ માત્ર વાસ્તવિક તથ્યો દુનિયા સમક્ષ રજૂ કરી રહ્યા છે, અને કદાચ જ અત્યાર સુધીના ઇતિહાસમાં કોઈ અન્ય રાષ્ટ્રપતિએ આટલાં યુદ્ધો રોકવામાં સફળતા મેળવી હશે.

ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ લાંબા સમયથી પોતાના કૂટનીતિક પ્રયાસો માટે આ વૈશ્વિક પુરસ્કારના હકદાર હોવાનો દાવો સતત કરતા રહ્યા છે. આ પહેલાં જૂન 2025 માં પણ ટ્રમ્પે આ પુરસ્કાર પર પોતાનો હક જતાવ્યો હતો અને કહ્યું હતું કે તેમને તો આ સન્માન ચાર કે પાંચ વખત મળવું જોઈતું હતું. આગામી 2026 ના નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારની સત્તાવાર જાહેરાત નૉર્વેની નોબેલ સમિતિ દ્વારા આગામી 9 ઑક્ટોબરે કરવામાં આવનાર છે, જેના પર સમગ્ર વિશ્વની નજર ટકેલી છે.

ટ્રમ્પ દ્વારા નોબેલ શાંતિ પુરસ્કારને લઈને અગાઉ પણ ત્રણ વખત મોટા દાવાઓ કરવામાં આવ્યા છે, જે તેમના બીજા કાર્યકાળ પહેલાંના સમયના છે. પ્રથમ કાર્યકાળ દરમિયાન તેમણે ઉત્તર કોરિયા સાથેના પોતાના ઐતિહાસિક રાજદ્વારી પ્રયાસોનો અનેક વખત ઉલ્લેખ કર્યો હતો. વર્ષ 2018 માં નૉર્વેના બે સાંસદોએ ઉત્તર કોરિયાના નેતા કિમ જોંગ ઉન સાથે ટ્રમ્પની મુલાકાત બાદ તેમને આ પુરસ્કાર માટે નામાંકિત કરવાની જાહેરાત કરી હતી, જ્યારે 2019 માં જાપાનના તત્કાલીન વડાપ્રધાન શિન્ઝો આબેએ પણ તણાવ ઘટાડવાના પ્રયાસો માટે નામાંકિત કર્યા હોવાનું ટ્રમ્પે જણાવ્યું હતું.

પુરસ્કાર ન મળવાને કારણે ટ્રમ્પ અગાઉ અનેકવાર પોતાની નારાજગી પણ જાહેરમાં વ્યક્ત કરી ચૂક્યા છે. જાન્યુઆરી 2026 માં આ વિવાદ નૉર્વે સાથેના રાજદ્વારી સંબંધો સુધી પહોંચી ગયો હતો, જ્યારે ગ્રીનલેન્ડ પર નિયંત્રણ મેળવવાના મુદ્દે ટ્રમ્પે નૉર્વેના પીએમ જોનાસ ગાર સ્ટોરને મેસેજ મોકલીને ફરિયાદ કરી હતી કે આઠ યુદ્ધો રોકવા છતાં નૉર્વેએ તેમને પુરસ્કાર કેમ ન આપ્યો. તેના જવાબમાં સ્ટોરે સ્પષ્ટ કર્યું હતું કે આ પુરસ્કારનો નિર્ણય નૉર્વેની સરકાર કરતી નથી, પરંતુ સ્વતંત્ર નૉર્વેજિયન નોબેલ સમિતિ દ્વારા લેવામાં આવે છે.

વેનેઝુએલાની વિપક્ષી નેતા મારિયા કોરીના મચાડો સાથે પણ આ દાવેદારીનો એક કિસ્સો જોડાયેલો છે, જેને 2025 નો પુરસ્કાર મળ્યા બાદ તેમણે વ્હાઇટ House માં ટ્રમ્પ સાથે મુલાકાત કરીને પોતાનું મેડલ આપ્યું હતું. જો કે, નોબેલ સમિતિના કડક નિયમો અનુસાર કોઈ પણ પુરસ્કાર અન્ય વ્યક્તિને ટ્રાન્સફર કે શેર કરી શકાતો નથી, જેથી આ સન્માન સત્તાવાર રીતે ટ્રમ્પ પાસે ગયો નથી પરંતુ વિવાદ યથાવત છે.

આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણ અને સન્માન

વૈશ્વિક સ્તરે શાંતિ સ્થાપવાના દાવાઓ અને રાજદ્વારી સન્માન મેળવવાની હોડ હંમેશા આંતરરાષ્ટ્રીય રાજકારણમાં ચર્ચા અને વિવાદનો મુખ્ય વિષય રહી છે.