સિટી ન્યુઝ @ અમદાવાદ

બોલીવુડમાં રોમેન્ટિક ગીતોની તુલનામાં દર્દભર્યા કે બ્રેકઅપ ગીતોની સંખ્યા ભલે ઓછી હોય, પરંતુ જે ગીતો સીધા દિલને સ્પર્શી જાય છે તે દાયકાઓ વીતી ગયા પછી પણ લોકોના હોઠ પર સદાય વસેલા રહે છે. આવું જ એક સદાબહાર અને લોકપ્રિય ગીત ભારતીય સિનેમાની સ્વરકોકિલા લતા મંગેશકરજીનું છે. આજના સમયથી આશરે 46 વર્ષ વીતી ગયા પછી પણ, જ્યારે પણ કોઈનું હૃદય તૂટે છે ત્યારે આ અદભુત ગીત આપોઆપ લોકોના મુખેથી ગુંજી ઉઠે છે અને વિરહની વેદનાને વાચા આપે છે.

પ્રેમ ફક્ત કોઈને મેળવવાનો કે શોધવાનો જ નથી, પરંતુ ક્યારેક પોતાના સાચા પ્રેમને ગુમાવવો અથવા બીજાની ખુશી માટે તેનું બલિદાન આપવું એ પણ સાચી પ્રેમની ઓળખ છે. બોલિવૂડમાં અધૂરા પ્રેમ પર આધારિત ઘણી યાદગાર ફિલ્મો બની છે, જેમાં બે લોકો એકબીજાને ગાઢ ચાહવા છતાં સંજોગોના કારણે કાયમ માટે સાથે રહી શકતા નથી. આવી જ એક દર્દનાક અને સંવેદનશીલ વાર્તા આજથી 46 વર્ષ પહેલાં મોટા પડદા પર રજૂ થઈ હતી અને તેનું ગીત આજે પણ અમર બની ગયું છે.

વર્ષ 1980માં રિલીઝ થયેલી અને જે. ઓમ પ્રકાશ દ્વારા દિગ્દર્શિત પ્રખ્યાત ફિલ્મ 'આશા' માં જીતેન્દ્ર, રીના રોય અને રામેશ્વરીએ મુખ્ય ભૂમિકાઓ અદા કરી હતી. વાર્તામાં દીપક અને માલા એકબીજાના પ્રેમમાં હોય છે, પરંતુ પરિસ્થિતિના કારણે અલગ થઈ જાય છે અને બાદમાં દીપકના જીવનમાં આશાનો પ્રવેશ થાય છે. જ્યારે તેઓ લગ્ન કરવાના આરે હોય છે, ત્યારે જ માલા પોતાની દીકરી સાથે પાછી ફરે છે અને આશા પોતાના પ્રેમનું બલિદાન આપીને લગ્ન રદ કરવાનો મોટો નિર્ણય લે છે.

ફિલ્મના આ કરુણ અને ભાવનાત્મક મોડ પર એક એવું ગીત આવે છે જેના શબ્દો આજે પણ તૂટેલા હૃદયની પીડાને વાચા આપે છે. પ્રખ્યાત ગીતકાર આનંદ બક્ષીના આ દર્દભર્યા શબ્દોને સંગીતકાર જોડી લક્ષ્મીકાંત-પ્યારેલાલના મધુર સંગીતમાં સ્વરકોકિલા લતા મંગેશકરજીએ પોતાના જાદુઈ અવાજમાં ગાયું હતું. "શીશા હો યા દિલ હો, આખિર ટૂટ જાતા હૈ..." આ પંક્તિઓ સાંભળનાર દરેક વ્યક્તિની આંખોમાં પાણી લાવી દે છે અને માનવ જીવનની મજબૂરીઓને ઉજાગર કરે છે.

આજે પણ આ 46 વર્ષ જૂનું ગીત લોકોના દિલને એટલી જ ઊંડાણપૂર્વક સ્પર્શી જાય છે અને વિરહના દર્દને હળવો કરે છે. સંગીતની આ તાકાત જ છે જે કલાકારોને અમર બનાવી દે છે અને દર્દને પણ એક સુંદર કલાત્મક સ્વરૂપમાં રજૂ કરે છે.

સંગીત અને માનવ લાગણીઓ

સંગીત એ આત્માની ભાષા છે જે હૃદયના ઊંડાણમાંથી નીકળતી પીડા અને ખુશી બંનેને અદ્ભુત રીતે અભિવ્યક્ત કરવાની અદ્ભુત ક્ષમતા ધરાવે છે.