સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

ફારસની ખાડીમાં ઈરાન અને અમેરિકા વચ્ચે ચાલી રહેલો લશ્કરી તેમજ વ્યૂહાત્મક સંઘર્ષ હવે ચરમસીમાએ પહોંચી ગયો છે. ઈરાનની સર્વોચ્ચ સુરક્ષા સંસ્થા સુપ્રીમ નેશનલ સિક્યોરિટી કાઉન્સિલના સચિવ મોહસિન રેઝાઈએ જાહેરાત કરી છે કે આગામી દિવસોમાં હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બહાર એક નવો પ્રતિબંધિત વિસ્તાર સત્તાવાર રીતે જાહેર કરવામાં આવશે. આ નિર્ધારિત દરિયાઈ સીમા અમેરિકન નૌસેનાની બ્લોકેડ લાઇનથી શરૂ કરીને ફારસની ખાડીના કેટલાક મહત્વપૂર્ણ ક્ષેત્રો સુધી વિસ્તરેલી હશે.

ઈરાની પ્રશાસન દ્વારા સ્પષ્ટ ચેતવણી આપવામાં આવી છે કે તેમની પૂર્વ મંજૂરી વિના આ જાહેર કરાયેલા નવા વિસ્તારમાં પ્રવેશ કરનારા કોઈપણ વિદેશી જહાજને ઇસ્લામિક રિપબ્લિકની પ્રતિબંધિત યાદીમાં મૂકીને બ્લેકલિસ્ટ કરી દેવામાં આવશે. આ કડક નિર્ણયના કારણે સમગ્ર વિશ્વમાં દરિયાઈ માર્ગે થતી તેલ અને માલસામાનની હેરફેર પર ગંભીર સંકટ ઊભું થયું છે.

મોહસિન રેઝાઈએ દાવો કર્યો છે કે હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ હાલમાં વાસ્તવિક રીતે સંપૂર્ણપણે બંધ જેવી સ્થિતિમાં છે. તેમણે અમેરિકી પ્રમુખ ડોનાલ્ડ ટ્રમ્પના જળમાર્ગ સંપૂર્ણપણે ખુલ્લો હોવાના નિવેદનને મોટું અસત્ય ગણાવ્યું હતું. તેમણે ઉમેર્યું કે હાલમાં આ મહત્વપૂર્ણ જળમાર્ગમાંથી દરરોજ માંડ 7 થી 8 જહાજો જ નીકળી રહ્યા છે, જેમાંથી મોટાભાગના ઈરાન માટે જરૂરી આવશ્યક ચીજવસ્તુઓ લઈને આવતા જહાજો છે.

દરિયાઈ નિયંત્રણ જાળવી રાખવા માટે ઈરાન પડોશી દેશ ઓમાન સાથે નકશાઓ અને ચોક્કસ દરિયાઈ માર્ગો નક્કી કરીને એક ઔપચારિક સમજૂતી પર હસ્તાક્ષર કરવાની તૈયારીમાં છે. આ વ્યવસ્થા દ્વારા જહાજોની અવરજવર માટે એક સુરક્ષિત માળખું ઊભું કરવાનો તેહરાનનો દાવો છે, જોકે અમેરિકી નૌકાદળની ઉપસ્થિતિના કારણે આ વિસ્તારમાં અથડામણની શક્યતાઓ સતત વધી રહી છે.

બીજી તરફ આર્થિક મોરચે પણ ઘર્ષણ વધુ તીવ્ર બન્યું છે. અમેરિકી ટ્રેઝરી સચિવ સ્કોટ બેસેન્ટે દાવો કર્યો છે કે કડક અમેરિકી નાકાબંધીના કારણે ઈરાન પાસે આશરે 3 કરોડ બેરલ ક્રૂડ ઓઇલ અટવાઈ પડ્યું છે અને તે ચીન સુધી પહોંચી શકતું નથી. આ ગંભીર તણાવ વચ્ચે ઈરાનની સંસદના સ્પીકર મોહમ્મદ-બઘેર ગાલીબાફે અમેરિકાને ખુલ્લી ચેતવણી આપી છે કે વોશિંગ્ટન સમજી લે કે હવે બંને દેશો વચ્ચેના સંઘર્ષના નિયમો કાયમ માટે બદલાઈ ચૂક્યા છે.

હોર્મુઝ જળમાર્ગ પર ઈરાનનો નવો પ્રતિબંધ

ફારસની ખાડીમાં તણાવ વધતાં ઈરાને હોર્મુઝ સ્ટ્રેટ બહાર નવો પ્રતિબંધિત વિસ્તાર જાહેર કરવાની જાહેરાત કરી છે. પરવાનગી વગર પ્રવેશતાં જહાજો પર કડક પ્રતિબંધ મૂકી બ્લેકલિસ્ટ કરાશે. અમેરિકી નાકાબંધી વચ્ચે ઈરાન ઓમાન સાથે નવી દરિયાઈ સમજૂતી કરી રહ્યું છે, જ્યારે અમેરિકાને ચેતવણી આપતાં જણાવ્યું છે કે સંઘર્ષના નિયમો બદલાઈ ચૂક્યા છે.