સિટી ન્યુઝ @ રાજકોટ

ફ્રાન્સના એવિયન-લેસ-બૅન્સમાં ચાલી રહેલા G7 શિખર સંમેલનમાં ભારત માટે એક ગંભીર અને ચિંતાજનક સમાચાર સામે આવ્યા છે. રશિયા-યુક્રેન યુદ્ધને પગલે વૈશ્વિક ઓઇલ માર્કેટને સ્થિર રાખવા માટે અમેરિકા દ્વારા ભારત સહિતના દેશોને રશિયન ઓઇલની ખરીદી પર આપવામાં આવેલી અસ્થાયી છૂટછાટ આજે, 17 જૂને સમાપ્ત થઈ રહી છે. અમેરિકન પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને G7 ના અન્ય નેતાઓએ રશિયાની ઊર્જા કમાણી પર પ્રતિબંધો કડક કરવાના સંકેત આપતા, ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા અને સસ્તા ક્રૂડ ઓઇલની આયાત પર સીધી અસર પડવાની શક્યતા છે.

ઈરાન સાથેના તણાવમાં ઘટાડો થતા અમેરિકા હવે રશિયા પર ફરીથી કડક આર્થિક દબાણ લાવવાની તૈયારી કરી રહ્યું છે. બ્રિટન અને કેનેડાએ રશિયાના 'શેડો ફ્લીટ' (ગુપ્ત ઓઇલ ટેન્કરો) પર નવા પ્રતિબંધોની જાહેરાત કરી છે, જે રશિયન ઓઇલના વૈશ્વિક વેપારને સીધો ફટકો મારશે. ભારત, જે પોતાની વધતી જતી અર્થવ્યવસ્થાની ઊર્જા જરૂરિયાતો પૂરી કરવા માટે છેલ્લા કેટલાક સમયથી રશિયન ઓઇલનો મુખ્ય ખરીદદાર રહ્યો છે, તેના માટે આ સ્થિતિ ખૂબ જ નાજુક છે. CREA ના અહેવાલ મુજબ, મે 2026 માં ભારતના કુલ ક્રૂડ ઓઇલની આયાતમાં રશિયાનો હિસ્સો 83% રહ્યો હતો, જેનું મૂલ્ય અબજો ડોલરમાં હતું.

ભારત માટે હવે એક તરફ પોતાની અર્થવ્યવસ્થાને ગતિશીલ રાખવા સસ્તા ઓઇલની જરૂરિયાત છે, તો બીજી તરફ અમેરિકા અને પશ્ચિમી દેશોના દબાણ વચ્ચે કૂટનીતિક સંતુલન જાળવવું એ એક મોટો પડકાર છે. પીએમ મોદીએ પણ G7 સંમેલન દરમિયાન પશ્ચિમ એશિયાના સંઘર્ષની વૈશ્વિક અર્થતંત્ર પરની અસરનો મુદ્દો પ્રમુખતાથી ઉઠાવ્યો છે. હવે જો અમેરિકા આ ડેડલાઇન નહીં વધારે, તો ભારતીય રિફાઇનરીઓ માટે રશિયાથી સસ્તું ઓઇલ મંગાવવું એ કૂટનીતિક અને નાણાકીય જોખમ બની શકે છે.

ભારતની ઊર્જા સુરક્ષા પર અસર મે 2026 સુધીના આંકડા મુજબ, ભારત રશિયન ઇંધણનો દુનિયાનો બીજો સૌથી મોટો ખરીદદાર છે. રશિયાથી આયાતમાં થયેલો 21% નો ઉછાળો ભારતીય રિફાઇનરીઓની નિર્ભરતા દર્શાવે છે. જો અમેરિકા પ્રતિબંધો વધુ કડક બનાવશે, તો વૈશ્વિક બજારમાં ક્રૂડ ઓઇલના ભાવમાં અસ્થિરતા આવી શકે છે, જેની સીધી અસર ભારતના વિદેશી મુદ્રા ભંડાર અને મોંઘવારી પર પડશે. સરકારે આ કટોકટીને પહોંચી વળવા માટે હવે અન્ય સપ્લાય વિકલ્પો શોધવા અથવા કૂટનીતિક સ્તરે વાતચીત વધુ તેજ કરવી પડશે.