સિટી ન્યુઝ @ સુરેન્દ્રનગર

સુરેન્દ્રનગર જિલ્લાના વઢવાણ તાલુકાના વડોદ ગામના પ્રગતિશીલ ખેડૂત કાળુભાઈ પટેલે પ્રાકૃતિક હળદરનું સફળતાપૂર્વક મૂલ્યવર્ધન કરીને પોતાની એક આગવી બ્રાન્ડ ઊભી કરી છે. તેઓ પોતાની 10 એકર જમીનમાંથી 4 એકરમાં છેલ્લા 13 થી 14 વર્ષથી સંપૂર્ણપણે પ્રાકૃતિક ખેતી કરી રહ્યા છે. કાગવડ ખાતે યોજાયેલા કૃષિ મેળામાંથી પ્રેરણા લઈને તેમણે માત્ર 1 એકરથી હળદરની ખેતીની શરૂઆત કરી હતી, જે આજે વધીને 4 એકર સુધી પહોંચી ગઈ છે અને તેમને આર્થિક રીતે સમૃદ્ધ બનાવી રહી છે.

બજારમાં કાચી હળદર 150 રૂપિયા પ્રતિ કિલોના ભાવે વેચવાને બદલે કાળુભાઈ તેનું વૈજ્ઞાનિક ઢંગથી પ્રોસેસિંગ કરવાનું પસંદ કરે છે. તેમણે આશરે 5 લાખ રૂપિયાના ખર્ચે પોતાના ઘરે જ એક પ્રોસેસિંગ યુનિટ શરૂ કર્યું છે, જેમાં બાગાયત ખાતા તરફથી 2.5 લાખ રૂપિયાની સબસીડી સહાય પણ મળી છે. આ યુનિટમાં હળદરને વરાળથી બાફી, સૂકવી અને પોલિશ કરીને હળદર પાવડર, લીલી હળદરનું અથાણું તેમજ સ્વાદિષ્ટ મુખવાસ તૈયાર કરવામાં આવે છે, જે 'શક્તિ ઓર્ગેનિક' બ્રાન્ડ હેઠળ બજારમાં વેચાય છે.

હળદરના સામાન્ય બજારભાવ સામે કાળુભાઈ તેનો પાવડર 350 રૂપિયા પ્રતિ કિલો અને અથાણું 440 રૂપિયા પ્રતિ કિલોના આકર્ષક ભાવે વેચે છે. GOPCA નું સત્તાવાર ઓર્ગેનિક સર્ટિફિકેટ ધરાવતા આ પ્રાકૃતિક ઉત્પાદનોની ઉત્તમ ગુણવત્તાના દમ પર તેઓ કોઈપણ પ્રકારની મોંઘી જાહેરાતો કર્યા વગર માત્ર માઉથ-ટુ-માઉથ પ્રચારના માધ્યમથી જ પોતાના તમામ ઉત્પાદનોનું સફળતાપૂર્વક વેચાણ કરે છે. આ મૂલ્યવર્ધનના પરિણામે તેઓ માત્ર 4 એકર હળદરના વાવેતરમાંથી વાર્ષિક 10 થી 11 લાખ રૂપિયાની શાનદાર આવક મેળવી રહ્યા છે.

કાળુભાઈએ ખેતીમાં પાક-વૈવિધ્ય પણ અપનાવ્યું છે, જેમાં 8 મહિનાની હળદરની ખેતી બાદ બાકીના સમયમાં તેઓ મગ, તલ કે બાજરી જેવા ટૂંકા ગાળાના પાક લે છે. આ ઉપરાંત બાકીની 6 એકર જમીનમાં કપાસ અને તુવેરનું આંતરપાક તરીકે વાવેતર કરે છે. તુવેરના મૂળ જમીનમાં કુદરતી રીતે નાઇટ્રોજન ભેળવતા હોવાથી યુરિયા ખાતરની જરૂર પડતી નથી, અને પોટાશ માટે આંકડાનો બોળો ઉપયોગ કરી બહારથી ખાતર ખરીદવાનો ખર્ચ બચાવે છે. તેમની આ પ્રાકૃતિક સાધનાના પરિણામે તેમની જમીનનો ઓર્ગેનિક કાર્બન આજે 0.94 ટકા જેટલો અત્યંત ઉત્તમ સ્તરે પહોંચ્યો છે.

તેમની આ સિદ્ધિ બદલ ગુજરાત સરકારે તેમને તાલુકા, જિલ્લા અને રાજ્ય કક્ષાના શ્રેષ્ઠ ખેડૂત એવોર્ડથી સન્માનિત કર્યા છે. જૂનાગઢ અને દાંતીવાડા કૃષિ યુનિવર્સિટી દ્વારા પણ તેમને વિશેષ સન્માન પ્રાપ્ત થયા છે. તાજેતરમાં જ રાજ્યપાલ આચાર્ય દેવવ્રતજી અને મુખ્યમંત્રી ભૂપેન્દ્ર પટેલની વિશેષ ઉપસ્થિતિમાં કાળુભાઈને રાજ્ય કક્ષાના “બેસ્ટ આત્મા ફાર્મર એવોર્ડ”થી નવાજવામાં આવ્યા છે, જે સમગ્ર રાજ્યના ખેડૂતો માટે ગૌરવની વાત છે.

પ્રાકૃતિક ખેતી અને મૂલ્યવર્ધન

ખેત પેદાશોનું પ્રોસેસિંગ કરી બ્રાન્ડ બનાવીને ખેતી કરવામાં આવે તો અન્નદાતા ખેડૂતો પોતાની આવક અને નફાકારકતા અનેકગણી વધારી શકે છે.