Loading Please Wait !!!
પિતૃ પક્ષમાં તિથિ અનુસાર કોનું શ્રાદ્ધ કરવામાં આવે છે? જાણો વિગતવાર માહિતી

 

  • કોઈપણ મહિનાની પૂર્ણિમાના દિવસે મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે કરાય છે શ્રાદ્ધ

  • શ્રાદ્ધ કરનાર અને તેમના પરિવારને સુખ-શાંતિ તથા સંતાન સુખની પ્રાપ્તિ થાય છે

  • પિતૃ ઋણમાંથી મુક્તિ મેળવવા માટે શ્રાદ્ધ પક્ષને અત્યંત પવિત્ર માનવામાં આવે છે

સિટી ન્યુઝ @ ધર્મ 

હિન્દુ ધર્મમાં પિતૃ પક્ષ કે શ્રાદ્ધ પક્ષનું વિશેષ આધ્યાત્મિક અને ધાર્મિક મહત્વ રહેલું છે, જેમાં પિતૃઓની આત્માની શાંતિ અને તેમની કૃપા મેળવવા માટે અલગ-અલગ તિથિઓ અનુસાર શ્રાદ્ધ કરવામાં આવે છે. આ વર્ષે પિતૃ પક્ષ આગામી 26 સપ્ટેમ્બરથી શરૂ થઈ રહ્યો છે, અને દરેક તિથિનું પોતાનું વિશિષ્ટ મહત્વ છે જેના આધારે તે તિથિએ સંબંધીઓ તથા પૂર્વજોની તિથિ મુજબ શ્રાદ્ધ વિધિ સંપન્ન કરવામાં આવે છે.

પિતૃ પક્ષના પ્રારંભે એટલે કે પૂર્ણિમાના દિવસે શ્રાદ્ધ 26 સપ્ટેમ્બરના રોજ કરવામાં આવશે. શાસ્ત્રોક્ત વિધાન અનુસાર કોઈપણ મહિનાની પૂર્ણિમાના દિવસે મૃત્યુ પામેલા વ્યક્તિઓ માટે આ દિવસે શ્રાદ્ધ કરવામા આવે છે, જેને પ્રદોષ કે પોષી પૂર્ણિમાના શ્રાદ્ધ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે અને તે પિતૃઓની તૃપ્તિ માટે ઉત્તમ માનવામાં આવે છે.

પૂર્ણિમાના દિવસે શ્રાદ્ધ કરવાથી માત્ર પિતૃઓ જ પ્રસન્ન નથી થતા, પરંતુ શ્રાદ્ધ કરનાર યજમાન અને તેમના સમગ્ર પરિવારને સારી બુદ્ધિ, દિવ્ય શક્તિ, પુત્ર-પૌત્રાદિ સંતાન સુખ અને અખૂટ સમૃદ્ધિની પ્રાપ્તિ થાય છે. આ વિધિથી પરિવારમાં સુખ-શાંતિ અને વાતાવરણમાં સકારાત્મક ઉર્જાનો સંચાર થાય છે.

શ્રાદ્ધ પક્ષ દરમિયાન પિતૃઓની તૃપ્તિ માટે શ્રદ્ધાપૂર્વક તર્પણ, પિંડદાન અને બ્રાહ્મણ ભોજન કરાવવાની પરંપરા સદીઓથી ચાલી આવી છે. આ પવિત્ર દિવસોમાં પૂર્વજો પ્રત્યે કૃતજ્ઞતા વ્યક્ત કરવાથી પિતૃદોષમાંથી મુક્તિ મળે છે અને જીવનના તમામ કાર્યોમાં આવતી અડચણો દૂર થાય છે.

પિતૃ પક્ષની આ પવિત્ર અવધિમાં પરિવારના વડીલો અને પૂર્વજોને યાદ કરીને તેમની સ્મૃતિમાં દાન-પુણ્ય કરવાનું પણ વિશેષ પુણ્ય માનવામાં આવ્યું છે, જે સામાજિક અને પારિવારિક સંસ્કારોને વધુ મજબૂત બનાવે છે.

આધ્યાત્મિક પરંપરા અને પિતૃ ઋણ

સનાતન સંસ્કૃતિમાં પિતૃઓની સેવા અને શ્રાદ્ધ કર્મ કરવું એ દરેક વ્યક્તિનું પરમ કર્તવ્ય છે, જેનાથી પેઢીઓ સુધી કુટુંબનું કલ્યાણ અને ઉન્નતિ જળવાઈ રહે છે.

પ્રતિપદાના દિવસે શ્રાદ્ધ

પ્રતિપદાના દિવસે શ્રાદ્ધ 27 સપ્ટેમ્બરના રોજ કરવામાં આવશે. કોઈપણ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ અથવા શુક્લ પક્ષના પ્રતિપદાના દિવસે મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે.

દ્વિતીયા તિથિ પર શ્રાદ્ધ

દ્વિતીયા તિથિ પર શ્રાદ્ધ 28 સપ્ટેમ્બરના રોજ કરવામાં આવશે. કોઈપણ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ અથવા શુક્લ પક્ષના બીજા દિવસે મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે. આને પ્રૌષ્ટપ્રધી શ્રાદ્ધ તરીકે પણ ઓળખવામાં આવે છે.

તૃતીયા તિથિ પર શ્રાદ્ધ

તૃતીયા તિથિ પર શ્રાદ્ધ 29 સપ્ટેમ્બરના રોજ કરવામાં આવશે. કોઈપણ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ અથવા શુક્લ પક્ષના ત્રીજા દિવસે મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે. તૃતીયા તિથિ પર શ્રાદ્ધ કરવાથી શત્રુઓ અને તમામ દુઃખોથી મુક્તિ મળે છે.

ચતુર્થી તિથિ પર શ્રાદ્ધ

ચતુર્થી તિથિ પર શ્રાદ્ધ 30 સપ્ટેમ્બરના રોજ કરવામાં આવશે. કોઈપણ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ અથવા શુક્લ પક્ષના ચોથા દિવસે મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે ચતુર્થી તિથિ પર શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે. આ દિવસે શ્રાદ્ધ કરવાથી, શત્રુઓ દ્વારા થતા નુકસાનનું પૂર્વ જ્ઞાન પ્રાપ્ત થાય છે.

પંચમી અને ષષ્ઠી તિથિ પર શ્રાદ્ધ

પંચમી અને ષષ્ઠી તિથિ પર શ્રાદ્ધ 1 ઓક્ટોબરના રોજ કરવામાં આવશે. આ તિથિ પર કૃષ્ણ પક્ષની પંચમી અથવા ષષ્ઠી અથવા શુક્લ પક્ષ ના રોજ મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે. અવિવાહિત મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે પણ શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે. જે લોકો આ દિવસે શ્રાદ્ધ કરે છે તેમને લક્ષ્મીની કૃપા પ્રાપ્ત થાય છે.

સપ્તમી તિથિ પર શ્રાદ્ધ

સપ્તમી તિથિ પર શ્રાદ્ધ 2 ઓક્ટોબરના રોજ કરવામાં આવશે. જે લોકો કૃષ્ણ પક્ષ અથવા કોઈપણ મહિનાના શુક્લ પક્ષની સપ્તમી પર મૃત્યુ પામેલા છે તેમના માટે સપ્તમી તિથિ પર શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે. આ દિવસે શ્રાદ્ધ કરનારાઓને મહાન યજ્ઞો જેટલું જ પુણ્ય પ્રાપ્ત થાય છે અને તેઓ ઉમદા વિચારોથી ધન્ય થાય છે.

અષ્ટમી તિથિ પર શ્રાદ્ધ

અષ્ટમી તિથિ પર શ્રાદ્ધ ૩ ઓક્ટોબરના રોજ કરવામાં આવશે. અષ્ટમી તિથિ પર, કોઈપણ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષના અષ્ટમી અથવા શુક્લ પક્ષના દિવસે મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે. જે લોકો આ દિવસે શ્રાદ્ધ કરે છે તેમને સંપૂર્ણ સમૃદ્ધિ મળે છે.

નવમી તિથિ પર શ્રાદ્ધ

કૃષ્ણ પક્ષ અથવા કોઈપણ મહિનાના શુક્લ પક્ષના નવમીના દિવસે મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે નવમી તિથિ પર શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે. વધુમાં, તેમના પતિ પહેલાં મૃત્યુ પામેલી પરિણીત સ્ત્રીઓ માટે શ્રાદ્ધ વિધિ પણ 4 ઓક્ટોબરના રોજ કરવામાં આવશે. વધુમાં, તેમની માતાઓ માટે શ્રાદ્ધ વિધિ પણ આ દિવસે કરવામાં આવે છે, તેથી જ તેને માતૃ નવમી પણ કહેવામાં આવે છે. જે લોકો આ દિવસે શ્રાદ્ધ કરે છે તેમને સમૃદ્ધિ અને ઈચ્છિત વૈવાહિક સુખ મળે છે.

દશમી તિથિ પર શ્રાદ્ધ

દશમી તિથિ પર શ્રાદ્ધ 5 ઓક્ટોબરના રોજ કરવામાં આવશે. કોઈપણ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ અથવા શુક્લ પક્ષની દશમી પર મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે શ્રાદ્ધ વિધિ દશમી તિથિ પર કરવામાં આવશે. જે લોકો આ દિવસે શ્રાદ્ધ કરે છે તેમને ક્યારેય લક્ષ્મીની કમીનો સામનો કરવો પડતો નથી. તેઓ ધનવાન અને સમૃદ્ધ રહે છે.

એકાદશી તિથિ પર શ્રાદ્ધ

6 ઓક્ટોબરના રોજ એકાદશી તિથિ પર શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે. કોઈપણ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ અથવા શુક્લ પક્ષની એકાદશી પર મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે શ્રાદ્ધ એકાદશી તિથિ પર કરવામાં આવશે. આ દિવસે શ્રાદ્ધ કરવું સૌથી પુણ્યશાળી માનવામાં આવે છે. જે લોકો આ દિવસે શ્રાદ્ધ કરે છે તેઓ વેદોનું જ્ઞાન મેળવે છે અને સતત સમૃદ્ધિ મેળવે છે.

દ્વાદશી તિથિ પર શ્રાદ્ધ

જે લોકો કૃષ્ણ પક્ષની દ્વાદશી અથવા કોઈપણ મહિનાના શુક્લ પક્ષની દ્વાદશી પર મૃત્યુ પામેલા છે તેમના માટે દ્વાદશી તિથિ પર શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે. મૃત્યુ પહેલાં સંન્યાસ લેનારાઓનું શ્રાદ્ધ પણ 7 ઓક્ટોબરે કરવામાં આવશે. આ દિવસે શ્રાદ્ધ કરનારાઓને ક્યારેય પોતાના ઘરમાં ખોરાકની અછતનો સામનો કરવો પડતો નથી.

ત્રયોદશી તિથિ પર શ્રાદ્ધ

ત્રયોદશી તિથિ પર, કોઈપણ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ અથવા શુક્લ પક્ષની ત્રયોદશી પર મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે. નવજાત શિશુઓ માટે શ્રાદ્ધ પણ 8 ઓક્ટોબરે કરવામાં આવશે. આ દિવસે શ્રાદ્ધ કરવાથી જ્ઞાન, સંતાન, ગ્રહણશક્તિ, સ્વતંત્રતા, દીર્ધાયુષ્ય અને સમૃદ્ધિ પ્રાપ્ત થાય છે.

ચતુર્દશી તિથિ પર શ્રાદ્ધ

ચતુર્દશી તિથિ પર શ્રાદ્ધ 9 ઓક્ટોબરે કરવામાં આવશે. કોઈપણ મહિનાના કૃષ્ણ પક્ષ અથવા શુક્લ પક્ષની ચતુર્દશી પર મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે ચતુર્દશી તિથિ પર શ્રાદ્ધ કરવામાં આવશે. અકાળે મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે, એટલે કે અકસ્માત અથવા શસ્ત્ર વગેરેથી મૃત્યુ પામેલા લોકો માટે પણ આ દિવસે કરવામાં આવશે. આ દિવસે શ્રાદ્ધ કરવાથી કોઈ પણ અજાણ્યા ભયથી રક્ષણ મળે છે.