• ગ્રીન ઇન્ડિયા તરફ દોડ : હરિયાણાથી લખાયો નવો ઇતિહાસ
• રેલવેમાં ક્રાંતિ; ભારત વિશ્વનો પાંચમો દેશ બન્યો હાઇડ્રોજન ટ્રેન સાથે ભારતનો નવો યુગ
• કેવી રીતે ચાલે છે હાઇડ્રોજન ટ્રેન , દેશની પ્રથમ હાઇડ્રોજન ટ્રેન 

સિટી ન્યૂઝ | અમૃતસર

વડાપ્રધાન નરેન્દ્ર મોદીએ શુક્રવારે દેશની પ્રથમ હાઇડ્રોજન ટ્રેનને લીલી ઝંડી આપીને રવાના કરી. આ ટ્રેન હરિયાણાના જીંદથી સોનીપત જશે. આ સાથે જ હાઇડ્રોજન ફ્યુઅલથી ચાલતી ટ્રેન શરૂ કરનાર ભારત વિશ્વનો પાંચમો દેશ બની ગયો છે. આ પહેલા જર્મની, ફ્રાન્સ, સ્વીડન અને ચીનમાં જ હાઇડ્રોજન ટ્રેનો ચાલી રહી છે. વડાપ્રધાન મોદીએ કહ્યું, જીંદ અને સોનીપત વચ્ચે દોડતી આ ટ્રેન દુનિયાની સૌથી લાંબી અને શક્તિશાળી હાઇડ્રોજન ટ્રેન છે. તેને ભારતીય એન્જિનિયરો દ્વારા ડિઝાઇન કરવામાં આવી છે અને ભારતીય કંપની દ્વારા બનાવવામાં આવી છે.

પીએમ મોદીએ સંબોધન કરતા કહ્યું- હરિયાણા વિકાસના પાટા પર દોડી રહ્યું છે. આજે હરિયાણાનું નામ ઇતિહાસના પેજમાં લખાઈ ગયું. આજે હરિયાણામાં દેશની પ્રથમ હાઇડ્રોજન ટ્રેન દોડી છે.

વડાપ્રધાન સાથે રેલવે મંત્રી અશ્વિની વૈષ્ણવ, મુખ્યમંત્રી નાયબ સૈની અને રાજ્યપાલ પ્રો. અસીમ ઘોષ પણ હાજર છે. આ રૂટ પર ૮૯ કિમીનું અંતર ૨ કલાકમાં કપાશે. ૧૦ કોચવાળી આ ટ્રેન આ રૂટ પર ૧૪ સ્ટેશનો વચ્ચે મહત્તમ ૭૫ કિમી પ્રતિ કલાકની ઝડપે દોડશે. ભાડું ૫ થી ૨૫ રૂપિયાની વચ્ચે હશે. પીએમ મોદીએ જીંદમાં એલિવેટેડ રેલવે ટ્રેક, બે મેડિકલ કોલેજો સહિત ૯ પ્રોજેક્ટ્સનું ઉદઘાટન અને શિલાન્યાસ કર્યું હતું.

પીએમએ કહ્યું- શક્તિપીઠ માતા જયંતિનું નામ અને આશીર્વાદ આ શહેર પર બની રહે છે. મારા માટે તો જીંદ આવવું જૂની યાદોની બારી ખોલવા જેવું છે. હું બેઠા-બેઠા ઘણા જૂના અને પરિચિત ચહેરા જોઈ રહ્યો હતો. ઘણા દાયકાઓ પહેલા હું સંગઠનના કામથી પહેલીવાર જીંદ આવ્યો હતો. પણ આજે મને લોકોએ જે આત્મીયતા અને પ્રેમ આપ્યો, તે હું આજ સુધી ભૂલ્યો નથી. મુરા ભેંસનું દૂધ-દહીં અને ઘી. જીંદનો ઘેવર...આ એ યાદો છે જે જીંદ સાથે જોડાઈ જાય છે.

આજે જીંદ અને આખા હરિયાણાનું નામ ઇતિહાસના પાનાઓમાં નોંધાઈ ગયું છે. આજે આ ધરતી પરથી દેશને પહેલી હાઇડ્રોજન ટ્રેન મળી છે. સાથીઓ, આજે પણ આપણે વાંચીએ અને સાંભળીએ છીએ કે ભારતની પહેલી ટ્રેન બોમ્બે (મુંબઈ) થી થાણે વચ્ચે દોડી હતી. તેવી જ રીતે ભવિષ્યમાં જ્યારે પણ દેશમાં હાઇડ્રોજન ટ્રેનની શરૂઆતનો ઉલ્લેખ થશે.

હાઇડ્રોજન ટ્રેન ચલાવવાથી ધુમાડો નહીં માત્ર પાણી જ નીકળે છે

૧૭ જુલાઈના રોજ હરિયાણાના જીંદ સ્ટેશનથી એક અનોખી ટ્રેન ચાલશે. આને ચલાવવા માટે ન તો ડીઝલ જોઈએ, ન તો વીજળી. ચલાવવા પર ન તો ધુમાડો થશે, ન તો રાખ; નીકળશે માત્ર પાણી. આ ભારતની પહેલી હાઇડ્રોજન ટ્રેન છે. જીંદથી સોનીપત વચ્ચેના ૮૯ કિલોમીટરના સફરમાં આ ટ્રેન ૯૮૨ મુસાફરોને લઈને દોડશે અને દુનિયાની સૌથી શક્તિશાળી હાઇડ્રોજન ટ્રેનમાં ગણાશે. વર્ષ ૧૭૬૬, હેનરી કેવેન્ડિશ નામના વૈજ્ઞાનિકે ઝીંક ધાતુને તેજાબમાં નાખે છે. અચાનક વાસણમાંથી પરપોટા નીકળવા લાગે છે. આ એક એવા ગેસના પરપોટા હતા, જેને પહેલાં ક્યારેય કોઈએ ઓળખ્યો નહોતો. જ્યારે કેવેન્ડિશે આ રંગહીન ગેસમાં શિંગારી લગાવી, તો હળવા ભમ્મ જેવા અવાજ સાથે પાણીના ટીપાં બની ગયા. અહીંથી જ આ રહસ્ય ખૂલ્યું કે પાણી કોઈ એક વસ્તુ નથી, પરંતુ બે અલગ-અલગ ગેસ- હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજનથી બનેલું છે. વિચારે, જે પાણી આપણે રોજ પીએ છીએ, તેમાં એ જ ગેસ છે જેનાથી ટ્રેન ચાલી રહી છે. આ કામ ફ્રાન્સના એક કેમિસ્ટ દ્વારા કરવામાં આવ્યું. તેમણે ગ્રીક ભાષા બે શબ્દો જોડ્યા- હાઇડ્રો એટલે કે પાણી, અને જેન્સ એટલે કે જન્મેલું. હાઇડ્રોજનનો અર્થ થાય છે પાણીમાંથી જન્મેલું. ૧૮૦૦ ઈસવીમાં બે બ્રિટિશ વૈજ્ઞાનિકોએ આનાથી ઉલટો ચમત્કાર કરી બતાવ્યો. તેમણે પાણીમાં વીજળીનો કરંટ પસાર કરીને તેને હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજન ગેસમાં તોડી નાખ્યું, આ પદ્ધતિને નામ મળ્યું ઇલેક્ટ્રોલિસિસ. આજે આ જ પદ્ધતિ દુનિયાભરમાં હાઇડ્રોજન બનાવવામાં આવી રહ્યું છે. ૧૮૩૮માં એક કેમિસ્ટ્ર જેને ગણવા મળ્યું કે હાઇડ્રોજન અને ઓક્સિજનને સાથે મેળવવાથી માત્ર પાણી જ નહીં, એનર્જી પણ પેદા થાય છે. ઇંગ્લેન્ડના વૈજ્ઞાનિક અને જગ વિલિયમ ગ્રોવે આ જ સિદ્ધાંત પર એક અસલી મશીન બનાવી દીધું, જેને તેમણે ગેસ બેટરી કહ્યું. આમાં હાઇડ્રોજનની એનર્જીને બેટરીમાં સ્ટોર કરી શકાતી હતી. આ જ દુનિયાનો પહેલો ફ્યુઅલ સેલ હતો. આ જ કારણે ગ્રોવને ફાધર ઓફ ફ્યુઅલ સેલ કહેવામાં આવે છે.