સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી 

સેન્ટર ફોર લીગલ એક્શન એન્ડ બિહેવિયર ચેન્જે એક સર્વે રિપોર્ટના આધારે બાળકોના ડિજિટલ મીડિયા ઉપયોગને લઈને સમગ્ર દેશ માટે કડક નેશનલ પોલિસી બનાવવાની પ્રબળ માંગ કરી છે. આ રિપોર્ટમાં ખાસ કરીને સ્કૂલોમાં સ્માર્ટફોન પર સંપૂર્ણ પ્રતિબંધ મૂકવાની અને ઓનલાઈન પ્લેટફોર્મ્સ સુધી બાળકોની પહોંચ વયના આધારે મર્યાદિત કરવાની સ્પષ્ટ ભલામણ કરવામાં આવી છે.

રિપોર્ટમાં ભારપૂર્વક જણાવવામાં આવ્યું છે કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સની કાનૂની જવાબદારી અને તેના પર લાગુ થતો દંડ નિશ્ચિત હોવો જોઈએ, અને તેની જવાબદારી સીધી રીતે માસૂમ બાળક કે તેમના માતા-પિતા પર નાખવી યોગ્ય નથી. ‘પ્રિવેન્શન બાય ડિઝાઇન’ શીર્ષકવાળો આ મહત્વપૂર્ણ રિપોર્ટ ન્યૂયોર્કમાં સંયુક્ત રાષ્ટ્ર મહાસભાના એક વિશેષ કાર્યક્રમ દરમિયાન સત્તાવાર રીતે જાહેર કરવામાં આવ્યો હતો.

વૈશ્વિક સ્તરે 40 થી વધુ દેશોમાં વયના આધારે ડિજિટલ મીડિયા પર પ્રતિબંધ અને 110 દેશોની શાળાઓમાં સ્માર્ટફોન સંબંધિત નીતિઓની તુલના કરીને આ અહેવાલ તૈયાર કરવામાં આવ્યો છે. રિપોર્ટ અનુસાર દુનિયાના 52 દેશોમાં સ્કૂલોમાં સ્માર્ટફોનના ઉપયોગ પર રાષ્ટ્રીય કાયદા હેઠળ પ્રતિબંધ મૂકવામાં આવ્યો છે, જ્યારે 31 દેશોએ આ અંગે વિશેષ નેશનલ ગાઈડલાઈન પણ બહાર પાડી છે.

બાળકોની ઓનલાઈન સુરક્ષા અને કાનૂની માળખા અંગે ચર્ચા કરતા નિષ્ણાતોએ જણાવ્યું છે કે ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સને બાળકોને એવા કરારોમાં સામેલ કરવાની મંજૂરી ન આપી શકાય જે તેમના અધિકારોને નબળા પાડે. 18 વર્ષથી ઓછી ઉંમરનું બાળક કાયદેસર રીતે કોઈ કરારમાં સામેલ થઈ શકતું નથી, તેથી ડિજિટલ નુકસાન અટકાવવા માટે અગાઉથી જ મજબૂત વ્યવસ્થાઓ ઊભી કરવી અત્યંત અનિવાર્ય છે.

આ પ્રસ્તાવિત પાંચ કૉલમવાળી રચનામાં 15 વર્ષથી ઓછી ઉંમરના બાળકોના સોશિયલ મીડિયા અકાઉન્ટ્સ પર પ્રતિબંધ, લક્ષિત જાહેરાતો રોકવા, ગોપનીયતા રક્ષક ઉંમર-ચકાસણી વ્યવસ્થા, સ્વતંત્ર ઓનલાઈન સુરક્ષા નિયમનકાર અને નીતિ ઘડતરમાં બાળકોને સામેલ કરવાની મહત્વપૂર્ણ ભલામણો કરવામાં આવી છે જેથી આજની યુવા પેઢીનું ભવિષ્ય સુરક્ષિત બની શકે.

ડિજિટલ યુગમાં બાળકોની સુરક્ષા

આધુનિક ટેક્નોલોજી અને સોશિયલ મીડિયાના બેફામ ઉપયોગથી બાળકોના માનસિક સ્વાસ્થ્ય પર ગંભીર અસરો પડી રહી છે. સરકારી સ્તરે કડક નીતિઓ અને કાનૂની નિયંત્રણો લાદવાથી જ ડિજિટલ પ્લેટફોર્મ્સની જવાબદારી નક્કી થઈ શકશે અને નવી પેઢીને ઓનલાઈન જોખમોથી બચાવી શકાશે.