સિટી ન્યુઝ @  નવી દિલ્હી

દુનિયા હાલમાં અત્યંત શક્તિશાળી અને વિનાશક અલ નીનોનો સામનો કરી રહી છે, જ્યાં પ્રશાંત મહાસાગરના મધ્ય અને પૂર્વી ભાગમાં સમુદ્રનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં 3.4°C વધારે પહોંચી ગયું છે. વર્ષ 1950 પછીનો આ સૌથી શક્તિશાળી અલ નીનો હોવાનું કહેવાઈ રહ્યું છે, જેને હવામાન નિષ્ણાતો દ્વારા ‘સુપર-ડુપર અલ નીનો’ તરીકે ઓળખવામાં આવી રહ્યો છે. આ આબોહવાકીય પરિવર્તનને કારણે દુનિયાના અનેક વિસ્તારોમાં અસાધારણ ગરમી, ભયાનક દુષ્કાળ અથવા અતિશય ભારે વરસાદ પડવાની સંભાવનાઓ પૂરેપૂરી છે.

શિકાગો યુનિવર્સિટીની ક્લાઇમેટ ઇમ્પેક્ટ લેબના સંશોધકોના જણાવ્યા મુજબ, આ શક્તિશાળી અલ નીનોને કારણે જૂન 2026 થી ફેબ્રુઆરી 2027 દરમિયાન વિશ્વભરમાં આશરે 4.51 લાખ જેટલા વધારાના મોત થઈ શકે છે. વધુ પડતી ગરમીને કારણે હીટ સ્ટ્રોક અને અન્ય ગંભીર બીમારીઓનું જોખમ મોટા પ્રમાણમાં વધી શકે છે. બીજી તરફ, વરસાદની કુદરતી પેટર્ન સંપૂર્ણપણે ખોરવાઈ જવાથી ક્યાંક પીવાના પાણીની તીવ્ર અછત તો ક્યાંક વિનાશક પૂર જેવી ગંભીર સ્થિતિ સર્જાઈ રહી છે.

હવામાન વૈજ્ઞાનિક રાયન માઉ દ્વારા સમગ્ર વિશ્વનો એક હવામાન નકશો સોશિયલ મીડિયા પર શેર કરવામાં આવ્યો છે, જેમાં ધરતીનો મોટો હિસ્સો લાલ રંગમાં સ્પષ્ટ દેખાઈ રહ્યો છે, જે સામાન્ય કરતાં અત્યંત ગરમ પરિસ્થિતિ દર્શાવે છે. માઉના મતે આ અલ નીનો આગામી શિયાળામાં પણ પોતાની મહત્તમ તાકાત સાથે યથાવત રહી શકે છે, અને તેમણે ફેબ્રુઆરી 2027 સુધી તેના ચાલુ રહેવાના WMO ના અનુમાન સાથે પણ પોતાની સંપૂર્ણ સહમતી વ્યક્ત કરી છે.

સંયુક્ત રાષ્ટ્રની હવામાન એજન્સી વિશ્વ હવામાન સંગઠન (WMO) ના મતે, 2026 ના અંતિમ મહિનાઓમાં વિશ્વના મોટા ભાગમાં સમુદ્રની સપાટીનું તાપમાન સામાન્ય કરતાં ઘણું વધુ રહેવાની ખૂબ જ ઊંચી શક્યતા છે. પ્રખ્યાત હવામાન વૈજ્ઞાનિક જીક હાઉસફાધરે જણાવ્યું છે કે આ વર્ષનો અલ નીનો એવા સ્તર તરફ આગળ વધી રહ્યો છે જે અગાઉ ક્યારેય નોંધાયો નથી, જ્યારે હવામાન નિષ્ણાત લિયોન સિમોન્સે તેને ખરેખર 'સુપર-ડુપર અલ નીનો' ગણાવ્યો છે.

આ વૈશ્વિક આબોહવા સંકટ માનવજાત અને પર્યાવરણ બંને માટે એક ગંભીર ચેતવણી સમાન છે. જો સમયસર વૈશ્વિક સ્તરે અસરકારક પગલાં નહીં ભરવામાં આવે તો આ પ્રકારની કુદરતી આપત્તિઓ અર્થતંત્ર અને માનવ જીવનને ભારે નુકસાન પહોંચાડી શકે છે, જે આવનારા સમયમાં વધુ ચિંતાનો વિષય બનશે.

આબોહવા પરિવર્તન અને વૈશ્વિક સંકટ

ગ્લોબલ વોર્મિંગ અને આબોહવાકીય પરિવર્તનો સામે રક્ષણ મેળવવા માટે વૈશ્વિક સ્તરે નક્કર નીતિઓ અને પર્યાવરણ રક્ષણના પ્રયાસો કરવા અનિવાર્ય છે.