સિટી ન્યુઝ @ મુંબઈ

ભારતીય સનાતન સંસ્કૃતિ અને આધ્યાત્મિક દર્શનમાં ગુરુ અને માતાના સ્થાનને સર્વોચ્ચ તેમજ પવિત્ર માનવામાં આવ્યું છે. સનાતન ધર્મના પાયાના સિદ્ધાંતો મુજબ 'કૃષ્ણમ્ વન્દે જગદગુરુમ્' ના વૈશ્વિક સૂત્ર સાથે ભગવાન કૃષ્ણને સમગ્ર બ્રહ્માંડના ગુરુ તરીકે સન્માનિત કરવામાં આવ્યા છે. ભૌતિક વિજ્ઞાન અને આધુનિક વહીવટી યુગમાં ભલે આખી દુનિયા કૃષ્ણચરિત્રથી સીધી રીતે પરિચિત ન હોય, પરંતુ એક મહાન ફિલોસોફર અને પ્રજ્ઞાવાન પુરુષના રૂપમાં તેમના વિચારો સાર્વભૌમ છે. તેમના મુખેથી પ્રગટ થયેલી શ્રીમદ્ ભગવદ્ ગીતા માત્ર એક ધાર્મિક પુસ્તક નથી, પરંતુ તે દરેક માનવના જીવનની મુશ્કેલીઓનો સચોટ ઉકેલ લાવનારી એક સંસ્કારદાત્રી અને પરમ પૂજનીય માતા સમાન છે.

દુનિયાના ધાર્મિક અને સાહિત્યિક ઇતિહાસમાં ભગવદ્ ગીતા કદાચ વિશ્વનો એકમાત્ર એવો મહાન ગ્રંથ છે જેની દર વર્ષે સત્તાવાર રીતે ભવ્ય જયંતી ઊજવવામાં આવે છે. આધ્યાત્મિક નિયમો અનુસાર જે વસ્તુ પૃથ્વી પર કૃત્રિમ રીતે ઉત્પન્ન થાય છે તે લાંબો સમય ટકી શકતી નથી અને તેનો ક્યારેક ને ક્યારેક અંત ચોક્કસ આવે છે, પરંતુ જે દૈવી શક્તિ આપમેળે પ્રગટ થાય છે તે હંમેશા માટે ચિરંતન અને અમર બstatusની જાય છે. ગીતા કુરુક્ષેત્રના મેદાનમાં ભગવાનના હૃદયમાંથી પ્રગટ થઈ હોવાથી તેની સાર્વત્રિક સ્વીકૃતિ છે. આ જ રીતે સંત તુલસીદાસ દ્વારા રચિત રામચરિતમાનસ અને પવિત્ર શ્રીમદ્ ભાગવત પણ લોક કલ્યાણ અર્થે પૃથ્વી પર પ્રગટ થયેલા મહાન આધ્યાત્મિક કાવ્યો છે.

આ પવિત્ર અને જ્ઞાનવર્ધક ગ્રંથો વાસ્તવમાં જડ અને ચેતન સૃષ્ટિના સાચા ગુરુ છે તેમજ આપણી વૈચારિક માનસિકતાનું ઘડતર કરનારી વાસ્તવિક જન્મદાત્રી માતાઓ પણ છે. જ્યારે પણ કોઈ શ્રદ્ધાળુ કે મુમુક્ષુ વ્યક્તિ સત્સંગમાં જઈને કથા શ્રવણ કરે છે, તેનો સીધો વહીવટી મતલબ એ થાય છે કે તે પરમ કૃપાળુ કથારૂપી જનેતાના પવિત્ર ખોળામાં આશ્રય મેળવી રહ્યો છે. પૃથ્વી પર નાના બાળક માટે જે રીતે સૌથી સુરક્ષિત અને પરમ સુખનું એકમાત્ર ઠેકાણું તેની સગી માનો ખોળો હોય છે, બરાબર તે જ રીતે સંસારના આધિ, વ્યાધિ અને ઉપાધિથી પીડાતા મનુષ્યો માટે કથાનો મંડપ એ પરમ શાંતિનું કેન્દ્ર બstatusની જાય છે.

જગતગુરુની વ્યાખ્યા માત્ર એટલા પૂરતી મર્યાદિત નથી કે આખું વિશ્વ તેમને સત્તાવાર દીક્ષા આપનારા ગુરુ તરીકે સ્વીકારે, પરંતુ જીવનના દરેક તબક્કે જે આપણને સદ્બુદ્ધિ આપે તે ગુરુ છે. ભગવાન દત્તાત્રેયે પ્રકૃતિના 24 તત્વોને પોતાના ગુરુ માન્યા હતા, જે દર્શાવે છે કે જ્ઞાન આપણને ગમે ત્યાંથી મળી શકે છે. સંત તુલસીદાસે પણ સ્પષ્ટ કર્યું છે કે શ્રેષ્ઠ પુસ્તકો અને ગ્રંથો એ જ સમાજને સાચો રસ્તો બતાવનારા કાયમી માર્ગદર્શક છે. મા એ બાળકની પહેલી ગુરુ છે તે વાત જેટલી શાશ્વત સત્ય છે, તેનાથી બિલકુલ અવળું એ પણ એટલું જ સત્ય છે કે સાચો આત્મિક ગુરુ એ શિષ્યની તમામ ભૂલોને માફ કરનારી પહેલી મા પણ છે.

કોઈપણ સારું પુસ્તક જ્યારે ગ્રાઉન્ડ લેવલ પર તમારા વિચારોને હકારાત્મક દિશા આપે, તમારી ભાવો અને ઉચ્ચ સંવેદનાઓને સ્પર્શ કરે અને તમારા ભટકેલા જીવન-પ્રવાહને એક કલ્યાણકારી નવો વળાંક આપે, ત્યારે તે પુસ્તકને સામાન્ય કાગળ માનવાને બદલે સગી માતાની જેમ જ ભક્તિભાવપૂર્વક સાચવવું જોઈએ. આજના આધુનિક અને તણાવપૂર્ણ સમયમાં જ્યારે માણસ આત્મિક જ્ઞાનના અભાવે ડિપ્રેશન અને એકલતાનો ભોગ બની રહ્યો છે, ત્યારે ભગવદ્ ગીતા અને ભાગવત જેવા સંસ્કારદાત્રી ગ્રંથો માનવતાના રક્ષણ માટે કવચ સમાન સાબિત થાય છે. પુસ્તકોની આ જ ભક્તિ માનવીને પશુતામાંથી પરમ તત્વ તરફ લઈ જવામાં 100% સફળ નીવડે છે.

જીવન વ્યવહારમાં સદ્ગ્રંથોના નિયમિત પઠન અને વિચારોના અમલીકરણ માટેની વહીવટી ગાઇડલાઇન

આજના ડિજિટલ યુગમાં સોશિયલ મીડિયાના અતિશય વપરાશના કારણે યુવા પેઢીમાં પુસ્તકો વાંચવાની ટેવ ખૂબ ઝડપથી ઘટી રહી છે, જે સામાજિક મૂલ્યોના પતનનું મુખ્ય કારણ છે. શૈક્ષણિક અને આધ્યાત્મિક સંસ્થાઓ દ્વારા નવી ગાઇડલાઇન જાહેર કરવામાં આવી છે કે પ્રત્યેક વ્યક્તિએ પોતાના દૈનિક જીવનમાંથી ઓછામાં ઓછી 15 મિનિટનો સમય કાઢીને ગીતા અથવા કોઈપણ પ્રેરણાદાયી પુસ્તકનું વાચન કરવું અનિવાર્ય છે. પરિવારના વડીલોએ પણ પોતાના બાળકોમાં નાનપણથી જ આવા સંસ્કારદાયક પુસ્તકો ભેટ આપવાની પરંપરા શરૂ કરવી જોઈએ જેથી ભવિષ્યની પેઢી વૈચારિક રીતે મજબૂત બને અને સમાજમાં નૈતિક મૂલ્યોની પુનઃસ્થાપના સહેલાઈથી થઈ શકે.