સિટી ન્યુઝ @ મુંબઈ

દેશભરમાં ખાનગી હોસ્પિટલો દ્વારા સારવાર દરમિયાન ઉપયોગમાં લેવાતા મેડિકલ સામાન, કન્ઝ્યુમેબલ્સ અને દવાઓ બજારમાંથી અત્યંત નીચી કિંમતે ખરીદીને દર્દીઓ પાસેથી અનેક ગણી ઊંચી રકમ વસૂલવામાં આવતી હોવાના ગંભીર કિસ્સાઓ સામે આવ્યા છે. સુપ્રીમ કોર્ટની નારાજગી બાદ હવે કેન્દ્ર સરકારે આ મામલાની ગંભીર નોંધ લઈને દેશભરની હોસ્પિટલોમાં ચાલતા આ ગોરખધંધા સામે સમીક્ષા અને કડક કાર્યવાહી હાથ ધરી છે.

મહારાષ્ટ્રમાં હોસ્પિટલોની ખરીદ અને બિલિંગ સંબંધિત દસ્તાવેજોની તપાસ દરમિયાન અત્યંત ચોંકાવનારા આંકડા બહાર આવ્યા છે. જેમાં એક હોસ્પિટલે અંદાજે રૂ. 11 માં ખરીદેલો IV સેટ દર્દીને રૂ. 325 માં વેચ્યો હતો, જ્યારે રૂ. 29 માં ખરીદેલો કેથેટર રૂ. 310 માં અને રૂ. 7 માં ખરીદેલી સિરિજ રૂ. 57 માં વસૂલવામાં આવી હોવાનું સ્પષ્ટ થયું છે.

આ ઉપરાંત, કેટલાક કિસ્સાઓમાં રૂ. 40 થી રૂ. 45 ની મૂળ કિંમતના નેબુલાઈઝર અને ઓક્સિજન માસ્કના દર્દીઓ પાસેથી બિલમાં રૂ. 650 થી લઈને રૂ. 7 વાગ્યા સુધીના એટલે કે રૂ. 715 સુધીના તોતિંગ નાણાં વસૂલવામાં આવ્યા હોવાનું તપાસમાં જણાયું છે, જે દર્દીઓ સાથે સીધી આર્થિક લૂંટ સમાન છે.

હોસ્પિટલમાં દાખલ દર્દી કે તેમના સ્વજનો માટે સારવાર દરમિયાન આ સામાનની કિંમતોની સરખામણી કરવી કે બહારથી લાવવું સરળ હોતું નથી, અને ઇન-હાઉસ ફાર્મસી તથા હોસ્પિટલની વ્યવસ્થાના કારણે દર્દીઓની મજબૂરીનો ગેરલાભ ઉઠાવીને સારવારનો કુલ ખર્ચ અનેકગણો વધારી દેવામાં આવે છે.

સ્વાસ્થ્ય અને રાસાયણિક ખાતર મંત્રાલયના સૂત્રોના જણાવ્યા અનુસાર સરકાર હવે હોસ્પિટલની વાસ્તવિક ખરીદ કિંમત અને દર્દીના બિલમાં નોંધાયેલી કિંમત વચ્ચેના આ મોટા અંતરની ઝીણવટભરી સમીક્ષા કરી રહી છે, અને આ સમીક્ષાના નિષ્કર્ષના આધારે દોષિત હોસ્પિટલો સામે જરૂરી કાનૂની કાર્યવાહી કરવામાં આવશે.

સ્વાસ્થ્ય સેવાઓમાં પારદર્શિતા અને નૈતિકતા

દર્દીઓની જીવની મજબૂરી અને લાચારીનો લાભ લઈને મેડિકલ સામાન તેમજ દવાઓ પર અત્યાધુનિક નફો રળવો એ આરોગ્ય ક્ષેત્રની પવિત્રતા અને માનવતા વિરુદ્ધ છે. સરકારે મેડિકલ ક્ષેત્રે કડક નિયમનો બનાવીને કિંમતો મર્યાદિત કરવી જોઈએ જેથી સામાન્ય નાગરિકો લૂંટાતા બચે અને ઉત્તમ સ્વાસ્થ્ય સેવાઓ સરળતાથી ઉપલબ્ધ થઈ શકે.