સિટી ન્યુઝ @ કોલકાતા

પશ્ચિમ બંગાળ સરકાર દ્વારા લાવવામાં આવેલા ‘વેસ્ટ બંગાળ પબ્લિક સેફ્ટી એન્ડ કંટ્રોલ ઑફ એન્ટી-સોશિયલ એક્ટિવિટીઝ બિલ, 2026’ ને લઈને 25 સપ્ટેમ્બરે રાજ્યના રાજકારણમાં મોટો વિવાદ ઊભો થયો હતો. શરૂઆતમાં એવા અહેવાલો સામે આવ્યા હતા કે રાષ્ટ્રપતિ દ્રૌપદી મુર્મુ દ્વારા આ બિલ પુનર્વિચાર માટે પરત મોકલવામાં આવ્યું છે, પરંતુ પશ્ચિમ બંગાળના મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીએ આ અહેવાલોને સ્પષ્ટપણે નકારી કાઢ્યા હતા.

આ બિલ ગત જૂન મહિનામાં પશ્ચિમ બંગાળ વિધાનસભામાં પસાર કરવામાં આવ્યું હતું, જેનો મુખ્ય ઉદ્દેશ્ય રાજ્યમાં સંગઠિત ગુનાખોરી, ખંડણી, ગેરકાયદેસર ખનન, સાયબર ક્રાઇમ અને જાહેર વ્યવસ્થાને નુકસાન પહોંચાડતી પ્રવૃત્તિઓ સામે કડક કાર્યવાહી કરવાની સત્તા વધારવાનો છે. બિલની જોગવાઈઓ મુજબ ચોક્કસ પરિસ્થિતિઓમાં શંકાસ્પદ વ્યક્તિને ટ્રાયલ વગર 12 મહિના સુધી અટકાયતમાં રાખવાની અને નિર્દિષ્ટ વિસ્તારથી બહાર રાખવાની સત્તા મળે છે.

કેન્દ્ર સરકાર તરફથી ઉઠાવવામાં આવેલા વાંધાઓમાં મુખ્ય મુદ્દો બિલની કલમ 2(d)(iii)(B) સાથે જોડાયેલો છે, જેમાં NDPS એક્ટ હેઠળના કેટલાક ગુનાઓ સાથે સંકળાયેલી વ્યક્તિઓને ‘ગુંડા’ની વ્યાખ્યામાં સામેલ કરવામાં આવી શકે છે. કેન્દ્રના મતે આ જોગવાઈ હાલના PITNDPS એક્ટ સાથે ઓવરલેપ થઈ શકે છે, જેના કારણે ડ્રગ્સના કેસોમાં બે અલગ કાયદા હેઠળ સમાન અટકાયત વ્યવસ્થા ઊભી થવાનો પ્રશ્ન સર્જાઈ શકે છે.

મુખ્યમંત્રી સુવેન્દુ અધિકારીએ મીડિયા સમક્ષ સ્પષ્ટતા કરતા જણાવ્યું હતું કે આ બિલ હજુ સુધી રાષ્ટ્રપતિ સુધી પહોંચ્યું નથી પરંતુ કેન્દ્રીય ગૃહ મંત્રાલયના સ્તરે વિચારાધીન છે. બિલની વાસ્તવિક સ્થિતિ અને રાષ્ટ્રપતિ ભવનની કાર્યવાહી અંગે વિરોધાભાસી માહિતી સામે આવી રહી છે, જેના કારણે કાયદાકીય મંજૂરીની સમગ્ર પ્રક્રિયા પર હજુ પણ સસ્પેન્સ જળવાઈ રહ્યું છે.

રાજ્યમાં કાયદો અને વ્યવસ્થાની સ્થિતિ સુધારવાના દાવાઓ વચ્ચે કેન્દ્ર અને રાજ્ય સરકાર વચ્ચેના આ કાયદાકીય મતભેદો દર્શાવે છે કે કોઈપણ નવા સુરક્ષા બિલને મંજૂરી મળતા પહેલાં કેન્દ્રીય કાયદાકીય માળખા સાથે તેની સુસંગતતા તપાસવી કેટલી જટિલ અને અનિવાર્ય પ્રક્રિયા છે.

કાયદાકીય મંજૂરી અને સંઘીય માળખાકીય સમીકરણો

રાજ્ય સરકારો દ્વારા જનહિત કે સુરક્ષા માટે ઘડવામાં આવતા કાયદાઓ જ્યારે કેન્દ્રીય કાયદાઓ સાથે અથડામણ ધરાવતા હોય ત્યારે કેન્દ્ર અને રાજ્ય વચ્ચે તિરાડ સર્જાતી હોય છે. બંધારણીય મર્યાદાઓ અને કાનૂની માળખાની ચકાસણી કર્યા વગર પસાર થતા આવા विधेયકો અંતે વહીવટી અને રાજકીય અડચણોનો ભોગ બનતા હોય છે, જે લોકશાહીમાં કાયદાકીય પારદર્શિતાની અગત્યતા સ્પષ્ટ કરે છે.