સિટી ન્યુઝ @ સુરેન્દ્રનગર

કચ્છના નાના રણમાં આવેલું અને વિશ્વભરમાં પ્રખ્યાત ઘુડખર (Wild Ass) અભયારણ્ય આજથી (23 જૂન) પ્રવાસીઓ માટે સંપૂર્ણપણે બંધ કરવામાં આવ્યું છે. વન વિભાગ દ્વારા લેવાયેલા આ નિર્ણય પાછળનું મુખ્ય કારણ ચોમાસાની ઋતુ અને ઘુડખર પ્રાણીનો પ્રજનન કાળ છે. આ અત્યંત સંવેદનશીલ સમયગાળા દરમિયાન વન્ય પ્રાણીઓને કોઈપણ પ્રકારની ખલેલ ન પહોંચે અને તેઓ સુરક્ષિત રીતે રહી શકે તે સુનિશ્ચિત કરવા માટે, દર વર્ષે ચોમાસાની ઋતુમાં આ ચોક્કસ સમયગાળા માટે અભયારણ્ય બંધ રાખવામાં આવે છે.

કચ્છનું નાનું રણ અંદાજે 4953 ચોરસ કિલોમીટરના અત્યંત વિશાળ વિસ્તારમાં ફેલાયેલું છે, જે દુર્લભ ઘુડખર અને અન્ય વિવિધ વન્ય પ્રાણીઓનું એકમાત્ર કુદરતી નિવાસસ્થાન છે. છેલ્લા કેટલાક વર્ષોથી આ આંતરરાષ્ટ્રીય સ્તરના અભયારણ્યની મુલાકાત લેનારા પ્રવાસીઓની સંખ્યામાં સતત અને નોંધપાત્ર વધારો જોવા મળી રહ્યો છે. વન વિભાગના સત્તાવાર આંકડાઓ મુજબ, ગત વર્ષે દેશ-વિદેશના 25,000 થી વધુ પ્રવાસીઓએ આ રમણીય સ્થળની મુલાકાત લીધી હતી. આ પ્રવાસીઓના ભારે ધસારાના કારણે વન વિભાગને ₹31 લાખથી વધુની જંગી આવક થઈ હતી.

નોંધનીય છે કે માત્ર ઘુડખર જ નહીં, પરંતુ શિયાળાની ઋતુમાં આ રણમાં મોટી સંખ્યામાં વિદેશી અને સ્થાનિક યાયાવર પક્ષીઓ પણ મહેમાન બને છે, જે દેશભરના પક્ષીપ્રેમીઓ માટે આકર્ષણનું મુખ્ય કેન્દ્ર બની રહે છે. અહી દર પાંચ વર્ષે ઘુડખરની સત્તાવાર ગણતરી કરવામાં આવે છે. વન વિભાગ દ્વારા છેલ્લે વર્ષ 2023-24 માં થયેલી વિસ્તૃત ગણતરી મુજબ, હાલમાં નાના રણમાં ઘુડખરની કુલ સંખ્યા 7672 જેટલી નોંધાઈ છે, જે પર્યાવરણ અને વન્યજીવ પ્રેમીઓ માટે અત્યંત ખુશીના સમાચાર છે.

વન્યજીવ સંરક્ષણ માટે પ્રજનન કાળમાં શાંતિ અનિવાર્ય

કોઈપણ પ્રાણી કે પક્ષીની પ્રજાતિના સંરક્ષણ અને સંવર્ધન માટે તેમનો પ્રજનન કાળ અત્યંત સંવેદનશીલ અને મહત્વપૂર્ણ હોય છે. આ સમયગાળા દરમિયાન વાહનોનો ઘોંઘાટ કે માનવીય દખલગીરી પ્રાણીઓના વર્તન અને તેમની વસ્તી વૃદ્ધિ પર અત્યંત નકારાત્મક અસર પાડી શકે છે. તેથી, વન વિભાગ દ્વારા ચોમાસા અને પ્રજનન ઋતુમાં અભયારણ્ય બંધ રાખવાનો નિર્ણય પ્રકૃતિના સમતોલન અને દુર્લભ ઘુડખરના બચાવ માટે એક અત્યંત સરાહનીય, જરૂરી અને વૈજ્ઞાનિક અભિગમ છે.