સિટી ન્યુઝ @ વાશિંગ્ટન

અમેરિકા અને ચીન વચ્ચે લાંબા સમયથી ચાલી રહેલા વેપાર તણાવમાં હાલમાં થોડી નરમાઈ જોવા મળી છે, કારણ કે અમેરિકાના પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પ અને ચીનના પ્રમુખ શી જિનપિંગ વચ્ચે વોશિંગ્ટનમાં થયેલી મહત્વપૂર્ણ બેઠક બાદ બંને દેશોએ અંદાજે 60 અબજ ડોલરના બિન-સંવેદનશીલ માલ પર ટેરિફ ઘટાડવા માટે સત્તાવાર સંમતિ દર્શાવી છે. આ સમજૂતી હેઠળ બંને મહાસત્તાઓ આશરે 30-30 અબજ ડોલરના આયાતી માલમાં પરસ્પર રાહત આપશે.

અમેરિકા તરફથી ચીનના 77 પ્રકારના માલને નીચા ટેરિફ માટે પસંદ કરવામાં આવ્યા છે, જેમાં રમકડાં, નાના ઘરેલુ ઉપકરણો, વાસણો અને બાળકોની ચીજોનો સમાવેશ થાય છે. જ્યારે સામે પક્ષે ચીન અમેરિકાથી આવતાં કૃષિ ઉત્પાદનો, માંસ, દરિયાઈ ઉત્પાદનો અને તબીબી ઉપકરણો સહિત 1619 પ્રકારના માલને રાહત આપશે તેમજ 2027 અને 2028 દરમિયાન દર વર્ષે ઓછામાં ઓછું 1 કરોડ મેટ્રિક ટન કોલસો ખરીદવા પણ સંમત થયું છે.

બંને દેશોએ વર્તમાન ટ્રેડ ટ્રુસને આગામી 10 જાન્યુઆરી સુધી લંબાવવાનો નિર્ણય લીધો છે, જેનાથી આ સમયગાળા દરમિયાન વેપાર સંબંધિત મુદ્દાઓ પર વધુ વાટાઘાટો ચાલુ રહેશે. આ ઉપરાંત આર્ટિફિશિયલ ઇન્ટેલિજન્સ (AI) સંબંધિત કટોકટી માટે સંચાર વ્યવસ્થા વધારવા અને સીધી ફ્લાઇટ્સ વધારવા પર પણ સહમતિ થઈ છે, જોકે ચિપ્સ અને ઇલેક્ટ્રિક વાહનો જેવા વ્યૂહાત્મક ક્ષેત્રોને આ રાહતમાંથી બહાર રાખવામાં આવ્યા છે.

વૈશ્વિક સ્તરે આ વેપાર કરારની ભારત પર પણ મિશ્ર અસરો પડી શકે છે. અમેરિકા-ચીન વચ્ચે તણાવ ઘટવાથી વૈશ્વિક સપ્લાય ચેનમાં અનિશ્ચિતતા ઘટશે, પરંતુ 'ચીન પ્લસ વન' નીતિ હેઠળ ભારત તરફ વળતા રોકાણો પર તેની થોડી અસર પડી શકે છે. આથી ભારતના ઉત્પાદન અને નિકાસ ક્ષેત્રે આગામી સમયમાં વૈશ્વિક સ્પર્ધાનો સામનો કરવા માટે વધુ સજ્જ રહેવું પડશે.

આંતરરાષ્ટ્રીય વેપાર ક્ષેત્રે આ પ્રકારના નિર્ણયો વૈશ્વિક અર્થતંત્રને દિશા આપતા હોય છે. બે મોટા દેશો વચ્ચેના સંબંધો સુધરવાથી વૈશ્વિક બજારોમાં સ્થિરતા આવે છે, જે લાંબા ગાળે આર્થિક વિકાસ માટે ફાયદાકારક સાબિત થઈ શકે છે.

વૈશ્વિક વેપાર અને આર્થિક સમીકરણો

વિશ્વની બે મોટી આર્થિક સત્તાઓ વચ્ચેના વેપાર સંબંધો સમગ્ર વૈશ્વિક બજારને પ્રભાવિત કરતા હોય છે. આર્થિક નીતિઓમાં થતા આવા ફેરફારો અન્ય વિકાસશીલ દેશો માટે નવી તકોની સાથે સાથે સ્પર્ધાત્મક પડકારો પણ ઊભા કરતા હોય છે, જેને ધ્યાનમાં રાખીને વ્યુહાત્મક પગલાં લેવા અનિવાર્ય છે.