સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

ટ્વિટરના સહ-સ્થાપક જેક ડોર્સીની ચર્ચાસ્પદ બિટચેટ (Bridgefy) એપને ભારતમાં એપ સ્ટોર્સ પરથી સત્તાવાર રીતે હટાવી દેવામાં આવી છે. ડોર્સીએ તાજેતરમાં જ એપલ તરફથી મળેલી નોટિસનો સ્ક્રીનશોટ સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરીને આ મહત્વની માહિતી જગજાહેર કરી હતી. ઇલેક્ટ્રોનિક્સ અને ઇન્ફોર્મેશન ટેકનોલોજી મંત્રાલયની કડક માંગ અને સૂચના બાદ એપલ દ્વારા આ કાર્યવાહી કરવામાં આવી છે, જ્યારે ગૂગલ દ્વારા પણ આ એપને થોડા સમય પહેલા જ પ્લે સ્ટોર પરથી હટાવી દેવામાં આવી હતી.

આ બિટચેટ એપ્લિકેશનની સૌથી મોટી ખાસિયત એ છે કે તે બ્લૂટૂથ લો એનર્જી મેશ નેટવર્કનો ઉપયોગ કરીને ઇન્ટરનેટ વગર પણ નજીકના ફોન દ્વારા મેસેજ મોકલવાની સુવિધા આપે છે. તેના ઓફલાઈન મોડમાં કામ કરવા માટે કોઈપણ પ્રકારના સેલ્યુલર નેટવર્ક, વાઈફાઈ, ફોન નંબર કે સેન્ટ્રલ સર્વરની જરૂર રહેતી નથી. એક ફોનથી બીજા ફોનમાં મેસેજ રીલે થઈને અનેક ડિવાઈઝ મળીને મેશ નેટવર્ક રચે છે અને તમામ મેસેજ સંપૂર્ણપણે એન્ક્રિપ્ટેડ હોવાથી અન્ય કોઈ વ્યક્તિ તેને વાંચી શકતી નથી.

ગત જુલાઈ મહિનામાં ભારતમાં કોકરોચ જનતા પાર્ટીના આંદોલન અને વિરોધ પ્રદર્શનો વખતે આ એપના ડાઉનલોડ્સમાં અણધાર્યો અને મોટો ઉછાળો જોવા મળ્યો હતો. તે સમયે સરકારે કાયદો અને વ્યવસ્થા જાળવવા માટે જ્યારે ઈન્ટરનેટ સેવાઓ બંધ કરી દીધી હતી, ત્યારે આંદોલન કરી રહેલા વિદ્યાર્થીઓ અને યુવાનોએ સંપર્કમાં રહેવા માટે આ ઓફલાઈન મેસેજિંગ એપનો મોટા પાયે ઉપયોગ કર્યો હતો.

પ્રાપ્ત આંકડાકીય માહિતી અનુસાર, ગત 17 થી 23 જુલાઈ વચ્ચે આ એપના કુલ વૈશ્વિક ડાઉનલોડ્સમાં એકલા ભારતનો હિસ્સો 85 ટકા જેટલો ઊંચો રહ્યો હતો. ઇન્ટરનેટ બ્લેકઆઉટના સમયમાં વૈકલ્પિક સંચાર માધ્યમ તરીકે આ એપનો ઉપયોગ વધતા સુરક્ષાસંસ્થાઓ અને સરકારનું ધ્યાન તેના તરફ ખેંચાયું હતું, જેને પગલે અંતે તેના પર પ્રતિબંધાત્મક પગલાં લેવામાં આવ્યા છે.

ડિજિટલ યુગમાં સુરક્ષા અને કાયદો-વ્યવસ્થાના પ્રશ્નો વચ્ચે ટેક્નોલોજીનો આ પ્રકારનો ઉપયોગ હંમેશાં ચર્ચાનો વિષય બનતો હોય છે. સરકાર અને ટેક કંપનીઓ વચ્ચેની આ કડકાઈ આગામી સમયમાં ઓનલાઈન ગોપનીયતા અને સેન્સરશિપની ચર્ચાઓને વધુ વેગ આપશે તેમ માનવામાં આવી રહ્યું છે.

ડિજિટલ સેન્સરશિપ અને ઓફલાઈન એપ્સ

ઇન્ટરનેટ વગર કામ કરતી મેસેજિંગ એપ્સનો વિરોધ પ્રદર્શનોમાં ઉપયોગ સુરક્ષા એજન્સીઓ માટે મોટો પડકાર બની રહે છે. રાષ્ટ્રીય સુરક્ષા અને ડિજિટલ નિયમનો વચ્ચે સંતુલન જાળવવું એ આધુનિક સમયની મોટી જરૂરિયાત છે.