સિટી ન્યુઝ @ નવી દિલ્હી

દેશની રાજધાનીની દિલ્હી હાઇકોર્ટે પારિવારિક મિલકતો અને વૈવાહિક અધિકારોને લઈને એક અત્યંત આક્રમક, કાનૂની અને ઐતિહાસિક ફેંસલો સંભળાવ્યો છે, જેની સીધી અસર દેશના લાખો પરિવારો પર પડશે. અદાલતે પોતાના સીધા ચુકાદામાં સ્પષ્ટ શબ્દોમાં કહ્યું છે કે, સાસુએ પોતાની ખુદની મહેનતની કમાણીથી ખરીદેલી સંપત્તિ પર વહુને રહેવાનો કોઈ પણ પ્રકારનો સ્વતંત્ર કાનૂની અધિકાર નથી. જસ્ટિસ નીના બંસલ કૃષ્ણા ની સિંગલ બેન્ચે સુનાવણી દરમિયાન મહત્વપૂર્ણ કાયદાકીય ટિપ્પણી કરી હતી કે, જો કોઈ કારણસર પતિનો જ તે ઘરમાં રહેવાનો કાનૂની હક સરેઆમ સમાપ્ત થઈ જાય, તો તેની પત્ની એટલે કે પુત્રવધૂ પણ તે પ્રોપર્ટીમાં વહીવટી રીતે રહેવાનો કોઈ દાવો ઠોકી શકતી નથી. આ આદેશ સાથે હાઇકોર્ટે સિવિલ અદાલતના એ હુકમને સંપૂર્ણપણે યથાવત રાખ્યો છે, જેમાં સાસુની સ્વ-અર્જિત પ્રોપર્ટીમાંથી વહુને ત્વરિત બહાર કાઢી નાખવાનો આકરો આદેશ અપાયો હતો.

આ હાઈ-વોલ્ટેજ કેસની સત્તાવાર કાનૂની વિગતો અનુસાર, પીડિત મહિલાના લગ્ન વર્ષ ર003 માં થયા હતા અને તે શરૂઆતમાં પોતાના પતિ સાથે સાસુના જ ઘરમાં સંયુક્ત રહેતી હતી. પારિવારિક ગંભીર ઝઘડાઓ અને આંતરિક કટોકટી બાદ તેઓ થોડો સમય અલગ રહેવા ગયા હતા, પરંતુ વર્ષ ર004 માં તેઓ ફરીથી સાસુની સ્વતંત્ર કમાણીથી ખરીદાયેલી આ વિવાદિત પ્રોપર્ટીમાં રહેવા માટે પાછા આવી ગયા હતા. આ એન્ટ્રી માટે સાસુએ પરિવાર હોવા છતાં કાયદાકીય મજબૂતી માટે દર મહિને રૂ. 3000 ના સત્તાવાર રેન્ટ એગ્રીમેન્ટ (ભાડા કરાર) ના આંકડા નક્કી કર્યા હતા. જોકે, લાંબા સમય સુધી નિયમિત ભાડું ન ચૂકવવાની આર્થિક લાપરવાહીના કારણે વર્ષ 2017 માં સાસુએ આકરા પાણીએ થઈને પોતાના સગા પુત્ર અને વહુને મિલકતમાંથી સરેઆમ કાઢી મૂક્યા હતા.

આ વહીવટી કાર્યવાહી બાદ વહુએ નીચલી અદાલતના આદેશ વિરુદ્ધ હાઇકોર્ટના દરવાજા ખખડાવ્યા હતા અને આઈટી (IT) દસ્તાવેજો રજૂ કરીને દલીલ કરી હતી કે લગ્ન બાદ તે જે ઘરમાં રહી છે, ત્યાં રહેવાનો તેનો બંધારણીય અધિકાર છે, ભલે તે મકાન સાસુના સત્તાવાર નામે કેમ ન હોય. જોકે, હાઇકોર્ટે વહુની આ તમામ હઠધર્મી દલીલોને સખત શબ્દોમાં ફગાવી દઈને અરજી ડિસમિસ કરી દીધી છે. કોર્ટે સ્પષ્ટ કર્યું છે કે હિન્દુ મેરેજ એક્ટ અને કાયદાના ડેટા મુજબ મહિલાના રહેવા કે ભરણપોષણ મેળવવાનો કાનૂની અધિકાર માત્ર અને માત્ર તેના પતિ સામે જ હોય છે, નહીં કે તેની સાસુ સામે. સાસુના ઘરમાં દીકરા કે વહુનું રહેવું એ કાયદાની નજરમાં માત્ર એક વહીવટી પરવાનગી સમાન છે અને જ્યાં સુધી સાસુ મંજૂરી ન આપે ત્યાં સુધી વહુ કોઈ પણ પ્રોપર્ટી પર જબરદસ્તીથી સત્તાવાર કબજો જમાવી શકે નહીં.

સાસુની સ્વ-અર્જિત મિલકત પર વહુના ગેરકાયદેસર દાવા સામે હાઇકોર્ટની કડક સર્જિકલ સ્ટ્રાઈક

4 જૂન ના રોજ જાહેર થયેલા આ જજમેન્ટના આંકડા મુજબ પત્નીના ભરણપોષણની તમામ કાનૂની જવાબદારી માત્ર પતિની જ રહેશે. ભાડા કરારના નિયમોનું ઉલ્લંઘન થતાં જ ૨૦૧૭ માં સાસુએ લીધેલા કમાન્ડો એક્શનને હાઇકોર્ટે કાયદાકીય રીતે એકદમ સાચું ઠેરવ્યું છે. આઈટી (IT) લીગલ સેલના નિષ્ણાતોના મતે આ આક્રમક ચુકાદો ભવિષ્યમાં વૃદ્ધ માતા-પિતાની મિલકતો પર બળજબરીથી કબજો કરનારા તત્વો માટે આફત સમાન બનશે.