બિહારમાં જન સુરાજ પાર્ટીના સ્થાપક પ્રશાંત કિશોર (પીકે) દ્વારા બ્રાહ્મણ સમાજને લઈને આપવામાં આવેલા એક વિવાદાસ્પદ નિવેદનને કારણે રાજ્યનું રાજકારણ ભારે ગરમાયું છે અને ચારેય તરફથી પ્રતિક્રિયાઓ સામે આવી રહી છે.

દરભંગામાં આયોજિત એક મૈથિલ બુદ્ધિજીવી વિચાર સંગોષ્ઠીને સંબોધિત કરતા પ્રશાંત કિશોરે દાવો કર્યો હતો કે બ્રાહ્મણોએ ભાજપનો ઝંડો ઉઠાવી લેતાં તેમની પરંપરાગત વોટબેંકના ૨૦ ટકા મુસ્લિમ મતો છટકી ગયા છે અને સમાજ મુશ્કેલીમાં જીવી રહ્યો છે.

પીકેએ બ્રાહ્મણ સમાજને પોતાની પરંપરાગત ઓળખ જાળવી રાખવાની સલાહ આપતાં જણાવ્યું હતું કે તેમની તાકાત કલમ અને સરસ્વતી છે તથા હથિયાર કે ફરસો ચલાવવો તેમનો સ્વાભાવિક સ્વભાવ નથી, જેના પર ભારે વિવાદ સર્જાયો છે.

આ નિવેદનની આકરીી ટીકા કરતા બિહારના શિક્ષણ મંત્રી મિથિલેશ તિવારી અને ભાજપ નેતા મૃત્યુજય તિવારીએ પ્રશાંત કિશોર પર પ્રહારો કરતા તેમને બ્રાહ્મણ સમાજને બક્ષી દેવાની સલાહ આપી અને તેમના નિવેદનને હતાશાનું પરિણામ ગણાવ્યું.

રાષ્ટ્રીય બ્રાહ્મણ મહાસભા અને અન્ય સંગઠનોએ પણ જાહેર મંચ પરથી કરવામાં આવેલી આ ટિપ્પણી સામે સખત વાંધો ઉઠાવ્યો છે, જ્યારે રાજકીય વિશ્લેષકોનું માનવું છે કે પ્રશાંત કિશોર પોતે બ્રાહ્મણ હોવા છતાં આ નિવેદનથી મિથિલા ક્ષેત્રમાં નવા રાજકીય સમીકરણો ઊભા થઈ શકે છે.

જાતિગત રાજકારણ અને ચૂંટણી સમીકરણો

ભારતીય લોકશાહી અને ખાસ કરીને બિહારના રાજકારણમાં જાતિગત સમીકરણો હંમેશાં ચૂંટણીના પરિણામોને પ્રભાવિત કરતા આવ્યા છે. જ્યારે કોઈપણ રાજકીય નેતા દ્વારા કોઈ વિશેષ સમુદાય કે જ્ઞાતિને લઈને ટિપ્પણી કરવામાં આવે છે, ત્યારે તે સામાજિક તાણાવાણા અને રાજકીય સમીકરણો પર ઊંડી અસર છોડતી હોય છે, જે લોકચર્ચાનો મુખ્ય વિષય બને છે.