સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

મમતા બેનર્જી દ્વારા સ્થાપવામાં આવેલી તૃણમૂલ કોંગ્રેસ પાર્ટી ઉપર અત્યાર સુધીનું સૌથી મોટું રાજકીય સંકટ તોળાઈ રહ્યું છે. આશરે ૨૮ વર્ષના લાંબા ઇતિહાસમાં પહેલીવાર એવું બનશે કે તૃણમૂલ કોંગ્રેસ પોતાના મૂળ નામ અને પરંપરાગત ચૂંટણી ચિહ્ન વિના મેદાનમાં ઉતરશે. પશ્ચિમ બંગાળમાં સત્તા ગુમાવ્યા બાદ પાર્ટીમાં પડેલી આંતરિક તૂટ અને ધારાસભ્ય-સાંસદોના ભાગલાને કારણે હવે પાર્ટીની મૂળ ઓળખ સમાન નામ અને નિશાન પણ છિનવાઈ ગયા છે.

પશ્ચિમ બંગાળની રાજનીતિમાં તૃણમૂલ કોંગ્રેસની આ સફર વર્ષ ૧૯૯૮થી શરૂ થઈ હતી, પરંતુ વર્તમાન પરિસ્થિતિમાં પાર્ટીના નેતાઓ અલગ-અલગ જૂથોમાં વહેંચાઈ ગયા છે અને બંને પક્ષો દ્વારા સંગઠનાત્મક નિયંત્રણને લઈને દાવાઓ રજૂ કરવામાં આવી રહ્યા છે. આ પૂરા વિવાદમાં સૌથી મોટો સવાલ એ છે કે અસલી તૃણમૂલ કોંગ્રેસ કોની ગણાશે અને તેના નામ તથા ચિહ્ન પર કોનો દાવો કાયદેસર રીતે સ્વીકારવામાં આવશે.

બboth જૂથો પોતપોતાના દસ્તાવેજો અને પુરાવાઓ સાથે ચૂંટણી પંચ સમક્ષ હાજર થઈ રહ્યા છે, જેના કારણે ચૂંટણી પંચ સમક્ષ પણ મોટો પ્રશ્ન ઊભો થયો છે કે વાસ્તવિક પ્રતિનિધિત્વનો અધિકાર કોની પાસે છે. આ જટિલ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને ચૂંટણી પંચે હાલ પૂરતું બંને જૂથોને મૂળ નામ અને ચૂંટણી ચિહ્ન ફાળવવા પર પ્રતિબંધ મૂકી દીધો છે અને એક વચગાળાની વ્યવસ્થા જાહેર કરી છે.

આ વચગાળાના આદેશના ભાગરૂપે આગામી તમામ પેટા ચૂંટણીઓમાં બંને જૂથોને તદ્દન નવી ઓળખ અને નવા ચૂંટણી પ્રતીક સાથે મેદાનમાં ઉતરવું પડશે. મમતા બેનર્જી સામે હાલ સૌથી મોટો પ્રશ્ન એ છે કે નવી ચૂંટણી ઓળખ સાથે પાર્ટીની જૂની રાજકીય પકડ અને અસ્તિત્વને કઈ રીતે દીર્ઘકાલીન ધોરણે ટકાવી રાખવું, કારણ કે આ નિર્ણયથી પશ્ચિમ બંગાળના રાજકીય સમીકરણો પર ઊંડી અસર પડવાની પૂરી સંભાવના છે.

રાજકીય સમીકરણો અને સંગઠન

કોઈપણ રાજકીય પક્ષના આંતરિક ભાગલા અને ચૂંટણી ચિહ્ન પરનો વિવાદ લોકશાહી માળખામાં પક્ષના અસ્તિત્વ અને જનમાનસ પર તેની પકડ માટે લાંબા ગાળાના ગંભીર પરિણામો સર્જી શકે છે.