• નવા હોટલ રિસોર્ટને પરવાનગી બંધ

સિટી ન્યૂઝ | ગીર સોમનાથ

ગેટર ગીરમાં જપ દિવસમાં સિંહ અને માનવ વચ્ચે સંઘર્ષની દસ ઘટનાઓ ચિંતાજનક છે. ગુજરાતના ગૌરવ અને તેના લોકોના રક્ષણ માટે, રાજ્ય સરકારે તેની પહેલમાં વધુ આકરા પગલાની તૈયારી કરી છે અને ગેરકાયદેસર રિસોર્ટ, અનિયંત્રિત પ્રવાસન અને અભયારણ્ય માર્ગો પર અનિયંત્રિત હિલચાલ પર કડક કાર્યવાહી કરવાનો નિર્ણય લીધો છે.

પર્યટન માળખાની વ્યાપક સમીક્ષા પૂર્ણ ન થાય ત્યાં સુધી ગીર લેન્ડસ્કેપમાં અને તેની આસપાસ નવા રિસોર્ટ અથવા હોટલ માટે કોઈ નવી પરવાનગી આપવામાં આવશે નહીં, વન વિભાગના વરિષ્ઠ અધિકારીએ જણાવ્યું હતું કે, રિસોર્ટની ઝડપથી વધતી સંખ્યા - ઘણા હોમસ્ટેના નામે કાર્યરત છે - એ સિંહોના મહત્વપૂર્ણ નિવાસસ્થાનોમાં માનવ હાજરીને વધારી દીધી છે. આવી ઘણી સ્થાપનાઓ ગેરકાયદેસર લાયન શો અને અનધિકૃત વન્યજીવન પર્યટન જેવી પ્રવૃત્તિઓ સાથે પણ જોડાયેલી છે, જેની વારંવાર સંરક્ષણવાદીઓ દ્વારા ટીકા કરવામાં આવી છે.

વન અને પર્યાવરણ મંત્રી અર્જુન મોઢવાડિયાએ જણાવ્યું હતું કે, સરકારે ગીર અને ગેટર ગીર વિસ્તારમાં કોઈપણ નવા રિસોર્ટ અથવા હોટલની પરવાનગીને મંજૂરી ન આપવાનો નિર્ણય લીધો છે. ઉપરાંત જે પરવાનગી વિના કાર્યરત છે તેમને બંધ કરવામાં આવશે અને તેમનું માળખું તોડી પાડવામાં આવશે.

અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું કે ટૂંક સમયમાં આવી સ્થાપનાઓને ઓળખવા માટે એક સર્વે શરૂ કરવામાં આવશે. ધારી-તુલસીશ્યામ કોરિડોર ખાસ કરીને નજર હેઠળ છે. અહીં, લગભગ ૩૦ રિસોર્ટ બનાવવામાં આવ્યા છે. યાત્રાળુઓને અને દીવ જતા પ્રવાસીઓની સેવા ઉપરાંત, આ માર્ગ સંરક્ષિત સફારી ઝોનની બહાર સિંહોને જોવાની આશા રાખતા મુલાકાતીઓ માટે એક લોકપ્રિય સ્ટોપઓવર બની ગયો છે.

અધિકારીઓનો અંદાજ છે કે તલાલા, સાસન અને મેંદરડા પટ્ટામાં લગભગ ૫૫૦ હોમસ્ટે છે, જે મુખ્યત્વે ગીરમાં મુલાકાતીઓ માટે સેવા પૂરી પાડે છે. આમાંથી ઘણાને હોમસ્ટે તરીકે મંજૂરી આપવામાં આવી હતી પરંતુ પાછળથી તેને સંપૂર્ણ વ્યાપારી રિસોર્ટમાં વિસ્તૃત કરવામાં આવ્યા હતા, જે કથિત રીતે મંજૂરીની શરતોનું ઉલ્લંઘન કરે છે. ધારીમાં એક હોમસ્ટે તેની પરમિટ રદ કરવા છતાં ચાલુ રહે છે. આશ્ચર્યની વાત એ છે કે, ધારી વન વિભાગે ગેરકાયદેસર સ્થાપના તરીકે વર્ગીકૃત થયા પછી તે જ મિલકત પર જવા માટે જંગલની જમીનનો ઉપયોગ કરવાનો પ્રસ્તાવ રજૂ કર્યો હતો.

દરખાસ્તોમાં ભીડના સમયગાળા દરમિયાન તેમની સંખ્યા મર્યાદિત કરવામાં આવશે, દરેક બેચ સાથે તાલીમ પામેલા ફોરેસ્ટ ટ્રેકર્સ સાથે ફક્ત તબક્કાવાર જૂથોમાં મંજૂરી આપવામાં સમાવેશ થાય છે. સ્થાનિક ઠેલીવાળાઓ જે યાત્રાળુઓને પહાડી મંદિરોમાં લઈ જાય છે તેમને તાલીમ આપવામાં અને સિંહોને થતી અહેલ ઘટાડવા માટે ફક્ત નિયુક્ત જૂથો સાથે જ આગળ વધવાની સૂચના આપવાની યોજના છે.

• રસ્તાઓ પર વાહનોની અવર-જવર ઉપર પણ કડક નિયંત્રણો

સરકાર અભયારણ્યમાંથી પસાર થતા આંતરિક રસ્તાઓ પર વાહનોની અવરજવર પર કડક નિયંત્રણો મૂકવાની યોજના બનાવી રહી છે. સ્થાનિક લોકો અને જાહેર પરિવહન વાહનો માટે આ રસ્તાઓ ખુલ્લા રહેશે, પરંતુ સિંહોની શોધમાં પોતાના વાહનો રોકનારા પ્રવાસીઓ દ્વારા વારંવાર તેનો દુરુપયોગ કરવામાં આવે છે, એમ અધિકારીઓએ જણાવ્યું હતું. આને રોકવા માટે, ચેકપોસ્ટ પર દેખરેખ કડક કરવામાં આવશે અને ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ કરીને વાહનોનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવશે. સાસન - તલાલા રોડ પર પણ આવી જ એક સિસ્ટમ કાર્યરત છે, જ્યાં વાહનની ગતિનું નિરીક્ષણ કરવામાં આવે છે અને જો વાહનચાલકો ૩૦ કિમી પ્રતિ કલાકની નિર્ધારિત ગતિ મર્યાદા કરતા વધુ ઝડપે ગતિ કરે તો ચેતવણી આપવામાં આવે છે. તપાસમાં બીજો સ્તર ઉમેરવામાં આવશે જે સંવેદનશીલ વિસ્તારોમાં લાંબા સમય સુધી વાહન રોકવાની સત્તા આપવાની વિચારણા છે. વન વિભાગ ગીરના જંગલની અંદરના મંદિરોની મુલાકાત લેનારા યાત્રાળુઓની વધતી સંખ્યાને નિયંત્રિત કરવાના પણ અભ્યાસ કરી રહ્યું છે. સફારી મુલાકાતીઓથી વિપરીત, જેમની સંખ્યા મર્યાદિત છે, યાત્રાળુઓની હિલચાલ હાલમાં મોટાભાગે અનિયંત્રિત રહે છે.