સિટી ન્યુઝ @ રાજકોટ

ગરૂડ પુરાણ અનુસાર, જ્યારે માતા-પિતા જીવિત હોય ત્યારે પરિવારે કેટલાક વિશેષ નિયમો અને મર્યાદાઓનું પાલન કરવું ખૂબ જ જરૂરી માનવામાં આવ્યું છે. આ પવિત્ર ગ્રંથોમાં જણાવ્યા અનુસાર, પિતાની હાજરીમાં પુત્ર દ્વારા કેટલીક બાબતોમાં વિશેષ સાવચેતી રાખવી જોઈએ જેથી કુટુંબની મર્યાદા, સંસ્કાર અને પ્રતિષ્ઠા હંમેશાં જળવાઈ રહે.

જ્યારે પરિવારમાં પિતા મોજૂદ હોય, ત્યારે ઘરના મુખ્ય નિર્ણયો લેવા, સામાજિક આગેવાની કરવી અને પારિવારિક આયોજનોનું નેતૃત્વ કરવાનો પહેલો અધિકાર પિતાનો જ હોય છે. પુત્રએ પિતાની મંજૂરી વગર કે તેમને બાજુ પર મૂકીને ક્યારેય સ્વયં પોતાને ઘરના વડા તરીકે ઘોષિત ન કરવા જોઈએ અને પિતાના જીવનકાળમાં હંમેશાં એક સહયોગીની ભૂમિકા ભજવવી જોઈએ.

ગરૂડ પુરાણ મુજબ, પૂર્વજોના તર્પણ, પિંડદાન કે શ્રાદ્ધ કરવાનો પ્રથમ અધિકાર પિતાનો છે, જેથી પિતા હયાત હોય ત્યારે પુત્રએ મુખ્ય કર્તા બનીને સ્વયં શ્રાદ્ધ કે પિંડદાન ન કરવું જોઈએ. આ ઉપરાંત, જો પુત્ર પોતાની કમાણીથી પણ કોઈ ધાર્મિક અનુષ્ઠાન કે દાન-પુણ્ય કરે, તો પણ તેણે હંમેશાં પોતાના પિતાના નામ અને તેમના આશીર્વાદને જ પ્રાથમિકતા આપવી જોઈએ.

કોઈપણ પારિવારિક ઉત્સવ, લગ્નની કંકોતરી કે સામાજિક મંચો પર પિતાનું નામ હંમેશાં સૌથી ઉપર હોવું જોઈએ, કારણ કે પિતાના જીવતા હોવા છતાં પુત્રનું નામ તેમનાથી પહેલાં લખવું એ પારિવારિક પદક્રમ અને આદરભાવની વિરુદ્ધ ગણવામાં આવે છે. વ્યાવહારિક અને ધાર્મિક દૃષ્ટિએ આ એક ઉત્તમ શિષ્ટાચાર છે.

પ્રાચીન માન્યતાઓ અનુસાર, ઘરના વડાના જીવનકાળ દરમિયાન પરિવારના પરંપરાગત પ્રતીકો, રીતિ-રિવાજો અને નિયમોમાં પોતાની મરજીથી કોઈ ફેરફાર કરવો યોગ્ય નથી. પિતાની હાજરીમાં કુળની પરંપરાઓનું ઉલ્લંઘન ન થાય અને ઘરમાં વડીલોના આદરની સનાતન પરંપરા અકબંધ રહે તે જ સાચા સંસ્કારોની ઓળખ છે.

પારિવારિક સંસ્કારો અને શાસ્ત્રીય મર્યાદાઓ

વડીલો અને માતા-પિતા પ્રત્યેનો આદરભાવ આપણી ભારતીય સંસ્કૃતિનો પાયો છે. શાસ્ત્રોમાં જણાવેલા નિયમો અને મર્યાદાઓનું પાલન કરવાથી પરિવારમાં એકતા, પ્રેમ અને શિસ્ત જળવાઈ રહે છે, જે આવનારી પેઢી માટે ઉત્તમ ઉદાહરણ પૂરું પાડે છે.