સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

કેન્દ્ર સરકાર દ્વારા આગામી ૧૫ ઓક્ટોબરથી યુપીઆઈ (UPI) પર ૨૦૦૦ રૂપિયાથી વધુના પેમેન્ટ પર ૦.૪ ટકા મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ ચાર્જ (MDR) લાગુ કરવાના નિર્ણયને લઈને દેશભરના નાના વેપારીઓમાં ભારે વિરોધ જોવા મળી રહ્યો છે. આ નવા નિયમ મુજબ આ ચાર્જ ગ્રાહકે નહીં પરંતુ વેપારીએ જ ભોગવવો પડશે. આ ફતવાને કારણે વેપારીઓના ટૂંકા નફાના માર્જિન પર મોટી અસર પડશે અને સરકારી દખલગીરી વધશે તેવા ભયથી કેટલાક વેપારીઓએ તેમની દુકાનો પર ‘નો-યુપીઆઈ’ ના બોર્ડ પણ લગાવી દીધા છે.

આ સમગ્ર વિવાદમાં સૌથી મોટી ચિંતા એ વાતની છે કે આ પ્રકારના ચાર્જ પર ૧૮ ટકાનો જીએસટી પણ વસૂલવામાં આવશે. જેના કારણે જે નાના વેપારીઓ ૪૦ લાખ રૂપિયાથી ઓછા ટર્નઓવરને કારણે અત્યાર સુધી જીએસટી મુક્ત છે, તેઓને પણ હવે આ ટેક્સ સિસ્ટમના દાયરામાં આવી જવાનો ડર સતાવી રહ્યો છે. આ પરિસ્થિતિને ધ્યાનમાં રાખીને આગામી ૭ ઓક્ટોબરના રોજ મળનારી જીએસટી કાઉન્સિલની બેઠકમાં એવા નિર્ણયો લેવાય તેવી પ્રબળ સંભાવના છે કે જે વેપારીઓ ૨૦૦૦ રૂપિયાથી વધુના વ્યવહારો પર મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ ચાર્જ ભરી રહ્યા છે, તેમને આ ચાર્જ પર લાગતા જીએસટીમાંથી મુક્તિ આપવામાં આવે.

ખાસ કરીને જે વેપારીઓ કે સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ જીએસટીના दायरेમાં નથી આવતા તેમને આ રાહત મળી શકે છે. હાલના નિયમો અનુસાર વેપારી માટે જીએસટી મુક્તિ મર્યાદા ૪૦ લાખ રૂપિયા અને સર્વિસ પ્રોવાઈડર માટે ૨૦ લાખ રૂપિયા છે. જો કે, વેપારી આલમની મુખ્ય ચિંતા એ છે કે મર્ચન્ટ ડિસ્કાઉન્ટ ચાર્જે વેપારીએ જ ભરપાઈ કરવાનો છે અને તે ગ્રાહક પાસેથી સીધી રીતે વસૂલી શકાશે નહીં. છતાં વ્યાપક મત એવો છે કે વેપારીઓ કે સર્વિસ પ્રોવાઈડર્સ પોતાની વસ્તુઓ અને સેવાઓની કિંમતોમાં વધારો કરી દેશે, જેથી આંદોલન કે ચાર્જનો આખો બોਝ અંતે તો ગ્રાહકને જ ભોગવવો પડશે. સરકાર આ હકીકત જાણતી હોવા છતાં આ નિર્ણયના અમલ માટે મક્કમ હોવાથી આગામી સમયમાં યુપીઆઈના બહિષ્કારની સ્થિતિ વધુ ઘેરી બને તેવા સ્પષ્ટ સંકેતો મળી રહ્યા છે.

ડિજિટલ અર્થતંત્ર અને વ્યાપારી નીતિઓ

દેશમાં ડિજિટલ પેમેન્ટ્સને વ્યાપક બનાવવા સાથે નાના વેપારીઓના આર્થિક હિતોનું રક્ષણ કરવું અને નીતિઓમાં યોગ્ય સમતુલા જાળવવી એ વેપારી આલમની સ્થિરતા માટે અત્યંત આવશ્યક છે.