Loading Please Wait !!!
જંગલો અને સમુદ્ર પર ખતરો વધુ ઘેરો બન્યો

 

  • આબોહવા પરિવર્તન અને જૈવમંડળમાં મોટા ફેરફારો થયા

  • 2025 માં સમુદ્રનું એસિડિફિકેશન પ્રથમ વખત સીમાથી બહાર ગયું

  • દરિયાઈ નિવસનતંત્ર અને પર્યાવરણ પર ગંભીર નકારાત્મક અસર

સિટી ન્યુઝ @ બર્લિન

પૃથ્વીને મનુષ્યો અને અન્ય તમામ જીવો માટે રહેવા યોગ્ય બનાવી રાખતી કુદરતી પ્રણાલીઓ પર માનવ ગતિવિધિઓને કારણે દબાણ સતત વધી રહ્યું છે. 60 થી વધુ અગ્રણી વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા તૈયાર કરવામાં આવેલા એક નવા હેલ્થ ચેક રિપોર્ટ અનુસાર, પૃથ્વીના સ્વાસ્થ્યને માપતી નવ મહત્વપૂર્ણ સીમાઓમાંથી સાત સીમાઓને મનુષ્યોએ સુરક્ષિત સ્તરથી આગળ વધીને ઓળંગી દીધી છે, જે ભવિષ્ય માટે અત્યંત ચિંતાજનક સંકેત છે.

જે સાત સીમાઓ હવે સુરક્ષિત સ્તરથી બહાર જઈ ચૂકી છે તેમાં મુખ્યત્વે આબોહવા પરિવર્તન (હવામાન બદલાવ), જૈવમંડળમાં ફેરફાર, જમીનના વપરાશમાં ફેરફાર, મીઠા પાણીની ઉપલબ્ધતામાં ફેરફાર, જૈવ-ભૂરાસાયણિક પ્રવાહમાં ફેરફાર, પર્યાવરણમાં નવા માનવસર્જિત પદાર્થોનો પ્રવેશ અને સમુદ્રનું એસિડિફિકેશન (અમ્લીકરણ) શામેલ છે. આ તમામ બાબતો પૃથ્વીના સંતુલનને ગંભીર રીતે જોખમમાં મૂકી રહી છે.

આ રિપોર્ટ મુજબ સમુદ્રનું એસિડિફિકેશન વર્ષ 2025 માં પ્રથમ વખત તેની સુરક્ષિત સીમાથી બહાર ગયું હતું અને હવે તે પણ સત્તાવાર રીતે ઓળંગાઈ ચૂકેલી ખતરનાક સીમાઓમાં શામેલ થઈ ગયું છે. સમુદ્રના પાણીમાં વધતી આ અમ્લીયતાની સીધી અને અત્યંત નકારાત્મક અસર સમગ્ર દરિયાઈ નિવસનતંત્ર (મારીન ઈકોસિસ્ટમ) તેમજ જળચર જીવો પર પડી રહી છે.

જંગલો અને સમુદ્ર જેવા કુદરતી સંસાધનો પરનો ખતરો દિવસોત્તર વધુ ઘેરો બની રહ્યો છે. માનવસર્જિત પ્રદૂષણ, આડેધડ વગડાનું છેદન અને કાર્બન ઉત્સર્જનને કારણે પૃથ્વીની આંતરિક રોગપ્રતિકારક શક્તિ નબળી પડી રહી છે, જેના કારણે પર્યાવરણમાં અણધાર્યા અને વિનાશક બદલાવો જોવા મળી રહ્યા છે.

જો સમયસર યોગ્ય નીતિગત પગલાં લેવામાં નહીં આવે તો આ ગ્રહોની સીમાઓનું તૂટવું માનવજાતિના અસ્તિત્વ સામે મોટું સંકટ ખડું કરી શકે છે. વૈજ્ઞાનિકોની આ ચેતવણી વિશ્વભરના દેશો માટે પર્યાવરણીય જાગૃતિ અને કડક પગલાં લેવાનો સ્પષ્ટ સંદેશ આપે છે.

પૃથ્વીના અસ્તિત્વ સામે પર્યાવરણીય પડકારો

વૈજ્ઞાનિકો દ્વારા રજૂ કરાયેલો આ અહેવાલ પૃથ્વીના બગડતા સ્વાસ્થ્યની ગંભીર તસવીર રજૂ કરે છે, જેને સુધારવા માટે વૈશ્વિક સ્તરે સામૂહિક પ્રયાસો કરવા અનિવાર્ય છે.

 

નાના પ્રયાસોથી મળશે મદદ
 *     અશ્મિભૂત બળતણ (કોલસો, પેટ્રોલ વગેરે) પર નિર્ભરતા ઘટાડીને વિશ્વએ હવે સ્વચ્છ ઊર્જા તરફ આગળ વધવું પડશે.
 *     દરિયાઈ નિવસનતંત્રનું રક્ષણ કરીને જીવોને બચાવવા જરૂરી છે.
 *     જંગલોની કાપણી પર સંપૂર્ણપણે પ્રતિબંધ મૂકવો પડશે.
 *     સૌથી મોટો પડકાર આ ઉકેલોને ઝડપથી અને સમયસર લાગુ કરવાનો છે.

શું હવે બધું ખતમ થવા જઈ રહ્યું છે?
રિપોર્ટનો સંદેશ ગંભીર છે, પરંતુ તેનો અર્થ એ નથી કે પૃથ્વી હવે તરત જ ખતમ થઈ જશે. વૈજ્ઞાનિકોનું કહેવું છે કે ઓળંગાયેલી સીમાઓને ફરીથી સુરક્ષિત દાયરામાં લાવવા માટે હજુ પણ પગલાં લેવાની તક ઉપલબ્ધ છે.

રિપોર્ટના સહ-લેખક જોહાન રોકસ્ટ્રોમ જણાવે છે કે તમામ પ્લેનેટરી બાઉન્ડ્રીઝને સુરક્ષિત મર્યાદામાં પાછી લાવવા માટે ઝડપી પગલાં ભરવાં ખૂબ જ જરૂરી છે. પૃથ્વીની સ્થિરતા અને કુદરતી ક્ષમતાને બચાવવા માટે તત્કાલ પ્રયાસો અનિવાર્ય છે.

માનવ દખલથી થઈ રહ્યું છે નુકસાન
મનુષ્ય જે સીમાઓ ઓળંગી રહ્યો છે તેને 'પ્લેનેટરી બાઉન્ડ્રી' કહેવામાં આવે છે. આ એવી સુરક્ષિત સીમાઓ છે જેની મર્યાદામાં રહીને પૃથ્વીનું પર્યાવરણ સ્થિર અને જીવન માટે અનુકૂળ બની રહે છે. જ્યારે માનવ પ્રવૃત્તિઓને કારણે આ સીમાઓ તૂટવા લાગે છે, ત્યારે હવામાન, પાણી, જંગલો, સમુદ્ર અને જીવજંતુઓ પર ખતરો વધી જાય છે.

આ તારણ જર્મનીની સંસ્થા 'પોટ્સડેમ ઇન્સ્ટિટ્યૂટ ફોર ક્લાઇમેટ ઇમ્પેક્ટ રિસર્ચ'ના 'પ્લેનેટરી હેલ્થ ચેક 2026'ના રિપોર્ટમાં સામે આવ્યું છે. આ રિપોર્ટમાં 60 થી વધુ વૈજ્ઞાનિકોએ યોગદાન આપ્યું છે. રિપોર્ટ અનુસાર, નવમાંથી માત્ર બે ક્ષેત્રોમાં જ છેલ્લા દાયકા દરમિયાન સુધારો જોવા મળ્યો છે.

આ બે ક્ષેત્રો ઓઝોન સ્તરનું ક્ષરણ અને વાતાવરણીય એરોસોલ છે. ઓઝોન સ્તર પૃથ્વી માટે કુદરતી રક્ષણાત્મક કવચ તરીકે કામ કરે છે અને સૂર્યમાંથી આવતા હાનિકારક અલ્ટ્રાવાયોલેટ કિરણોને રોકવામાં મદદ કરે છે.