સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

ભારત માટે ઉર્જા સુરક્ષાના મોરચે મોટા રાહતના સમાચાર સામે આવ્યા છે. કાચા તેલ પર લાગેલા અમેરિકી પ્રતિબંધોમાં 60 દિવસની અસ્થાયી છૂટ આપવામાં આવી છે, જેના અંતર્ગત વેચાણ, પરિવહન, વીમા અને પેમેન્ટ સંબંધી સેવાઓની મંજૂરી મળી ગઈ છે. ભારત વર્ષ 2019 સુધી ઈરાનથી મોટા પાયે તેલની આયાત કરતું હતું, પરંતુ અમેરિકી પ્રતિબંધો બાદ આ વેપાર બંધ કરવો પડ્યો હતો. હવે ફરીથી ઈરાનના તેલના બજારમાં પ્રવેશથી ભારતને આકર્ષક શરતો અને છૂટ સાથે સસ્તું તેલ મળી શકશે.

ભારત હાલમાં પોતાની જરૂરિયાતનું લગભગ 85 ટકા કાચું તેલ આયાત કરે છે. વર્ષ 2016માં ભારતનું આયાત બિલ 231 અબજ ડોલર હતું, જે વધીને હાલ 388 અબજ ડોલર સુધી પહોંચ્યું છે. ઈરાનની વાપસીથી ભારતની રશિયા, સાઉદી અરબ, ઈરાક અને યુએઈ પરની નિર્ભરતામાં ઘટાડો થશે, જે ઉર્જા સુરક્ષા માટે ખૂબ મહત્વનું છે. કાચા તેલના ભાવમાં ઘટાડો થવાથી ભારતનું આયાત બિલ ઘટશે અને તેની સીધી સકારાત્મક અસર દેશમાં મોંઘવારી પર જોવા મળી શકે છે.

જોકે, હાલ આ રાહત માત્ર 60 દિવસ માટે જ મર્યાદિત છે. આ નિર્ણય અંતિમ શાંતિ સમજૂતી પર નિર્ભર રહેશે. જો વાટાઘાટો નિષ્ફળ જશે તો પ્રતિબંધો ફરીથી લાગુ થઈ શકે છે, તેથી ભારત માટે હાલ સાવધાની રાખવી જરૂરી છે. છતાં, આ અસ્થાયી છૂટથી ભારતીય અર્થતંત્રને ટૂંકા ગાળામાં મોટો ફાયદો મળી શકે તેમ છે અને આયાત બિલમાં થતા ઘટાડાથી ચાલુ ખાતાના નુકસાનમાં પણ રાહત મળવાની શક્યતા છે.

ભારતની ઉર્જા સુરક્ષા અને વ્યૂહાત્મક સ્થિતિ

ઈરાન પાસેથી તેલની આયાત પુનઃ શરૂ થવી એ ભારતની વ્યૂહાત્મક ઉર્જા નીતિ માટે મહત્વનો વળાંક છે. મધ્ય પૂર્વના દેશો સાથેના સંબંધો અને આંતરરાષ્ટ્રીય રાજનીતિમાં ભારતની પકડ મજબૂત કરવા માટે આ એક મહત્વપૂર્ણ તક છે. ઉર્જાના સ્ત્રોતોમાં વૈવિધ્ય લાવવાથી માત્ર આર્થિક જ નહીં, પરંતુ ભૌગોલિક રાજકીય સ્થિરતા પણ જળવાઈ રહેશે. સસ્તા તેલની ઉપલબ્ધતાથી સામાન્ય નાગરિકોને મોંઘવારી સામે લડવામાં મદદ મળશે અને રાષ્ટ્રીય વિકાસના લક્ષ્યોને વધુ ગતિ મળશે.